Pierwsze damy II Rzeczpospolitej

Kamil Janicki z wielkim poświęceniem przystąpił do zbierania materiału do tej książki. Pomysł na serię książek wydanych w takiej formie był strzałem w dziesiątkę. Po pierwsze autor nie zasypuje czytelnika lawiną suchych faktów, po drugie wyciąga wnioski z bardzo zróżnicowanego zbioru materiałów źródłowych. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na obszerną bibliografię, w której pojawiły się źródła publiczne i ogólnie niedostępna dla zwykłego śmiertelnika. Do nich należy Archiwum Marii i Ignacego Mościckich na Jasnej Górze oraz Akta Władysława Grabskiego z Archiwum Akt Nowych, a także prywatne zbiory profesora Macieja Grabskiego, wnuka wspomnianego wcześniej Władysława Grabskiego oraz prezydenta Stanisława Wojciechowskiego.

Przede wszystkim nie traktuję tej (i poprzednich książek autora) jako ciekawostki. Dzięki niej poznałem okres XX-lecia lepiej niż dane mi było to zrobić w szkole. Książka czerpie pełnymi garściami z obszernej listy źródeł, jest swojego rodzaju kompilacją wywiadów, artykułów, pamiętników i relacji bohaterów z tamtych czasów. Całość tworzy bardzo przystępną opowieść o losach kobiet sięgających końca XIX wieku, a mających finał w historii nowożytnej. Nie jest to tylko sucha biografia głównych bohaterek, ale również rodzin, przyjaciół, współpracowników i przede wszystkim mężów - "władców" tamtej dawnej Polski. Przez pryzmat rządów Stanisława Wojciechowskiego i Ignacego Mościckiego możemy sięgnąć wzrokiem dalej - być świadkiem wielkich wydarzeń na arenie międzynarodowej. Autor, podobnie jak w poprzednich książkach, przytacza różne wydarzenia - także te o znaczeniu międzynarodowym, anegdoty z życia bohaterek, ale nigdy nie pozostawia konkretnego problemu bez dokładnego zbadania. Tym samym wielokrotnie odkręca historię przywracając zainteresowanym dobre imię, lub kompletnie ich pogrążając. To zdarzało się głównie przy okazji "podkręcania" wizerunku Pierwszych Dam.

Janicki pozostawia czytelnikowi rzetelną biografię, podstawę do oceny życiorysów kobiet, które zostały niemal całkowicie wyparte z kart historii. Niewątpliwie jest to pozycja warta przeczytania. Pomogła mi bardziej zrozumieć problemy społeczeństwa i czasów międzywojnia. Chcę więcej.

"Pierwsze Damy II Rzeczpospolitej" z uwagi na swoją nietypową konstrukcję zainteresują na pewno niejednego poszukiwacza ciekawych przedwojennych historyjek. Książka jest żywym dowodem na to, że możliwe jest uczenie historii w ciekawy i miejscami zabawny sposób.

Książka opisuje historię trzech pierwszych dam II Rzeczpospolitej w sposób niezwykle barwny, przystępny i wciągający. Każda z bohaterek była zupełnie inna, mając za sobą różne doświadczenia, a przed sobą inne marzenia i oczekiwania. Trzy sylwetki kobiet, są w niezwykle autentyczny sposób rysowane przez Janickiego. Każda wspiera męża, inaczej radząc sobie z ogromną presją stanowiska, oczekiwaniami, przeciwnościami losu. Naprawdę żałuję, że niewielu autorów potrafi tak zgrabnie przedstawiać życiorysy, tło historyczne, klimat i nastroje dawnych lat. Bardzo spodobało mi się to, że książka jest bogata nie tylko w ciekawe fakty, ale też dopełniające je wspomnienia, artykuły oraz fotografie. Anegdoty, kulisty polityczne, porażki, rozterki wewnętrzne, ambicje, zabawne i lekkie obrazki z życia osobistego, zestawione w kontraście z niechęcią środowiska i licznymi intrygami - wszystko to sprawia, że książkę czyta się jednym tchem, trudno się oderwać.