Niepospolite gatunki ptaków można obserwować nie tylko w głębi lasu czy na rozlewiskach, ale także na wiejskim podwórku. I to w dodatku – nie wychodząc z domu! Kogo można zaprosić na podwórko? Jakie budki lęgowe zakupić i na jakiej wysokości je ustawić? Co i kiedy sypać do karmnika? Jaki kolor mają jaja jaskółek, a jaki sikor? Czym się różni samica zięby od samca? Jak „zwabić” dudki na podwórko? O tym, a także o wielu innych sprawach jest ta książka. Weźcie ją do ręki, usiądźcie wygodnie na tarasie lub w trawie, oprzyjcie się wygodnie o polny kamień i czytajcie. A potem raz jeszcze – po lekturze – rozejrzyjcie się wokół uważnie… Prawda, że widać więcej? Wydawałoby się, że na wiejskim podwórku można oglądać tylko wróble, jaskółki, gołębie i sikorki bogatki. Tak przynajmniej sądzi wielu mieszkańców nie tylko miast, ale i wsi. Dla większości z nich każdy mały, szarawy ptak to wróbel, duży drapieżnik to jastrząb, a jeżyki, dymówki, oknówki i brzegówki to jaskółki. Do niedawna również dla mnie nazwanie poszczególnych, dość pospolitych gatunków ptaków było zbyt trudne, a odróżnienie pierwiosnka od piecuszka czy sikory ubogiej od czarnogłowej – zupełnie niemożliwe. Kiedy jednak zacząłem pomieszkiwać w wiejskiej chacie i obserwować kręcące się po podwórku ptaki, stwierdziłem, że jest ich tutaj znacznie więcej niż powszechnie się uważa. Dość szybko nauczyłem się nie tylko określać pojawiające się gatunki, ale poznałem też sposoby budowania przez nie gniazd, wyprowadzania lęgów, zdobywania pożywienia i wiele innych elementów ich życia. Z czasem zwykłe zainteresowanie przerodziło się w pasję, której efektem jest ta książka… Mam nadzieję, że z jej lektury, a zwłaszcza z obserwacji ptaków będziecie czerpać tyle radości, ile czerpię ja… JERZY SAMUSIK BOHATEROWIE OPOWIEŚCI (W KOLEJNOŚCI WYSTĘPOWANIA NA KARTACH TEJ KSIĄŻKI): Sikora (bogatka, czubatka, czarnogłowa i uboga oraz modraszka) Sosnówka Skowronek Jaskółka dymówka Dudek Drozd śpiewak Krętogłów Dzięcioł duży Dzięciołek Paszkot Grzywacz Kopciuszek Kos Kwiczoł Muchołówka szara Muchołówka żałobna Piecuszek Pierwiosnek Zięba Pleszka Sójka Trznadel Szpak Gąsiorek Szczygieł Dzwoniec Wróbel Czyż Sierpówka Krogulec O AUTORZE: JERZY SAMUSIK – doktor nauk medycznych, absolwent białostockiej Akademii Medycznej i warszawskiej Akademii Wychowania Fizycznego, wieloletni ordynator Oddziału Rehabilitacji Wojewódzkiego Szpitala w Białymstoku oraz wykładowca w Akademii Medycznej i Wyższej Szkole Medycznej w Białymstoku, członek Związku Literatów Polskich. Kiedy paranie się wyłącznie medycyną przestało mu wystarczać, począł podróżować. Przejechał samochodem przez Saharę, w Himalajach przeszedł pieszo 1300 km, w poszukiwaniu Pigmejów przemierzał dżungle Kamerunu, fotografował zwierzęta na Madagaskarze, nad jeziorem Czad i w rezerwatach Nigerii, jeepem dotarł w głąb Tybetu, łowił ryby na Labradorze i u wybrzeży Spitsbergenu… Wszystkie te podróże opisał w dziesiątkach reportaży drukowanych w czasopismach popularnonaukowych i krajoznawczych oraz w kilkunastu książkach. Gdy osiągnął wiek niepozwalający mu na dalekie i długotrwałe podróże, zaczął wędrować z aparatem fotograficznym po nadnarwiańskich i nadbiebrzańskich ścieżkach. Fotografował przede wszystkim ptaki, co zaowocowało cyklem ornitologicznych artykułów, bogato ilustrowanych zdjęciami, zamieszczanych od trzech lat w miesięczniku „Przyroda Polska”.
