Babilon. Kryminalna historia kościoła
Współczesnym więzieniem wierzącego człowieka, katolika nie jest Watykan, ale cały kościelny system, który niemal od zarania służy interesom spasionej hierarchii - dowodzą Stanisław Obirek i Artur Nowak w swojej nowej książce, kontynuacji bestsellerowej "Gomory". Perfidia tego systemu polega na tym, że żywi się człowiekiem. Nie chodzi tylko o wyzysk i pazerność. Kościół żywi się poczuciem winy jednostki zazdrośnie strzegąc jedynej recepty na życie. Ma nią być ślepe posłuszeństwo - by odwołać się do języka wiecznie aktualnego Boya Żeleńskiego - wobec "naszych okupantów".
O ile Sodoma i Gomora to miasta zepsucia i moralnej degrengolady, Babilon to symbol zniewolenia. Na kartach tej książki, trzymając się przerażających faktów, autorzy kreślą kryminalną historię kościoła, który łupił i mordował ofiary kolonialnej opresji w Kanadzie. Który przyuczał kobiety w Irlandii do kultury gwałtu. Który cynicznie wmawiał ustami "świętej" Matki Teresy, że cierpienie uświęca więc nie należy go uśmierzać. Który prześladował gejów dehumanizującym ich głosem uciekających często przed własną tożsamością seksualną kościelnych liderów.
"Babilon" pokazuje też kościół stojący po stronie latyfundystów, kościół, który przerażała prosta prawda głoszona przez teologię wyzwolenia, kościół skorumpowany przez władców, uwikłany w wojny polityczne, kościół zalękniony wizją synodu, w którym wierni na równi z kapłanami będą decydować o jego kształcie. Wreszcie Kościół, który nienawidzi kobiet.
Jednak to nie jest książka antykościelna ani antyreligijna. Podobnie jak Frederic Martel w Sodomie, a wcześniej Obirek i Nowak w Gomorze, autorzy piętnują przede wszystkim zakłamanie kościelnych urzędników w przekonaniu, że pomoże to oczyścić sam kościół i pozwoli mu odzyskać wiarygodność.
Bielmo. Co wiedział Jan Paweł II
Informacje o pedofilach i drapieżcach seksualnych w sutannach spływały do Watykanu szerokim strumieniem, mimo to przestępcy mieli swobodny dostęp do papieża. Dlaczego Jan Paweł II nie reagował? Czego nie mógł, a czego wolał nie wiedzieć?
Jak pogodzić obraz papieża, który odmienił oblicze Kościoła, porywał tłumy na całym świecie, przyczynił się do upadku komunizmu, z faktem, że nigdy nie pochylił się nad ofiarami nadużyć seksualnych ze strony kleru? Czy to możliwe, że zabrakło mu serca dla najbardziej skrzywdzonych przez przedstawicieli instytucji, którą kierował?
Towarzyszący beatyfikacji i kanonizacji Jana Pawła II pośpiech sprawił, że zarzuty dotyczące tuszowania przestępstw na tle seksualnym w Kościele potraktowano nie dość poważnie. A może spieszono się, by ogłosić Karola Wojtyłę świętym, zanim pojawią się głośne oskarżenia?
Te pytania nie pozostawiają obojętnym nikogo, kto poważnie traktuje Jana Pawła II.
Marcin Gutowski przemierzył tysiące kilometrów, rozmawiał z ponad setką osób: ofiarami księży, biskupów i kardynałów; ludźmi, którzy mieli odwagę stawać w ich obronie; sygnalistami, którzy pisali i jeździli do Watykanu, by alarmować papieża; przedstawicielami kościelnego aparatu władzy, którzy odważyli się przerwać zmowę milczenia; bliskimi współpracownikami polskiego papieża; z jego wieloletnimi przyjaciółmi, którzy dziś, po raz pierwszy otwarcie, dzielą się wątpliwościami co do jego postawy, a nawet przyznają, że być może nigdy nie poznali prawdziwego oblicza Ojca Świętego.
