Kondycja polskiego katolicyzmu, rosnąca rola islamu w Europie, stan pokolenia polskich intelektualistów ukształtowanych w ostatnich latach PRL-u - to motywy, jakie odnajdziemy w powieści Pawła Huelle "Ostatnia Wieczerza".
Akcja książki, wydanej po raz pierwszy w 2007 r., rozgrywa się w Gdańsku, w ciągu jednego dnia, w niedalekiej przyszłości. Jej osią jest sesja zdjęciowa, której efekty mają się stać podstawą do namalowania współczesnej wersji "Ostatniej Wieczerzy". Narrator przywołuje jednak również wydarzenia z przeszłości, sięga również do przyszłości bohaterów.
Jak można się domyślać już po tytule, powieść zawiera nawiązania do wątków biblijnych, a także do innych dzieł kultury. "Ostatnia Wieczerza" kieruje uwagę czytelnika i do sceny biblijnej, i do słynnego obrazu Leonarda da Vinci.
Warto jednak wiedzieć, że różnych nawiązań w książce Pawła Huelle jest znacznie więcej. Została ona zresztą zainspirowana prawdziwymi wydarzeniami. Mowa o projekcie Macieja Świeszewskiego, artysty malarza, który w latach 1995-2005 tworzył w Gdańsku obraz olejny będący jego autorską wizją "Ostatniej Wieczerzy". Do udziału w nim zaprosił znanych gdańszczan, którzy "użyczyli" swoich wizerunków postaciom apostołów. Wśród nich był sam Paweł Huelle oraz m.in. pisarz Stefan Chwin czy Jan Kozłowski, ówczesny marszałek woj. pomorskiego. W związku z tym "Ostatnią Wieczerzę" można również traktować jako powieść z kluczem. Pojawia się w niej też postać inspirowana ks. Henrykiem Jankowskim.
O autorze
Paweł Huelle to pisarz i poeta, którego twórczość związana jest mocno z Gdańskiem. Jego najbardziej znaną książką jest "Weiser Dawidek" z 1987 r.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
W jakim klimacie utrzymana jest powieść Pawła Huelle?
Powieść łączy w sobie elementy satyry społecznej, erudycyjnej prozy oraz refleksji nad współczesną kondycją duchową. Akcja toczy się w niedalekiej przyszłości, gdzie codzienność Gdańska przeplata się z niepokojącymi wydarzeniami politycznymi i religijnymi. Autor stosuje inteligentny humor, aby obnażyć wady społeczeństwa i skonfrontować bohaterów z ich przeszłością. Jest to lektura wymagająca, dająca dużą satysfakcję czytelnikom ceniącym literaturę z drugim dnem.
Czy akcja książki "Ostatnia Wieczerza" rozgrywa się w autentycznych lokalizacjach?
Tak, głównym miejscem wydarzeń jest Gdańsk, jednak przedstawiony w wizji niedalekiej, alternatywnej przyszłości. Miasto ulega zmianom architektonicznym i kulturowym, gdzie obok kościołów funkcjonują meczety, a ulice noszą nowe nazwy. Czytelnik śledzi losy bohaterów przemierzających znajome, choć przekształcone przestrzenie w ciągu jednego, intensywnego dnia. Taki zabieg pozwala na świeże spojrzenie na lokalną tożsamość w obliczu globalnych przemian.
Dla jakiego typu czytelnika ta pozycja może okazać się nieodpowiednia?
Książka nie jest polecana osobom poszukującym lekkiej, czysto rozrywkowej literatury lub prostej fabuły przygodowej. Ze względu na silne osadzenie w dyskursie o polskiej religijności i sztuce nowoczesnej, może ona zniechęcić czytelników unikających tematów światopoglądowych. Warstwa erudycyjna i liczne nawiązania kulturowe wymagają od odbiorcy skupienia oraz przygotowania intelektualnego. Nie jest to wybór dla osób, które oczekują od literatury pięknej jednoznacznych odpowiedzi i braku kontrowersji.
Jakie główne problemy społeczne porusza autor w tej powieści?
Paweł Huelle koncentruje się przede wszystkim na bezlitosnej analizie polskiej religijności oraz kondycji współczesnej inteligencji. Ważnym wątkiem jest również narastający spór o granice sztuki nowoczesnej i jej rolę w interpretowaniu tradycji chrześcijańskiej. W tle opowieści pojawia się temat zmieniającego się oblicza Europy w kontekście rosnącego znaczenia islamu i wielokulturowości. Całość stanowi gorzkie pytanie o to, jak dawne ideały zderzają się z brutalną rzeczywistością biznesu i polityki.
Czy do zrozumienia fabuły konieczna jest znajomość historii sztuki?
Głęboka wiedza specjalistyczna nie jest wymagana, choć znajomość kontekstów biblijnych i malarskich znacznie wzbogaca odbiór dzieła. Centralnym motywem jest przygotowanie do stworzenia współczesnego obrazu biblijnej wieczerzy, co prowokuje bohaterów do dyskusji o estetyce i sacrum. Autor prowadzi narrację w sposób zrozumiały, wyjaśniając motywacje postaci poprzez ich osobiste wspomnienia i aktualne dylematy. Powieść angażuje czytelnika przede wszystkim warstwą psychologiczną i trafnymi obserwacjami obyczajowymi.
