Angielska proza w wieku XVIII zakwitła z niespodziewaną bujnością. Wydaje się, jakby tajne siły, które kierowały pisarzy poprzedniej epoki w dziedzinę powieści, dojrzały teraz naprawdę i zaczęły wydawać owoce. Na krótkiej przestrzeni czasu przeznaczonej dla jednej generacji, pojawiły się arcydzieła, które stanowią chlubę powieści angielskiej.
Rzecz jednak znamienna, że kiedy dzisiaj spoglądamy na ten fenomenalny rozkwit pisarstwa tamtego czasu, to nie czterej wielcy twórcy, uznawani przez ówczesną krytykę za najwspanialszych (Richardson, Fielding, Smollett i Sterne) wysuwają się na pierwsze miejsce, jeśli chodzi o żywotność i poczytność, lecz dwaj inni pisarze, mianowicie Daniel Defoe, autor Robinsona Crusoe, i Oliver Goldsmith, autor Plebana z Wakefieldu.
To oni wygrali nagrodę wieczności, jaką jest pamięć ludzka, i gdy tamci sta¬nowią w dużej mierze zapomniane, zatopione grody, oni wystrzelają wysoko ponad toń czasu. Robinsona Crusoe czyta do dzisiaj każde dziecko. Pleban z Wakefieldu stanowi do dziś żelazny repertuar milionowych rzesz czytelniczych świata.
Jakże się to stało? Dzięki jakim zaletom Pleban z Wa¬kefieldu stawił czoło żywiołom czasu i żyje do dzisiaj w wyobraźni?
Przyczyna tkwi w głównej postaci utworu, w proboszczu z małej, imaginowanej osady w środkowej Anglii, doktorze Karolu Primrose, w którego autor tchnął tyle miłości, uczucia, życia i cnoty, tyle cierpliwości okazanej podczas ciężkich przejść i nieszczęść, że wyżłobiła w umy¬słach czytelników równie głębokie ślady jak biblijna opowieść Starego Testamentu o cierpliwym Hiobie, nawiedzanym klę¬skami z rozkazu Jahwe…
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Czy powieść "Pleban z Wakefield" charakteryzuje się optymistycznym czy raczej melancholijnym tonem?
Utwór łączy w sobie głęboki sentymentalizm z pokrzepiającą wiarą w ludzką cnotę i cierpliwość. Historia doktora Karola Primrose'a skupia się na godnym znoszeniu nieszczęść, co nadaje lekturze podniosły, a zarazem pełen ciepła charakter. Czytelnik odnajdzie tu pochwałę prostoty życia oraz moralną siłę płynącą z nierozerwalnych więzi rodzinnych. Jest to idealna propozycja dla osób szukających w literaturze klasycznych wzorców etycznych i duchowego ukojenia.
Jaką rolę w konstrukcji fabuły odgrywa postać doktora Karola Primrose'a?
Postać proboszcza stanowi centralny filar moralny, wokół którego autor buduje całą narrację o cierpieniu. Karol Primrose jest archetypem cierpliwego mędrca, którego postawa nawiązuje bezpośrednio do biblijnej postaci Hioba poddawanego licznym próbom. Poprzez jego doświadczenia Oliver Goldsmith ukazuje triumf wewnętrznej dobroci nad przeciwnościami losu oraz niesprawiedliwością społeczną. Lektura pozwala zgłębić psychologię bohatera, który mimo klęsk nie traci wiary w sens czynienia dobra.
Do jakiego nurtu literatury angielskiej XVIII wieku zalicza się to dzieło?
Książka reprezentuje szczytowy okres rozwoju angielskiej powieści sentymentalnej oraz obyczajowej. Obok dzieł Daniela Defoe, utwór ten uznawany jest za jedno z najbardziej żywotnych dokonań literackich tamtej epoki. Stylistyka Goldsmitha wyróżnia się lekkością oraz dużą dawką empatii wobec bohaterów, co odróżnia go od surowszych narracji współczesnych mu twórców. Wybór tej pozycji gwarantuje kontakt z kanonem literatury światowej, który w znacznym stopniu ukształtował współczesną prozę europejską.
Dla jakiego typu czytelnika ta klasyczna powieść może okazać się nieodpowiednia?
Osoby poszukujące dynamicznej akcji i nowoczesnych zwrotów fabularnych mogą poczuć się znużone niespiesznym tempem narracji. Powieść "Pleban z Wakefield" koncentruje się na refleksji etycznej i portretowaniu stanów wewnętrznych, co wymaga od odbiorcy skupienia oraz cierpliwości. Czytelnicy preferujący literaturę gatunkową o charakterze czysto rozrywkowym nie znajdą tu typowych dla thrillerów napięć czy szybkich przeskoków czasowych. Jest to dzieło wymagające, skierowane przede wszystkim do miłośników klasyki i pogłębionej analizy postaw ludzkich.
Czy tematyka poruszana przez Goldsmitha jest zrozumiała dla współczesnego odbiorcy?
Problemy lojalności, godności w obliczu biedy oraz walki o rodzinę pozostają uniwersalne i w pełni czytelne. Mimo osadzenia akcji w realiach dawnej Anglii, emocje bohaterów i ich dylematy moralne nie straciły na swojej aktualności. Autor posługuje się obrazami, które trafiają do wyobraźni każdego, kto ceni literaturę o wysokim ładunku humanistycznym i szczerości przekazu. Lektura dostarcza cennych spostrzeżeń na temat odporności psychicznej człowieka w sytuacjach skrajnie kryzysowych.