Autor zrekonstruował także sposób działania watykańskiego aparatu władzy podczas pontyfikatu Jana Pawła II. Zbadał, co, w jaki sposób i do kogo trafiało, jaki był system obiegu dokumentów, ośrodki wpływu i relacje między nimi. A wreszcie: kogo papież - monarcha absolutny - słuchał, a kogo nie.
Czy te reportaże skupiają się wyłącznie na polskim Kościele?
Nie, publikacje te analizują mechanizmy władzy i nadużyć w Kościele katolickim w skali globalnej, od Kanady i Irlandii po Watykan. Autorzy badają m.in. historię kolonialnej opresji oraz systemowe tuszowanie przestępstw seksualnych na różnych kontynentach. Treść opiera się na relacjach świadków, dokumentach archiwalnych oraz setkach rozmów z ofiarami i sygnalistami. To kompleksowe spojrzenie na instytucję, a nie tylko lokalna perspektywa.
Jaki jest główny cel publikacji wchodzących w skład "Pakietu: Babilon. Kryminalna historia kościoła, Bielmo. Co wiedział Jan Paweł II"?
Głównym celem tych książek jest rzetelne naświetlenie przemilczanych faktów oraz dążenie do oczyszczenia instytucji poprzez ukazanie prawdy historycznej. Autorzy analizują systemowe uwarunkowania, które pozwoliły na trwanie nadużyć przez dziesięciolecia, nie uciekając od trudnych pytań o odpowiedzialność hierarchów. Publikacje te nie są atakiem na wiarę, lecz krytyczną analizą struktur władzy i ich wpływu na jednostkę. Lektura pozwala zrozumieć skomplikowany system obiegu dokumentów i ośrodki wpływu wewnątrz Watykanu.
Dla jakich czytelników ten zestaw reportaży może okazać się zbyt wymagający lub nieodpowiedni?
Zestaw ten nie jest polecany osobom szukającym lekkiej literatury hagiograficznej lub publikacji o charakterze wyłącznie modlitewnym. Poruszana tematyka nadużyć seksualnych, przemocy systemowej i korupcji politycznej jest drastyczna i wymaga od odbiorcy dużej odporności emocjonalnej. Czytelnicy oczekujący bezkrytycznego podejścia do historii pontyfikatu Jana Pawła II mogą poczuć się głęboko poruszeni przedstawionymi faktami. Jest to literatura faktu przeznaczona dla osób gotowych na konfrontację z trudną i bolesną stroną historii religii.
Na jakich źródłach opiera się Marcin Gutowski w swojej analizie pontyfikatu polskiego papieża?
Marcin Gutowski oparł swoje dochodzenie na rozmowach z ponad setką osób, w tym z ofiarami, bliskimi współpracownikami papieża oraz watykańskimi sygnalistami. Autor zrekonstruował system przepływu informacji w Stolicy Apostolskiej, aby sprawdzić, jakie raporty o nadużyciach faktycznie docierały do Karola Wojtyły. Weryfikacja obejmuje także analizę relacji między różnymi ośrodkami władzy i wpływów wewnątrz aparatu kościelnego. Dzięki temu czytelnik otrzymuje wielowymiarowy obraz mechanizmów decyzyjnych tamtego okresu.
Czy książka Nowaka i Obirka stanowi merytoryczne rozwinięcie ich wcześniejszych prac badawczych?
Tak, książka "Babilon" stanowi merytoryczne rozwinięcie wątków poruszonych przez autorów w ich poprzednim bestsellerze zatytułowanym "Gomora". Autorzy pogłębiają analizę kultury gwałtu i wyzysku, wskazując na historyczne korzenie systemowego zniewolenia wiernych. Publikacja ta łączy fakty z różnych części świata, tworząc spójny obraz instytucji często stającej po stronie władzy przeciwko wykluczonym. To niezbędna lektura dla osób chcących zrozumieć ewolucję krytyki struktur kościelnych w Polsce i na świecie.
