Trzecia część opowieści o polskich babkach wiejskich, akuszerkach i położnych, walczących z gusłami i zabobonami w świecie, w którym cud narodzin przeplata się z dramatem śmierci.
Sierpień 1939 roku, Edyta Żarska, wnuczka Kloci, po śmierci ojca i babci nie decyduje się opuścić kraju razem z krewnymi i zostaje sama w odziedziczonej po ojcu kamienicy w centrum Warszawy. Cudem ocalona podczas nalotów próbuje jakoś żyć w okupowanej przez Niemców stolicy. Zgłasza się do Warszawskiej Szkoły Położnych i wkrótce zaczyna praktykę w szpitalu. Pomaga w opiece nad rannymi i w skrajnie tragicznych warunkach przyjmuje porody.
Po wojnie postanawia spełnić swe marzenie i zamieszkać w Cyprysowie, majątku, który do wojny był własnością jej krewnych. Oczywiście dawni właściciele nie mogą wrócić do kraju, a wszystko, co do nich należało, zostaje znacjonalizowane lub rozgrabione. W cyprysowskim pałacu, wieloletniej siedzibie rodu Kalskich i Żarskich, powstają mieszkania dla robotników. W całej okolicy nie ma ani lekarza, ani położnej. Edyta, bezdomna i pozbawiona środków do życia, rozpoczyna pracę na wsi.
O autorce
Agnieszka Olszanowska – autorka kilkunastu książek dla dorosłych, dzieci i młodzieży. W swych powieściach porusza niebanalne tematy, a jej bohaterowie to ludzie ukształtowani przez trudne doświadczenia życiowe. Bibliotekarka z powołania i wykształcenia. Mama trójki dorosłych dzieci. Czas wolny spędza na łonie natury, pielęgnując ogród w rustykalnym stylu.
Czy przed lekturą tej części należy znać poprzednie tomy serii?
Tak, zapoznanie się z wcześniejszymi tomami cyklu "Sekretne schronisko" jest niezbędne do pełnego zrozumienia losów rodu Kalskich i Żarskich. Historia Edyty Żarskiej stanowi bezpośrednią kontynuację sagi rodzinnej, w której postacie babki Kloci i ojca bohaterki odgrywają kluczowe role dla tła fabularnego. Autorka prowadzi narrację w sposób, który mocno osadza motywacje protagonistki w wydarzeniach z przeszłości. Znajomość poprzednich części pozwala lepiej dostrzec ewolucję tradycji akuszerskich przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Lektura od pierwszego tomu gwarantuje płynność w śledzeniu skomplikowanych powiązań między mieszkańcami Cyprysowa.
Jaki przedział czasowy i tło historyczne obejmuje fabuła tej książki?
Akcja powieści rozpoczyna się w sierpniu 1939 roku i prowadzi czytelnika przez lata II wojny światowej aż do okresu powojennego. Edyta Żarska przeżywa tragiczne naloty na Warszawę, a następnie podejmuje trudną naukę i praktykę w szkole położnych podczas okupacji. Fabuła ukazuje również realia Polski po 1945 roku, w tym procesy nacjonalizacji majątków ziemskich i drastyczne zmiany społeczne na wsi. Czytelnik obserwuje upadek dawnego świata arystokracji i trudne narodziny nowej rzeczywistości w zniszczonym kraju. To wierne odwzorowanie losów kobiet, które musiały odnaleźć się w skrajnie różnych systemach politycznych.
{Dla kogo książka "Pogotowie nadziei. Sekretne schronisko. Tom 3" nie będzie odpowiednim wyborem?
Powieść nie jest wskazana dla osób poszukujących lekkiej i beztroskiej rozrywki, ponieważ porusza bardzo trudne tematy wojenne oraz medyczne. Autorka realistycznie opisuje dramaty związane z porodami w nieludzkich warunkach, śmiercią bliskich oraz traumą po utracie rodzinnego dziedzictwa. Czytelnicy unikający opisów biedy, brutalności okupanta oraz walki z zabobonami mogą uznać tę lekturę za zbyt przytłaczającą emocjonalnie. Nie jest to również pozycja dla fanów szybkiej akcji, gdyż skupia się ona na głębokim rysie obyczajowym i psychologicznym postaci. Książka wymaga od odbiorcy skupienia i empatii wobec bolesnych doświadczeń bohaterek.
Jakie główne wyzwania zawodowe stoją przed bohaterką pracującą jako położna?
Edyta Żarska musi mierzyć się z przyjmowaniem porodów w skrajnie tragicznych warunkach wojennych oraz walką z wiejskimi gusłami. Praca w szpitalu podczas nalotów wymaga od niej nie tylko wiedzy medycznej, ale też ogromnej odporności psychicznej przy opiece nad rannymi. Po przeprowadzce do Cyprysowa bohaterka staje przed problemem braku jakiejkolwiek opieki lekarskiej w całej okolicy. Jako jedyna wykwalifikowana osoba próbuje wdrażać zasady nowoczesnej medycyny w środowisku zdominowanym przez przesądy. Każdy udany połóg w świecie pełnym śmierci staje się dla niej osobistym triumfem nad losem.
W jakim stylu utrzymana jest narracja Agnieszki Olszanowskiej w tej powieści?
Autorka posługuje się stylem realistycznym i pełnym empatii, kładąc duży nacisk na detale historyczne oraz emocje bohaterek. Jako bibliotekarka z wykształcenia, Agnieszka Olszanowska dba o autentyczność opisywanych realiów życia w przedwojennej kamienicy i powojennym pałacu. Język powieści jest plastyczny, co pozwala czytelnikowi niemal poczuć atmosferę okupowanej Warszawy oraz zapach rustykalnego ogrodu w Cyprysowie. Narracja skupia się na sile charakteru kobiet, które mimo trudnych doświadczeń życiowych potrafią walczyć o marzenia. To dojrzała proza obyczajowa, która łączy w sobie elementy sagi rodzinnej z dramatem historycznym.
