Ktoś mógłby powiedzieć, że nie ma takiego miejsca jak Cwoberk. Nie ma, ale kiedyś było. Było wsią położoną wysoko w górach, w dolinie nad górskim potokiem, w swoim czasie niewiele mniejszą od Zakopanego.
Cwoberk istniał na pewno, choćby dlatego, że gdzieś około roku 1863 wydarzyła się tam ta historia:
Pewnego dnia dwudziestokilkuletni Mateusz Grandys zabił swojego przyjaciela Leona Chrama. Wbił mu nóż w serce i tym samym uruchomił machinę zdarzeń, która najpierw kazała wyruszyć w świat jemu, a potem jego śladem wysłała czwórkę braci Leona: Szczepana, Macieja, Marcina i Tomasza. Mateusz uciekał przed zemstą, a bracia chcieli go odnaleźć i tej zemsty dokonać. Ale, że cała piątka wychowała się w Cwoberku, wsi na końcu świata, i nie miała o świecie innym niż Cwoberk pojęcia, ich wyprawa, zarówno ucieczka jak i pogoń, była zamiarem szalonym i wkrótce rzeczywiście w szaleństwo się zamieniła.
Bracia szybko pogubili się w świecie, padli ofiarą swojej naiwności, niewiedzy albo porwała ich w swoje szpony historii. Niektórzy, jak Maciej i Tomasz, wrócili wkrótce do Cwoberka, odmienieni lub złamani. Marcin i Szczepan przepadli gdzieś w świecie, nadal szukając tropów mordercy brata.
Ale w tej historii jest jeszcze drugi Mateusz. Też nazywa się Grandys i też żyje w Cwoberku, tylko sześćdziesiąt lat później. Jest synem Mateusza mordercy i uciekiniera. Jest jego dziedzicem, który stara się odzyskać to, co - jak jest przekonany - mu się należy, a co ojciec lekkomyślnie roztrwonił. Mateusz ojciec przywiózł bowiem ze swej tułaczki po Europie kolekcję obrazów, pasję namalowaną przez tajemniczego artystę. Lecz niewielu w Cwoberku ucieszyło się z jego powrotu. Tych, którzy mimo wszystko wyciągnęli do niego przyjazną dłoń, postanowił obdarować obrazem ze swojej kolekcji, świadomy, że niszczy coś, co było wielką niepowtarzalną całością. W ten sposób wszystkie obrazy z pasji po kolei trafiły w ręce mieszkańców Cwoberka.
Tymczasem Mateusz syn rozumie, że to dla niego wielka szansa - marzy o opuszczeniu wsi, o podróżach (to także w pewnym sensie dziedzictwo jego ojca), a cała pasja, wszystkie czternaście obrazów, warta jest dużo więcej niż pojedyncze dzieło i gdyby ją odzyskał i sprzedał, mógłby spełnić swoje marzenia.
Zaczyna więc krok po kroku, w tajemnicy przed ojcem, odbudowywać pasję. Staje się to jego obsesją. Gdy poznajemy go w 1942 roku, jego ojciec dawno już nie żyje, a jemu brakuje do kompletu tylko jednego obrazu. Ta namiętność doprowadza ostatecznie do tragedii jego samego i jego rodzinnej wsi.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii kryminał
W jakim klimacie utrzymana jest książka "Pasja Mateusza Powieść awanturnicza o górach"?
To wielowątkowa powieść awanturnicza z elementami kryminału i sagi rodzinnej, osadzona w surowym klimacie tatrzańskich wsi. Autor łączy historyczne tło z motywem obsesji na punkcie sztuki oraz krwawej zemsty rodowej. Akcja rozgrywa się na dwóch płaszczyznach czasowych, co pozwala śledzić losy bohaterów na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Jest to idealna propozycja dla czytelników ceniących mroczne historie z bardzo silnie zarysowanym tłem regionalnym.
Czy akcja powieści toczy się w autentycznych miejscach w Tatrach?
Głównym miejscem akcji jest fikcyjna wieś Cwoberk, która została wykreowana na wzór autentycznych tatrzańskich osad z XIX wieku. Choć miejscowość ta nie istnieje na mapie, autor z dużą dbałością oddaje realia życia w górach oraz specyficzną atmosferę dawnego Podhala. Czytelnik odnajdzie tutaj echa historycznych wydarzeń, takich jak powstanie styczniowe czy realia okupacji z 1942 roku. Taka konstrukcja świata przedstawionego dodaje całej historii unikalnego, niemal mitycznego charakteru.
Jak skonstruowana jest fabuła pod względem chronologii wydarzeń?
Narracja prowadzona jest dwutorowo, przeplatając losy Mateusza Grandysa z 1863 roku z historią jego syna z okresu II wojny światowej. Pierwszy wątek skupia się na dramatycznej ucieczce i pogoni po morderstwie, natomiast drugi dotyczy obsesyjnego poszukiwania rozproszonej kolekcji obrazów. Dzięki temu zabiegowi czytelnik stopniowo odkrywa sekrety rodzinne i dalekosiężne konsekwencje czynów sprzed lat. Dynamiczne zmiany perspektywy czasowej skutecznie utrzymują tempo akcji typowe dla literatury przygodowej.
Jaką rolę w tej historii odgrywa kolekcja obrazów tytułowej pasji?
Zbiór czternastu obrazów stanowi centralny punkt fabuły, będąc głównym źródłem obsesji i motorem napędowym działań bohaterów. Kolekcja ta jest traktowana jako dziedzictwo, które ma odmienić losy Mateusza syna i pozwolić mu na upragnione opuszczenie rodzinnej wsi. Poszukiwanie poszczególnych dzieł wprowadza do powieści silny wątek detektywistyczny oraz pogłębioną analizę psychologiczną. Obrazy te symbolizują nie tylko wielką wartość materialną, ale przede wszystkim niszczycielską siłę niespełnionych ludzkich marzeń.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt wymagająca lub nieodpowiednia?
Powieść ta nie jest klasycznym, lekkim kryminałem, lecz wymagającą lekturą z rozbudowanym tłem historycznym i społecznym. Osoby szukające szybkiej, jednowątkowej akcji mogą poczuć się przytłoczone licznymi postaciami oraz mrocznym, momentami brutalnym klimatem górskiej wsi. Autor stawia na głębię psychologiczną i powolne budowanie napięcia, co wymaga od czytelnika dużego skupienia podczas lektury. Nie jest to również pozycja dla osób unikających tematów związanych z traumą pokoleniową i tragizmem życiowych wyborów.
