Rozmowy (o ile takie się dziś zdarzają) na temat polskiej literatury "nowej i najnowszej" zdominowane bywają głównie przez określenia typu: "medialne ustawki", "wydmuszkowe dziennikarstwo", dominujący dyskurs medialny, mainstream i celebryctwo czy podążanie za koniunkturami oraz obowiązującymi modami. Żyjemy, jak przekonuje Mariusz Sieniewicz, w epoce egocentryzmu i hipochondrii: "wszyscy jesteśmy hipochondrykami. Dopadło nas neurotyczne przewrażliwienie na swoim punkcie, do głosu coraz silniej dochodzi narcyzm i domaga się ekspresji, nierzadko nadekspresji, co skutkuje kakofoniczną wrzawą przekrzykujących się ja". Nic dziwnego, że dzisiejsza krytyka jawnie opowiada się za autorskością, uintymnieniem swojego fachu. Czytanie tedy ma być "sprawą prywatną i osobną, tzn. innym czytaniem innego (tekstu), poprzez które ujawnia się Inny (czytający)". Wykorzystując niejako ów "triumf podmiotowości", składam coś na kształt dziennika moich lektur. W tym dzienniku, oczywiście, znalazła się tylko część książek, które dane mi było przeczytać. Łączy je przede wszystkim data publikacji. Wszystkie one pojawiły się na polskim rynku wydawniczym między 2009 a 2014 rokiem. Tym razem jednak powrót do książek z ostatniego pięciolecia wiąże się nie tyle z potrzebą podsumowania czy ponownego przemyślenia własnych niegdysiejszych rozpoznań, ile z próbą pokazania zniuansowania najnowszej rodzimej prozy. Stąd tytuł niniejszego tomu - Polifonia - który nawiązuje do sfery życzeniowej, mającej swe źródło w tęsknocie za wielogłosowością, a zatem większym zróżnicowaniem ówczesnej mapy literackiej. Wśród najnowszych publikacji można dostrzec takie, w których na plan pierwszy wysuwają się echa metafizyki lub rezonanse autobiograficzne. Wychwycić można takie, które zostały zdominowane przez reminiscencje Historii, pogłosy lęków, brzmienia miłości, odgłosy podróży (zarówno tej realnej, jak i metaforycznej) czy próby wyobraźni. Nie jest, oczywiście, tak, że poszczególne zbiory prozatorskie da się łatwo sklasyfikować. Większość z nich pobrzmiewa różnymi nutami. Niemniej, w każdym z nich można wyczuć głos nadrzędny, który dopełniany jest tonami pobocznymi. Obok książek i pisarzy, którzy należą do głównego nurtu (na przykład Olga Tokarczuk, Andrzej Stasiuk, Michał Witkowski czy Jerzy Pilch), szukam przeto takich, którzy sytuują się na obrzeżach (między innymi Marek Ławrynowicz, Piotr Bednarski, Wioletta Grzegorzewska, Adam Ubertowski lub Maciej Gierszewski). W efekcie w Polifonii znaleźli się reprezentanci różnych generacji twórczych i odmiennych praktyk pisarskich. Intrygują mnie zarówno lepsze, jak i słabsze warsztatowo propozycje, te, które zachwycają, i te, które męczą, te, które inspirują, i te, które stają się powodem zadumy, te będące wyzwaniem lekturowym, jak i te, których interpretacja nie przysparza problemów. Tworząc indywidualny "zapis lekturowych przygód", staram się unikać hierarchizacji, choć mam świadomość, że już sam wybór lektur pod takową hierarchizację podpada. Złudzeniem jest myślenie, zgodnie z którym poszczególne tytuły mogą istnieć samodzielnie lub równoprawnie. Większość z nich mocno bowiem została zakotwiczona w (zwykle traumatycznych) doświadczeniach bliskich każdemu człowiekowi. W rezultacie prozy odzwierciedlają nie tylko kondycję współczesnego społeczeństwa, ale również diagnozują nasze "tu i teraz". (Od autorki)
Polifonia. Literatura polska początku XXI wieku
Informacje szczegółowe Pokaż wszystkie
| Wydawnictwo: | Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego |
| Oprawa: | Miękka |
| Rok wydania: | 2015 |
| Ilość stron: | 232 |
- Autor: Agnieszka Nęcka
- Wydawnictwo Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego
- Oprawa: Miękka
- Rok wydania: 2015
- Ilość stron: 232
- Stan: nowy, pełnowartościowy produkt
- Model: 9788380125957
- ISBN: 9788380125957
- EAN: 9788380125957
- Dane producenta: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, ul. Bankowa 12B, 40-007 Katowice, Polska, wydawnictwo@us.edu.pl, tel. +48 32 359 21 77
Jeśli Polifonia. Literatura polska początku XXI wieku Cię poruszyła, sprawdź również
1. Smartfon – uniwersalne medium początku XXI wieku, Grażyna Penkowska
„Nieustanne i powszechne wykorzystanie mediów jest możliwe dzięki temu, że powstają coraz nowsze odmiany urządzeń pozwalających na mobilny dostęp do treści i aktywności, takich jak czaty czy fora. Do takich fenomenalnych urządzeń informacyjno-komunikacyjnych XXI wieku należą smartfony. Powstanie i szerokie rozpowszechnienie smartfonów zmieniło podstawy komunikacji w skali globalnej. Analizując wpływ smartfonów na losy świata, należy zwrócić uwagę na istotę zmiany, którą obserwujemy. [.....
