Danka – ucznia praskiej podstawówki, bystrego, ciekawego świata półsierotę – kształtują przedwojenne wspomnienia dziadków i bieżące fascynacje wszystkim, co zakazane: partyzanci i hipisi, patriotyzm i onanizm, wczesne lektury i odkrycia muzyczne, ciągły stan zagrożenia ze strony wrogich gitowców i niestrudzone poszukiwanie bardzo nieświętego Grala pod sukienkami koleżanek. To wszystko miesza się w barwnej opowieści wypełnionej realistycznym językiem i galerią postaci: kumpli bohatera, koleżanek z wakacji, ojca lekarza, nauczycieli, księdza, a nawet tajemniczego proroka. Wielką nieobecną pozostaje matka.
W tej autobiograficznej powieści inicjacyjnej monumentalna, socrealistyczna przestrzeń warszawskiej Nowej Pragi staje się centrum świata, mapą, którą młody bohater stale poszerza w przestrzeni i w czasie. Ożywa park Praski, Stare i Nowe Miasto oraz stołeczne mosty, którymi przebiegały trasy szczenięcych wypraw pieszych i rowerowych. Jest bazar Różyckiego, są kultowe kina, zoo i saturator.
Książka jest szczera do bólu. Roi się w niej od fantazji nie tylko seksualnych, bywa histerycznie śmieszna, bywa wzruszająca. A jednak nie jest to książka o PRL-u jakich wiele. To opowieść o dorastaniu w czasach PRL-u – w świecie pełnym absurdów i ograniczeń, który dla dziecka i tak pozostaje fascynujący.
Opinie o książce
Powieść o dojrzewaniu w PRL-u napisana w tempie rozpędzonego tramwaju, obrazoburcza, śmieszna jak misie kopulujące w zoo, zaskakująca jak opis orgii w Moskwie, poruszająca jak tęsknota za zmarłą matką i przeszywająca niczym wbita w plecy finka. Oryginalny styl, beatlesowski rytm, pełnokrwiste postaci oraz opisana bez znieczulenia rzeczywistość warszawskiej Pragi (i nie tylko) gwarantują literacką ucztę!
Ałbena Grabowska
Plac Leńskiego czytałem z wypiekami na twarzy, bo autor dziarsko i dowcipnie swoją opowieść prowadzi. Rzecz gęsta od realiów, z zakapiorami i milicją w obsadzie. Szczera i bezpruderyjna w opisach odkrywania uroków nieopierzonej seksualności. Niemal oniryczna w scenach przesłuchiwania pierwszych, bezcennych winyli. A psychologicznie, jeśli chodzi o wizerunek młodego bohatera, poznającego na własną rękę i własne ryzyko dookolny świat w niełatwych przecież czasach, nad wyraz przenikliwa.
Jerzy Jarniewicz
O autorze
Daniel Wyszogrodzki – tłumacz i autor, także dziennikarz muzyczny. Wykładowca Akademii Teatralnej w Warszawie, były kierownik literacki Teatru Muzycznego Roma. Współpracownik magazynu „Jazz Forum” i Radia 357. Autor książki biograficznej Satysfakcja – The Rolling Stones, leksykonu Ale musicale!, a także przekładów poetyckich książek Leonarda Cohena: Księga tęsknoty, Księga miłosierdzia i Płomień. Redaktor wielu edycji płytowych (m.in. seria Świecie nasz Marka Grechuty). Tłumaczy teksty śpiewających poetów (w tym Boba Dylana), sam także jest autorem słów do piosenek (m.in. Mój przyjacielu, przebój numer jeden Krzysztofa Krawczyka). Przełożył wiele popularnych musicali, m.in. Koty, Upiór w operze, Les Misérables, Mamma Mia! (Teatr Muzyczny Roma); Oliver!, Producenci, Sweeney Todd (Teatr Rozrywki w Chorzowie); Gorączka sobotniej nocy (Teatr Muzyczny w Gdyni), Pretty Woman (Teatr Muzyczny w Łodzi); Doktor Żywago, West Side Story (Opera i Filharmonia Podlaska). Od 2016 roku Teatr Stary w Lublinie prezentuje spektakl Boogie Street z piosenkami i wierszami Leonarda Cohena w jego tłumaczeniu i adaptacji. Skazany na prawobrzeżność wychował się na warszawskiej Pradze Północ przy placu Leńskiego (obecnie Hallera), a następnie mieszkał na Brooklynie. Nadal wiele podróżuje lądem, wodą i powietrzem – najchętniej do rejonów odległych i odludnych (Dodekanez, Namibia, Patagonia). Chciałby polecieć na Marsa.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Czy "Plac Leńskiego" to sentymentalna podróż po dawnej Warszawie?
