Pięć. Nieopowiedziane historie kobiet zamordowanych przez Kubę rozpruwacza

Polly, Annie, Elizabeth, Kate, Mary Jane. Wszyscy znają Kubę Rozpruwacza, mało kto zna jego ofiary. Powtórzę – Polly, Annie, Elizabeth, Kate, Mary Jane. Ja raczej nie siegam po książki o seryjnych mordercach – bo według mnie nie zasługują na uwagę. I ja wiem co teraz powiesz – że to nie tak, że to tylko chcesz zrozumieć ich psychologię, że trudne dzieciństwo i inne takie rzeczy. No nie, nie zasługują na moją uwagę. Ale chętnie siegnełam po „Pięć” Hallie Rubenhold bo chciałam się właśnie dowiedzieć czegoś o ofiarach. Jakie było ich życie w tym wiktoriańskim, mrocznym, XIX wieku. Kiedy to bogaci się bogacili a biedni starali się przeżyć następny dzień. Jakie były ich marzenia, jakie były to kobiety gdzie nie wolno było im nic – oprócz przykładnej czystości, małżeństwa i wychowywaniu dzieci. I taką książkę dostałam. Wiktoriańską a jednak feministyczną, genialną, opisującą dawne czasy . Absolutnie polecam. „Pięć” Hallie Rubenhold. Czytaj, czytaj, czytaj.

Prawie każdy z nas słyszał o seryjnym mordercy Kubie Rozpruwaczu. Jego historią żyli ludzie wiele lat temu. To ON siał postrach i przerażenie. Kobiety unikały wieczornych wyjść, bały się same wracać wieczorem z pracy. Bo ON się pojawiał nie wiadomo skąd, niespodziewanie i atakował. Pastwił się. Brutalnie traktował zwłoki. Ale czy zastanawialiśmy się, kim były jego ofiary? Czy docierało do nas, że ktoś stracił matkę, żonę, siostrę … Czy tylko każdy chciał wiedzieć, kim jest bestia? Pewnie tak było. Ale trzeba mówić głośno i nie wolno zapomnieć o tych, które straciły przez niego życie. To były tragedie całych rodzin, wielu przypadkowych rodzin …

Hallie Rubenhold przedstawia nam historię od innej strony, nie analizuje zachowania mordercy, nie poświęca jego osobie zbyt wiele miejsca. Skupia się na innym aspekcie, na jego ofiarach, pięciu kobietach, z krwi i kości. O nich można znaleźć w archiwach jakiekolwiek informacje, ale tak naprawdę nie wiadomo, ile osób straciło przez tego mordercę życie. Pięć kobiet: Annie, Elizabeth, Polly, Mary-Jane i Catherine. Pochodziły z różnych dzielnic i zakątków Londynu, jedna nawet przybyła ze Szwecji. Autorka przeprowadza nas przez życie każdej z nich. Poznajemy ich rodziny, okres dzieciństwa o dorastania oraz wkraczania w świat dorosłych. Były przedstawicielkami różnych zawodów, wyrastały w różnych rodzinach. Nie miały łatwego życia i dzieciństwa, mogę śmiało powiedzieć, że ich dzieciństwo odcisnęło wielkie piętno na ich późniejszych losach. Często w domu gościł alkohol, awantury i sprzeczki, dochodziło do rękoczynów i przemocy seksualnej. Tak naprawdę one marzyły, aby uciec z tego rodzinnego piekła. Uciec jak najdalej, ale często ich nowe życie nie było lepsze niż to dotychczasowe. Często trafiały na partnerów, dla których były tylko pomocą domową, gosposią, praczką czy obiektem do zaspokajania potrzeb seksualnych. Swój smutek topiły w morzu alkoholu i często trafiały na ulicę. Niekoniecznie zajmowały się najstarszym zawodem świata, ale taką łatkę otrzymywały. Bo kobieta bez dachu nad głową, żebrzącą, żyjąca z dnia na dzień, tułająca się po przytułkach, nie mająca pieniędzy na jedzenie, popchnięta została na margines życia społecznego. Rodziny i nich zapomniały i często bez pomocy musiały liczyć tylko i wyłącznie na siebie.

Te wszystkie bohaterki połączyła data tragicznej śmierci – rok 1888. I zabójca, słynny Kuba Rozpruwacz. O nim wszyscy głośno rozprawiali, o nich szybko zapomniano. Nikt nie starał się pomścić ich śmierci, a prowadzone dochodzenia pozostawiały wiele do życzenia. Gdyby zginęły kobiety z wyższych sfer być może policja bardziej by się starała, ale w takiej sytuacji nikt nie zawracał sobie głowy zamordowanymi. Smutne, ale bardzo prawdziwe.