2. Był blisko. Mała powieść z początku XXI wieku, Piotr Wojciechowski
Wszystko zaczyna się od chęci wystawienia kontrowersyjnej sztuki o św. Janie Pawle II... Co może więc wyniknąć ze współpracy zbuntowanego reżysera teatralnego i skromnej doktorantki? Dlaczego warto słuchać krakowskich duchów unoszących się nad Rynkiem i czy każdy ma prawo do swojej historii, nawet jeśli nie zawsze zgadza się ona z faktami? W którym miejscu kończy się teatr, a zaczyna życie? I co łączy Kalwarię Zebrzydowską z Awinionem?Sława, pieniądze, kryzys twórczy, lęk przed życiem, szacun...
3. Wieś jako przedmiot badań naukowych na początku XXI wieku, Red Maria Halamska
Wieś zmienia się, ewoluuje. Co znaczy dzisiaj, na początku XXI wieku? Zastanawia się nad tym kilkanaście osób, znakomitych znawców problemu, przedstawicieli różnych dyscyplin: antropologii kulturowej, architektury, demografii, ekonomii, geografii, gospodarki przestrzennej, psychologii, socjologii. Ten zbiorowy wysiłek składa się zdaniem recenzenta pracy, prof. Andrzeja Kalety, na książkę interesującą, podbudzającą do dyskusji, wywołującą sporo różnych, najczęściej smutnych refleksji i bard...
4. Polskie media w Wielkiej Brytanii na początku XXI wieku, Iwona Leonowicz-Bukała
Książka jest panoramicznym obrazem współczesnych polskich mediów działających na Wyspach Brytyjskich. Oparta na dostępnych źródłach i szczegółowych badaniach mediów londyńskich, stanowi diagnozę kondycji prasy drukowanej i mediów internetowych, które po 1 maja 2004 r. coraz liczniej zaczęły powstawać w Londynie i innych miastach brytyjskich, a które dziś już nieco okrzepły. Niektóre czerpią z historii i dorobku tradycji - te wydają się nieco zastygłe w swoim myśleniu o współczesnej mobilno...
5. Sztuka Polska Tom 7 Sztuka XX wieku i początku XXI wieku, Wojciech Włodarczyk
Ostatni, siódmy tom cenionej serii Sztuka polska to pierwsza na rynku wydawniczym próba syntetycznego ujęcia polskiej sztuki XX i XXI wieku. Odmalowany przez prof. Wojciecha Włodarczyka obraz zróżnicowanych dziedzin artystycznych na przestrzeni stulecia to nie tylko projekt historii sztuki – to raczej próba o wiele szerzej zakrojonego rozpoznania, jak sztuka stanowi nieodłączny element formułowania współczesnej polskiej kultury w tym kluczowym dla niej wieku wielkich przemian, tak społe...
6. Struktura i treść jako wyznaczniki komizmu tekstów humorystycznych, Adam Kucharski
Podejmowana problematyka składa się na wiedzę z zakresu humorologii, dynamicznie rozwijającej się dyscypliny wiedzy mającej interdyscyplinarny charakter. Prezentowane w książce zagadnienia skladają się na monografię o humorze, ukazującą współczesne teorie i wyniki prowadzonych badań nad humorem z perspektywy psychologicznej. Uwzględniając aktualny stan badań autor podjął próbę odpowiedzi na pytanie o determinanty zabawności przekazów humorystycznych. Podjął też próbę odpowiedzi na pytanie ...
