„Nieumarli” to obraz społeczeństwa wciąż żyjącego dawnymi czasami.
Miasteczko B. w Transylwanii, położone w rumuńskich Karpatach. To tu narratorka „Nieumarłych”, młoda artystka z Bukaresztu spędzała wszystkie wakacje pod opieką babci ciotecznej. To miejsce było wtedy wyspą, na której wyśmiewano się z komunizmu.
Po zakończeniu studiów artystycznych w Paryżu kobieta powraca do tego obcego już dla niej miejsca, które czasy świetności ma dawno za sobą. Komunizm jest przeszłością, a z miasteczkiem łączą ją jedynie więzy rodzinne i kilkoro przyjaciół.
Gdy w grobie Włada Palownika, powszechnie znanego jako słynny wampir Drakula, zostają znalezione zbezczeszczone zwłoki, kobieta postanawia zgłębić i opowiedzieć historię kraju. Na początku boi się, że pomiesza chronologię wydarzeń, szybko jednak orientuje się, że to nie ma większego znaczenia. Opowieść wcale nie dotyczy przyczyn i skutków, liczy się w niej tylko jedno: przeznaczenie.
Dana Grigorcea w „Nieumarłych” zabiera czytelników w samo serce horroru, który można wyczarować tylko we własnej wyobraźni, przerywając w ten sposób ciszę międzypokoleniową.
O autorce
Dana Grigorcea (ur. 1979) szwajcarsko-rumuńska pisarka. Mieszka w Szwajcarii, pisze po niemiecku. Ukończyła germanistykę i niderlandystykę na Uniwersytecie w Bukareszcie, potem studiowała reżyserię teatralną i filmową w Brukseli oraz dziennikarstwo w austriackim Krems. Pracowała jako dziennikarka w Wiedniu w dzienniku „Kurier”, dla radia Deutsche Welle w Bonn oraz dla telewizji Arte w Strassburgu, była też korespondentką rumuńskiego radia i telewizji. Pracę dziennikarki łączyła z karierą akademicką i prowadzeniem wydawnictwa. Grigorcea aktywnie działa na rzecz imigrantów i praw człowieka oraz angażuje się w walkę z korupcją w Rumunii. Jej powieści i opowiadania zdobyły wiele nagród, m.in. nagrodę im. Ingeborg Bachmann.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca
Jaki klimat dominuje w powieści "Nieumarli" Dany Grigorcei?
Książka "Nieumarli" łączy w sobie oniryczną atmosferę z surowym realizmem postkomunistycznej Rumunii. Autorka buduje napięcie poprzez przenikanie się dawnych legend o Drakuli ze współczesnym marazmem miasteczka w Transylwanii. Czytelnik odnajdzie tu zarówno elementy klasycznego horroru, jak i głęboką analizę socjologiczną społeczeństwa tkwiącego w zawieszeniu. To lektura nastrojowa, w której granica między snem a jawą ulega stopniowemu zatarciu.
Czy ta książka jest typowym horrorem o wampirach?
"Nieumarli" to przede wszystkim literatura piękna z elementami grozy, a nie klasyczny horror gatunkowy. Choć postać Włada Palownika i motyw wampiryzmu są kluczowe dla fabuły, służą one jako metafora historycznych traum i dziedzictwa przeszłości. Dana Grigorcea skupia się bardziej na psychologii postaci oraz klimacie niepokoju niż na krwawych scenach akcji. Jest to pozycja dla osób szukających w literaturze drugiego dna i literackiego kunsztu.
Jakie tematy społeczne porusza Dana Grigorcea w swojej powieści?
Autorka kreśli wielowymiarowy obraz współczesnej Rumunii, konfrontując wspomnienia o dyktaturze Ceausescu z dzisiejszą rzeczywistością. Powieść analizuje proces rozliczania się z historią oraz wpływ komunistycznej przeszłości na tożsamość młodszego pokolenia. Przez pryzmat losów głównej bohaterki obserwujemy upadek dawnych elit i trudności w budowaniu nowej przyszłości na gruzach starego systemu. To ważny głos w dyskusji o kondycji Europy Środkowo-Wschodniej po transformacji ustrojowej.
Czy do zrozumienia fabuły wymagana jest szczegółowa wiedza o historii Rumunii?
Szczegółowa wiedza historyczna nie jest niezbędna, ponieważ autorka w przystępny sposób wprowadza czytelnika w realia epoki. Kluczowe konteksty dotyczące dyktatury oraz legendy o Drakuli są naturalnie wplecione w narrację, co pozwala na pełne zrozumienie motywacji bohaterów. Lektura może jednak zachęcić do głębszego poznania dziejów Transylwanii i skomplikowanych losów tamtejszych rodzin. Książka jest napisana językiem plastycznym, który ułatwia zanurzenie się w przedstawionym świecie bez dodatkowych opracowań.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt wymagająca lub nieodpowiednia?
Powieść może nie przypaść do gustu czytelnikom oczekującym szybkiego tempa akcji oraz jednoznacznych rozwiązań znanych z literatury grozy. Ze względu na swój literacki charakter i liczne metafory, wymaga ona od odbiorcy skupienia oraz gotowości na interpretację symboli. Osoby szukające lekkiej, rozrywkowej lektury o wampirach mogą poczuć się przytłoczone ciężarem tematyki społeczno-politycznej. Jest to propozycja wymagająca, skierowana do miłośników prozy ambitnej i wielowarstwowej.