Jakie praktyczne wskazówki dotyczące opieki nad ptakami znajdę w tej publikacji?
Książka zawiera szczegółowe porady dotyczące wyboru i montażu budek lęgowych oraz zasad prawidłowego dokarmiania ptaków. Dowiesz się z niej, na jakiej wysokości najlepiej umieścić schronienie dla konkretnych gatunków oraz jakie pożywienie sypać do karmnika w zależności od pory roku. Autor dzieli się wiedzą o rozpoznawaniu koloru jaj oraz rozróżnianiu płci u wybranych ptaków, takich jak zięby. Te konkretne informacje pozwalają na świadome zaproszenie skrzydlatych gości na własne podwórko i obserwację ich cyklu życia.
Czy "Opowieści o ptakach z wiejskiego podwórka" pomogą mi rozróżnić podobne do siebie gatunki?
Publikacja ta kładzie duży nacisk na naukę odróżniania pospolitych, lecz często mylonych ze sobą gatunków ptaków. Jerzy Samusik wyjaśnia różnice między sikorą ubogą a czarnogłową oraz uczy, jak nie pomylić pierwiosnka z piecuszkiem. Znajdziesz tu również opisy cech charakterystycznych dla różnych rodzajów jaskółek, takich jak dymówki, oknówki czy brzegówki. Dzięki tym wskazówkom nawet początkujący obserwator zacznie dostrzegać unikalne detale w wyglądzie i zachowaniu ptaków odwiedzających wiejskie obejścia.
W jaki sposób autor zbierał materiały do opisania życia ptaków?
Treść książki jest wynikiem wieloletnich, bezpośrednich obserwacji prowadzonych przez autora na terenie jego wiejskiej posiadłości. Jerzy Samusik, będący pasjonatem fotografii przyrodniczej, dokumentował codzienne życie ptaków, ich sposoby budowania gniazd oraz wyprowadzania lęgów. Zamiast czystej teorii, czytelnik otrzymuje relację z pierwszej ręki, wzbogaconą o doświadczenia zdobyte podczas wędrówek z aparatem. Taka forma przekazu sprawia, że wiedza o ornitologii staje się przystępna i zachęca do samodzielnego odkrywania natury w najbliższym otoczeniu.
Czy w książce znajdę informacje o tym, jak zwabić konkretne gatunki, na przykład dudki?
Autor opisuje sprawdzone metody na przyciągnięcie rzadszych gości, takich jak dudki, bezpośrednio w pobliże domu. W tekście znajdziesz wskazówki dotyczące przygotowania odpowiedniego otoczenia, które sprzyja wizytom konkretnych ptaków na tarasie czy w ogrodzie. Dowiesz się, jakie warunki środowiskowe są kluczowe dla poszczególnych bohaterów opowieści, od skowronków po dzięcioły. Zastosowanie tych porad w praktyce realnie zwiększa szanse na zaobserwowanie bogatej różnorodności gatunkowej bez konieczności dalekich wypraw.
Dla kogo ta książka nie będzie odpowiednim wyborem?
Publikacja ta nie jest podręcznikiem akademickim dla naukowców, lecz przewodnikiem dla amatorów i pasjonatów przyrody. Osoby poszukujące wyłącznie suchych danych statystycznych lub skomplikowanych analiz biologicznych mogą poczuć niedosyt ze względu na jej narracyjny i popularyzatorski charakter. Treść skupia się na gatunkach spotykanych w polskim krajobrazie wiejskim, więc nie będzie użyteczna dla osób zainteresowanych wyłącznie fauną egzotyczną. Jest to pozycja dedykowana tym, którzy chcą celebrować kontakt z naturą znajdującą się w ich bezpośrednim sąsiedztwie.