Mną ta lektura wstrząsnęła, bardzo przeżyłam historię każdej z tych kobiet. Każda z nich była dla mnie bliska, za każdą z nich wylałam morze łez. Nie tylko to, że brutalnie potraktowane zostały przez mordercę, ale również ich dotychczasowe trudne i traumatyczne życie mnie bardzo zasmuciło. Bo gdy tak głębiej przemyślałam te historie, to dochodzę do przekonania, że straciły życie dlatego, że przyszły na świat właśnie w takich rodzinach, że wychowywały się w realiach, które przyczyniły się do ich śmierci. Gdyby ich życie nie było usłane kolcami, być może dłużej cieszyłyby się szczęściem rodzinnym i nigdy te tragedie nie miałyby miejsca. Ich życie sprowokowało los. Tragiczny los.

Pięć. Nieopowiedziane historie kobiet zamordowanych przez Kubę Rozpruwacza to mocna lektura, pełna zła i bólu. Wstrząsające i elektryzujące opowieści, przepełnione goryczą i smutkiem. Bolą w każdym wersie. Uderzają w czytelnika, skłaniają do refleksji. Pokazują prawdę, obdzierają nas ze złudzeń i marzeń. Te bohaterki też miały plany i marzenia, ale zostały szybko i na zawsze ich pozbawione, bezpowrotnie. Dlaczego? To pytanie zadawałam sobie wielokrotnie i oczywiście nie znam na nie odpowiedzi. Mam przeczucie, że nikt jej nie poznał …

Warto wspomnieć, że autorka bardzo dokładnie namalowała nam piórem tło społeczne w Anglii w XIX wieku, panujące stosunki, podział na biednych i bogatych, na złych i dobrych. Dzięki temu łatwiej jest nam się przenieść w tamte czasy i wczuć się w opowiadane historie i wyobrazić sobie to, co autorka chciała nam przekazać.

Sięgnijcie po tę lekturę, oddajmy hołd kobietom, które były matkami, córkami, żonami i siostrami. I zbyt szybko odeszły z tego świata. Zbyt brutalnie obeszło się z nimi życie. Nie zapominajmy o ofiarach morderstw, szczególnie tych brutalnych, gdzie sprawca nie został schwytany i nie poniósł kary za swoje czyny.

Polecam szczerze! Duża dawka emocji na wyciągnięcie ręki.

OFIARY MAJĄ GŁOS

Kuba Rozpruwacz to chyba najsłynniejszy seryjny morderca w dziejach. Swoją sławę zawdzięcza nie tylko temu, że jest pierwszym współczesnym seryjnym mordercą, ale przede wszystkim zagadce, jakiej nie udało się rozwiązać po dziś dzień: kim był w rzeczywistości. I, czy tak naprawdę w ogóle istniał. Nic więc dziwnego, że od ponad stu trzydziestu lat doczekał się setek powieści, filmów, komiksów, poświęconej jego postaci muzyki, gier, muzeum czy nawet uwiecznienia jako nazwa drużyny baseballowej „London Rippers”. Długo można by wymieniać. A co z jego ofiarami? Najczęściej wspominane są jedynie przy okazji skupienia się na samym Rozpruwaczu i teoriach odnośnie jego tożsamości czy motywów. Ale teraz, znana pisarka zaangażowana w tematykę kobiecą, Hallie Rubenhold, postanowiła skupić się na pięciu kanonicznych ofiarach seryjnego mordercy, opowiedzieć ich historię i oddać im sprawiedliwość. I robi to w naprawdę znakomitym stylu.

Każdy z nas o nich słyszał. Mary Ann „Polly” Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catherine Eddowes i Mary Jane Kelly. Pięć ofiar Kuby Rozpruwacza, które na jesieni roku 1888, zginęły w tragiczny sposób. Pięć prostytutek. Ale te kobiety nie były tylko nazwiskami na liście. Były ludźmi z krwi i kości, żonami, córkami, matkami, siostrami, kochankami. Wiodły różne żywota, połączyła je tragedia tamtych dni. Ale teraz, niemal półtora wieku później, nadeszła pora by przywrócić je historii takie, jakimi były.

Chyba nie ma osoby, która mniej lub bardziej zainteresowałby się w jakimś momencie swojego życia tematem Kuby Rozpruwacza. Ja nie jestem wyjątkiem, przeczytałem w swoim życiu wiele dzieł na jego temat (wśród których niepodbita pozostała powieść graficzna Alana Moore’a, „Prosto z piekła”), mam też swoją ulubioną teorie na temat wydarzeń tamtej jesieni (a jest nią ta, że Kuba nigdy nie istniał, a był jedynie wymysłem nowego brukowca, który chciał się dobrze sprzedawać i jedynie wykorzystał to, co było codziennością w Whitechappele, czyli morderstwa, by wzbudzić sensację i zainteresowanie czytelników), ale wciąż chętnie pogłębiam swoją wiedze w tym temacie. O ofiarach Kuby czytałem wiele (zarówno kanonicznej piątce, przypisywanej mu bez większy zastrzeżeń, jak i tym, które potencjalnie mogły zginać z jego ręki), ale ta książka mocniej, niż jakakolwiek mi znana, wnika w ich losy.

