"Pandrioszka" Krystyny Kuczab-Redlich to przejmujący reportaż o Rosji lat dziewięćdziesiątych.
Autorka bestsellera "Wowa, Wołodia, Władimir. Tajemnice Rosji Putina" zabiera czytelnika w podróż po rosyjskiej codzienności w ostatniej dekadzie XX wieku. Opowiada o przemianach, jakie zaszły w tamtym czasie w obyczajowości, społeczeństwie i kulturze państwa.
Rosja to tytułowa "Pandrioszka", czyli skrywająca nieszczęścia puszka Pandory zamknięta w formie wielobarwnej matrioszki. Na pierwszy rzut oka kolorowa, zachwyca i fascynuje. Uwagę przykuwa bogactwem kolorów: folklorem, sztuką i kulturą, melodyjnym językiem. W miarę odkrywania jej kolejnych warstw czytelnik przekonuje się jednak, że codzienność Rosjan jest szara, gorzka i bolesna. Powszechna jest bieda, kombinowanie i strach przed nieludzkim systemem.
Gdzie indziej, w innym świecie, mawiają: nieszczęścia chodzą parami. A w Rosji inaczej, w Rosji wiedzą, że priszła bieda, roskrywaj worota... - przyszło jedno nieszczęście, szeroko otwórz drzwi innym, bo tu nieszczęścia chodzą stadami, tu każdy ma swoją prywatną puszeczkę Pandory...
"Pandrioszka. Rosja. Nic tutaj nie jest podobne do tego samego gdzie indziej" to reportaż dla osób, które chcą poszerzyć wiedzę o historii Rosji, by lepiej zrozumieć mechanizmy rządzące nią współcześnie.
Opinie o książce
"Pandrioszka" jest książką ważną i w wielu swoich fragmentach bardzo przejmującą. Czuje się za nią duży zapas wiedzy autorki, zgromadzony podczas długich lat pobytu w Rosji, zapas przeżyć i doświadczeń. (...) Autorka ma nie tylko bystre, czujne oko, ale i równie ważny dla reportera – dobry słuch. (...) Krystyna Kurczab-Redlich stara się przekazać rosyjską rzeczywistość tak, jak ją widzi człowiek myślący po rosyjsku, rozumujący po rosyjsku.
Ryszard Kapuściński
Takiej książki o Rosji jeszcze nie było. Niezwykle interesująca i – momentami, w niemal poetyckiej prozie reportażu z Czeczenii – nowatorska.
Czesław Miłosz
"Pandrioszka" odznacza się na tle wszystkiego, co publikuje się na temat Rosji i Czeczenii, i dlatego uważam, że zasługuje na jak największy rezonans.
Jerzy Giedroyc
Wiosną 2000 roku książka wyszła w Warszawie. Jest próbą uświadomienia, pojęcia rozumem i sercem kraju, narodu. Rezultat: krytyczny raport o Rosji, o „niepojętej, odpychającej i przyciągającej inności”. Autorka – sądząc po książce – lubi Rosjan, lubi bez lizusostwa, lecz bezapelacyjnie nie lubi władzy. "Pandrioszka" Krystyny Kurczab-Redlich opisuje Rosję i Rosjan z taką przenikliwością i głębią, z jaką nie może się równać klasyczna w tej materii książka Rosjanie Hedricka Smitha.
Lew Rojtman, Radio Swoboda
Jaki okres historyczny opisuje książka "Pandrioszka" autorstwa Krystyny Kurczab-Redlich?
Książka koncentruje się przede wszystkim na burzliwym obrazie Rosji lat 90. XX wieku. Autorka szczegółowo analizuje okres transformacji ustrojowej, pokazując bolesne zderzenie obywateli z nową, kapitalistyczną rzeczywistością. Czytelnik znajdzie tu opisy zmian politycznych i obyczajowych, które ukształtowały współczesne oblicze tego kraju. Publikacja stanowi niezbędne tło historyczne dla osób chcących zrozumieć źródła obecnej sytuacji w regionie.
Czy reportaż skupia się wyłącznie na polityce, czy opisuje też życie codzienne?
Reportaż łączy wnikliwą analizę mechanizmów władzy z poruszającymi obrazami codziennej egzystencji zwykłych ludzi. Autorka z dużą empatią opisuje bierność i brak wewnętrznej wolności społeczeństwa rosyjskiego w obliczu systemowego ucisku. Tekst zestawia piękno rosyjskiej kultury i folkloru z gorzkim smakiem życia w kraju pełnym kontrastów. Dzięki temu czytelnik otrzymuje wielowymiarowy portret narodu, a nie tylko suchą relację polityczną.
Na jakiej podstawie autorka zbudowała obraz Rosji przedstawiony w tej publikacji?
Treść opiera się na wieloletnim, bezpośrednim doświadczeniu autorki, która mieszkała i pracowała jako korespondentka w Rosji. Krystyna Kurczab-Redlich wykorzystuje swój zmysł obserwacji oraz doskonałą znajomość języka, by oddać perspektywę człowieka myślącego po rosyjsku. Publikacja zawiera autentyczne przeżycia i rozmowy zgromadzone podczas długiego pobytu w różnych regionach federacji. To właśnie ta głęboka wiedza merytoryczna sprawia, że relacja jest uznawana przez ekspertów za niezwykle przenikliwą.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt trudnym lub nieodpowiednim wyborem?
Publikacja nie jest polecana osobom poszukującym lekkiej lektury podróżniczej lub powierzchownego opisu atrakcji turystycznych. Drastyczne opisy biedy, cierpienia oraz brutalnych realiów wojennych mogą być zbyt obciążające dla bardzo wrażliwych czytelników. Książka wymaga od odbiorcy skupienia i gotowości na zmierzenie się z mrocznymi aspektami ludzkiej natury oraz polityki. Nie jest to również pozycja dla osób oczekujących bezkrytycznego i wyidealizowanego obrazu rosyjskiej duszy.
Czy w treści znajdują się relacje bezpośrednio dotyczące konfliktów zbrojnych w Czeczenii?
Tak, publikacja zawiera nowatorskie i wstrząsające fragmenty poświęcone reportażom z ogarniętej wojną Czeczenii. Autorka dokumentuje dramaty cywilów oraz brutalność działań zbrojnych, nadając tym relacjom niemal poetycki, choć tragiczny wymiar. Te fragmenty pozwalają zrozumieć skalę nieszczęść, jakie kryją się pod zewnętrzną warstwą rosyjskiej rzeczywistości. Jest to jeden z najbardziej przejmujących elementów książki, podkreślający metaforę puszki Pandory zawartą w tytule.