Tak, powieść stanowi niezwykle szczegółowy i realistyczny portret warszawskiej Pragi Północ z okresu PRL-u. Autor z dużą precyzją odtwarza topografię dzielnicy, przywołując takie miejsca jak bazar Różyckiego, park Praski czy legendarne kina. Czytelnik odnajdzie tu autentyczny klimat tamtych lat, oddany bez zbędnego upiększania rzeczywistości. To doskonała lektura dla osób szukających literackiej mapy dawnej stolicy, w której historia osobista splata się z miejską legendą.
Jaką tematykę porusza ta książka w kontekście dorastania?
Książka skupia się na procesie inicjacji młodego chłopaka, poruszając tematy od odkrywania seksualności po fascynacje zakazaną kulturą. Narracja prowadzi nas przez świat pierwszych lektur, odkryć muzycznych oraz trudnych relacji z rówieśnikami i dorosłymi. Autor nie unika trudnych tematów, pisząc o tęsknocie za nieobecną matką i konfrontacji z surowymi realiami praskich podwórek. Całość tworzy wielowymiarowy obraz dojrzewania, który jest jednocześnie zabawny, wzruszający i momentami brutalny.
Czy w powieści odnajdziemy wątki związane z pasją muzyczną autora?
Tak, muzyka stanowi jeden z kluczowych elementów świata przedstawionego, odzwierciedlając zawodowe korzenie Daniela Wyszogrodzkiego. Bohater z ogromną pasją opisuje momenty przesłuchiwania pierwszych winyli oraz fascynację zachodnimi rytmami, takimi jak twórczość zespołu "The Beatles". Te fragmenty są napisane z dużą wrażliwością, oddając niemal oniryczny klimat obcowania ze sztuką w szarej rzeczywistości PRL-u. Dla melomanów te opisy będą stanowiły dodatkową wartość, pogłębiającą portret psychologiczny młodego protagonisty.
Jakim stylem i językiem posługuje się autor w tej opowieści?
Powieść charakteryzuje się dynamicznym tempem narracji oraz użyciem dosadnego, realistycznego języka. Autor rezygnuje z ugrzecznionej formy na rzecz szczerości, co sprawia, że opowieść jest niezwykle wiarygodna i angażująca. W tekście znajdziemy zarówno humorystyczne anegdoty, jak i głęboko poruszające opisy wewnętrznych przeżyć bohatera. Taka konstrukcja sprawia, że lektura przypomina podróż przez życie i wspomnienia narratora, która nie pozwala na nudę.
Dla jakiego typu czytelnika "Plac Leńskiego" może nie być odpowiednim wyborem?
Książka ta może nie przypaść do gustu osobom poszukującym lekkiej, ugrzecznionej literatury wspomnieniowej lub unikającym wulgarnego języka. Ze względu na odważne i bezpruderyjne opisy rodzącej się seksualności oraz surowy obraz praskiej rzeczywistości, nie jest to pozycja przeznaczona dla bardzo młodych czytelników. Powieść stawia na brutalną szczerość i brak znieczulenia, co odróżnia ją od nostalgicznych, wyidealizowanych obrazów minionej epoki. Czytelnik oczekujący klasycznej sielanki może poczuć się przytłoczony realizmem i bezpośredniością tej autobiograficznej prozy.