7. Dom poety Eseje o twórczości Mirona Białoszewskiego
W tomie zawierającym oryginalne teksty napisane z okazji setnej rocznicy urodzin Mirona Białoszewskiego autorzy na nowo odczytują dzieła wyjątkowego twórcy. Motywem przewodnim publikacji jest dom poety. Interpretowany jest bardzo szeroko ? jako materialne miejsca zamieszkiwania artysty w Warszawie i w odwiedzanych w czasie podróży zagranicznych miastach i jako miejsce jego działalności teatralnej. Dom poety to także metafizyczne przestrzenie artystycznej twórczości autora. Opisany w esejach...
8. Teksty piosenek Perspektywa genologiczna, Leszek Tymiakin
Książka, poświęcona tekstom piosenek widzianym z perspektywy genologicznej, pokazuje, jak udane może być połączenie zainteresowań językoznawczych z widocznym zamiłowaniem do obserwacji przejawów kultury popularnej. To autentyczne zaangażowanie badawcze Leszka Tymiakina widać nie tylko w doborze przedstawionego materiału językowego, ale także w podjętej próbie spojrzenia na badany gatunek z różnych punktów widzenia (genologii, tekstologii, językoznawstwa, aksjologii, kultury popularnej, perfor...
9. Bajki Dalekiego Wschodu dla menedżerów BR, Marek Bugdol
Zdaniem Henryego Mintzberga programy MBA niewłaściwie edukują ludzi, kładąc nadmierny nacisk na umiejętności analityczne. Uczą zarządzania pozornie, bo zarządzania nauczyć się nie da tym samym utwierdzają absolwentów w fałszywym przekonaniu, że zostali wystarczająco przygotowani do pełnienia funkcji menedżerów. Ma to destrukcyjny wpływ na praktykę zarządzania, organizacje i społeczeństwo. Studia MBA powinny nie tylko szkolić w metodach i technikach, lecz także kształtować wartości etyczne i i...
10. Ja i moje książki - to jedno. Rozważania o pisarstwie Zofii Kossak, Zdzisława Mokranowska
Ja i moje książki - to jedno. Rozważania o pisarstwie Zofii Kossak, Krystyna Heska-Kwaśniewicz, Zdzisława Mokranowska Niniejsza książka to publikacja niezwykle potrzebna zarówno ze względu na pamięć o pisarce, jak i z powodu oczekiwań czytelników, którzy nierzadko mogą ulegać opiniom fałszującym znaczenie twórczości, a także często poszukują busoli wskazującej punkty orientacyjne dla interpretacji dzieł literackich, oczekują podpowiedzi na temat przydatnych w lekturze kontekstów czy wr...
11. W cudzysłowie. O literaturze polskiej XX i XXI w., Iwona Gralewicz-Wolny
Zbiór dwunastu szkiców interpretacyjnych poświęconych twórczości współczesnych polskich poetów (Leśmian, Sebyła, Broniewski, Białoszewski, Kamieńska, Szymborska, Lipska) i prozaików (Kapuściński, Dehnel, Opfer). W bezpośredniej bliskości tekstu prowadzone są lekturowe rozważania na temat wybranych wątków dorobku literackiego wymienionych autorów. Problematyka pamięci, splot prawdy i kłamstwa, opresja językowych klisz, dramat pośmiertnego rozproszenia, zwodnicze piękno ideologicznych manifestó...
12. Literatura i chaos. Szkice o literaturze XX wieku i XXI wieku, Agnieszka Nęcka
Chaos - choć obecny w mówieniu i myśleniu ludzi o świecie od czasów starożytności - stał się istotnym źródłem i składnikiem nowoczesnego artyzmu. Świadczy o tym także fakt, że od końca lat osiemdziesiątych XX wieku związki pomiędzy chaosem, teorią chaosu a literaturą są przedmiotem różnorodnych badań podejmowanych przez literaturoznawców, językoznawców i kulturoznawców. W tomie Literatura i chaos. Szkice o literaturze XX i XXI wieku chaos traktowany jest przede wszystkim jako wielka metafora ...
13. Obrazy i wiersze w.2, Adam Dziadek
"Obrazy i wiersze. Z zagadnień interferencji sztuk w polskiej poezji współczesnej" to książka będąca odpowiedzią na niebywały rozwój badań nad ekfrazą i pokrewnymi jej gatunkami, jaki dokonał się w ubiegłych latach w literaturoznawstwie. Jej problematyka dotyczy przede wszystkim zagadnień interferencji zachodzącej pomiędzy dziełami sztuki i tekstami poetyckimi, a więc ich wzajemnego nakładania się na siebie, a także nierozerwalnego współistnienia dzieł wyrastających z porządku znakó...