To nie jest kolejna biografia Kuby Rozpruwacza, to także nie relacja z wydarzeń drugiej połowy 1888 roku, chociaż oba te tematy są obecne. Autorka chce pokazać nam zabite kobiety, jako ludzi z krwi i kości i robi to znakomicie. Zazwyczaj, kiedy opowiada się o ofiarach, traktuje się je, niczym świętych, jakby nigdy w życiu nic złego nie zrobili i byli wzorem cnót, niezależnie od stanu faktycznego. Tu jest inaczej. Mary Ann Nichols, Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catherine Eddowes i Mary Jane Kelly to prawdziwe kobiety, mające swoje wady i zalety. Przede wszystkim jednak to ciekawe postacie, dobrze opisane przez autorkę, która osadza wszystkie wydarzenia w szerszym kontekście i skupia się na pozornie nieistotnych detalach, które uatrakcyjniają całość. Do tego „Pięć: Nieopowiedziane historie kobiet zamordowanych przez Kubę Rozpruwacza” to dobrze napisana pod względem literackim, wyczerpująca i rzetelna lektura. Kogo interesuje temat, na pewno nie będzie zawiedziony.

Przywrócenie pamięci o ofiarach

Polly, Annie, Elizabeth, Kate, Mary Jane czy słyszeliście kiedyś te imiona w kontekście sprawy seryjnego zabójcy z XIX -wiecznego Londynu z dzielnicy Whitechapel, Kuby Rozpruwacza? Ja przed lekturą publikacji Hallie Rubenhold nie słyszałam.

Nie uważacie, że to trochę nie w porządku, że w świadomości tylu ludzi pozostała sylwetka anonimowego zabójcy, ochrzczonego chwytliwym pseudonimem, zaś o ofiarach, które zginęły z jego rąk nie pamięta prawie nikt?

Autorka w swojej książce "Pięć. Nieopowiedziane historie kobiet zamordowanych przez Kubę Rozpruwacza" oddaje głos tymże ofiarom, zwraca im pamięć i podkreśla, że to one zasługują na wspomnienia, a nie sylwetka bezwzględnego mordercy. Choć wiadomo, że hasło: Kuba Rozpruwacz bardziej przykuwa wzrok, uwagę i rozgrzewa emocje ludzi na całym świecie. Lecz dzięki tej publikacji, którą dziś recenzuję świat ma okazję usłyszeć i poznać historię niełatwego życia pięciu kobiet, które zginęły z rąk Rozpruwacza.

Podczas lektury widać ogrom pracy jaki autorka włożyła w napisanie tej publikacji, bogata bibliografia jak i liczne przypisy pokazują, że autorka solidnie przygotowała się do omawianego tematu i z należytą powagą potraktowała te pięć kobiet, opowiadając ich losy, na tyle na ile było to możliwe do odtworzenia na podstawie dokumentów, książek, a także zmienia sposób postrzegania owych kobiet, przestają być prostytutkami, na które polował Rozpruwacz, bo tylko losy jednej kobiety z tej piątki, potwierdzają, że trudniła się nierządem, nic zatem nie wskazuje by pozostała czwórka parała się tym zawodem.

"Pięć. Nieopowiedziane historie kobiet zamordowanych przez Kubę Rozpruwacza" to bardzo ciekawa publikacja, która przybliża sylwetki ofiar jednego z najsłynniejszych seryjnych zabójców, jest to także intrygujące studium życia w dziewiętnastowiecznym Londynie, a także brutalny, smutny, ale prawdziwy obraz życia kobiet w tamtym okresie, jest to także swoisty hołd złożony

Polly, Annie, Elizabeth, Kate, Mary Jane przez autorkę i przywrócenie o nich pamięci. Bardzo interesująca, poruszająca i warta uwagi publikacja. Miłośnicy historii, Londynu w XIX - wiecznej odsłonie, zainteresowani losem i warunkami życia kobiet, a także społeczeństwa londyńskiego w XIX wieku, a także chcący poznać bliżej ofiary Kuby Rozpruwacza powinni sięgnąć po ten tytuł.

Za egzemplarz do recenzji dziękuję wydawnictwu Poradnia K i przepraszam za długi czas oczekiwania na recenzję.

Wspaniała lektura. Cieszy mnie to, że w końcu powstała książka opisująca ofiary, a nie Kubę Rozpruwacza. Widać, że autorka włożyła wiele wysiłku w ten tekst, przez co rewelacyjnie się go czyta. Szczegółowo jest tutaj opisane traktowanie kobiet w wiktoriańskiej Anglii, ale można znaleźć i inne ciekawostki historyczne z tego okresu. Nawet jeśli nie interesuje was Kuba Rozpruwacz to i tak polecam przeczytać przez wzgląd na historię jego ofiar.