14. Literatura polska w latach II wojny światowej, Jerzy Święch
Książka, którą czytelnik otrzymuje do rąk, odbiega swoim charakterem od podręczników ogłoszonych w serii Wielka Historia Literatury Polskiej. Przede wszystkim tym, że obejmuje bardzo krótki okres, bo zaledwie pięcioletni. Były to, co prawda, lata wyjątkowo brzemienne w wydarzenia, lata w całym tego słowa znaczeniu niezwykłe, niemniej syntezy literackie nie zwykły segmentować dziejów twórczości na tak krótkie odcinki. Tym bardziej że obydwie daty położone w tytule podręcznika: rok 1939 i 19...
15. Od surrealizmu do poezji symbolu, Aleksandra Zasępa
Monografia poświęcona jest twórczości poetyckiej Janusza Stycznia, którego poezja uznawana jest przez wielu krytyków i badaczy za jedyną świadomą kontynuację programu surrealistycznego w polskiej liryce współczesnej. Poszczególne części książki zapisują nawiązania indywidualnej wyobraźni artysty do znaczeń symbolicznych i nadrealistycznych wyobrażeń (literackich, malarskich), wskazując najważniejsze dla poezji Stycznia tendencje artystyczne, które ukształtowały tę arcyciekawą lirykę. Kolejne ...
16. Reymont. Perspektywy, Dorota Samborska-Kukuć
Władysław Reymont, noblista w dziedzinie literatury za powieść „Chłopi”, autor utworów powszechnie znanych, w tomie jubileuszowym jest także bohaterem historii swojego życia, listów, twórcą nieznanego reportażu, trylogii, scenarzystą filmowym. Eseje zawarte w książce pokazują różnorodność dorobku pisarza, a ponadto rysują wiele perspektyw zachęcających do dalszych lektur i badań.Pisarstwo Reymonta dopomina się ujęcia całościowego, osadzonego w kontekstach, pozwalającego zrozumieć,...
17. Słownik elit dawnych ziem wschodniej Rzeczypospolitej 1701–1900. Tom 1. Zeszyt 2, Wojciech Piotrowski
Oto pozycja, która otwiera przed Tobą bramy do fascynującego świata dawnych elit, które kształtowały wschodnie rubieże Rzeczypospolitej Obojga Narodów. "Słownik elit dawnych ziem wschodniej Rzeczypospolitej Obojga Narodów" T.1, zeszyt 2, to monumentalne przedsięwzięcie wydawnicze, które z niezwykłą starannością prezentuje biogramy postaci mających niebagatelny wpływ na rozwój tych regionów w latach 1701-1900. To dzieło, będące częścią ośmiotomowej edycji, stanowi bezcenne źródło wiedzy dla ka...
18. Republika Węglowa, Dariusz Zalega
Czy wyobrażasz sobie świat, w którym historia potoczyła się zupełnie inaczej? Gdzie na mapie powojennej Europy, w samym sercu dynamicznego Śląska, zrodził się byt polityczny, który śmiało rzucił wyzwanie utartym podziałom i politycznym schematom? Dariusz Zalega, ceniony historyk, dziennikarz i niestrudzony pasjonat historii Górnego Śląska, zaprasza Cię w fascynującą podróż do świata, w którym po I wojnie światowej powstała Ludowa Republika Węglowa."Republika Węglowa" to więcej niż tylko powie...
19. Dzieci szatana, Il regno doloroso. Dzieła literackie. Edycja krytyczna. Tom 2, Stanisław Przybyszewski
Szatan jest pierwszym filozofem i pierwszym anarchistą. Ale jest też przeznaczeniem, nieukojonym, ciemnym, pełnym męczarń, przeznaczeniem wydziedziczonych […]. […] Dzisiejszy szatan to potęga, która w jakimś dzikim szale, gnana jakimś strasznym instynktem, kroczy przez świat, sieje rozpacz i zniszczenie. S. Przybyszewski, Na drogach duszy: Gustav Vigeland, 1898 Długo, długo to trwało, zaczym do tej rezygnacji doszedłem — wiara w Boga, istotna, do samej głębi przeświadczo...
20. Oko geometry, Dariusz Nowacki
Wyrusz w niezwykłą podróż do serca Afryki, widzianej oczami Wojciecha Albińskiego - pisarza, którego twórczość w unikalny sposób oddaje esencję ludzkiego doświadczenia na Czarnym Lądzie. Książka "Oko geometry. Afrykańskie opowiadania Wojciecha..." autorstwa Dariusza Nowackiego to fascynujące zaproszenie do zgłębienia dorobku literackiego człowieka, który spędził blisko czterdzieści lat w Południowej Afryce i Botswanie, pracując jako geolog i geometra. To właśnie ta podwójna perspektywa - p...
