Nic nie rośnie w blasku księżyca

Opowieść piękna i brzydka jednocześnie. Ukierunkowana dla osób, które są silne psychicznie i nie mają problemów do tematu aborcji. Dla tych, co przez cały czas czytania będą pamiętali o tym, że książka została wydana w 1947 roku i jest to jej wznowienie. Dla tych, co przez cały czas pochłaniania treści będą pamiętali jakie prawa miały wtedy kobiety, a raczej ich brak. Kobieta z dzieckiem była wielką skazą, gdzie sama nie mogła go światu pokazywać, chyba, że na szybko wyszła za mąż, to już tak. A czy była szczęśliwa, nikogo to nie obchodziło. W latach prawie osiemdziesiąt wstecz nikt nie znał środków antykoncepcyjnych, nie wiedzieli jak się objawia ciąża, dlatego te, które dzieci nie chciały, a książka mówi, że miały takie prawo, to radziły sobie na domowe sposoby aby zniszczyć płód. To sceny drastyczne, więc uczulam aby z rozwagą po nią sięgnąć.

Napisana jest jednym ciągiem i nie zawiera myślników sugerujących rozmowę, ale po pewnym czasie sami to odróżniamy. Napisana jest prosto i wolno, gdyż autorka postanowiła pisać ją od strony postaci i ich doznań, które chce uwiecznić klatka po klatce. Ważna dla bohatera jest jasność światła, kąt padania włosów kobiety, która go zafascynowała oraz to jak się porusza, kiedy mówi. Nie zawsze wiemy czy mówi i co mówi, gdyż to jej gesty, które on chce zapamiętać opisuje w pierwszej kolejności. Czas tutaj płynie inaczej, gdyż rzadko kiedy jest wzmianka, że ktoś gdzieś idzie. Tor ich poruszania się nie zawsze, ale przeważnie, zostaje zagłuszony i zastąpiony przez obserwację i opis chwil jak wygląda jej twarz, jak się zachowuje, jakiej barwy jest niebo które można uchwycić w ruchach jej włosów poruszanych przez wiatr oraz jakimi odczuciami emanowało jej ciało. Po tym gładko przechodzimy do scen z jego domu, gdzie zanim cokolwiek ma nastąpić ona zaczyna mówić. W pierwszej chwili nie ma tam ładu i składu, ale później dochodzi do nas, że to zakłopotanie i chęć bycia szczerym z tym, co oboje wiedzą, że się wydarzy. Ona chce zapewnić sobie bezpieczeństwo myślowe, żeby ani na moment nie odczuła, że mu było źle. To bardzo psychologiczne myślenie, choć przeobrazić je można w wydarzenie gdzie na akt zbliżenia szykujemy cały scenariusz, gdzie ma odbyć tak jak jest zapisane. Trzeba być w tym nie lada aktorem, by temu sprostać, ale właśnie o to jej chodzi. O pewność tego, że stanie się wszystko, co zaplanowała zwłaszcza podkreślając wartość uczuć, które ona pragnie czuć pomimo aktorstwa o które go prosi. No dobrze, ale co dalej? Czy tym treść nas kupuje? Czy prawda prawdziwie opisana jest dla nas zawsze miła? Czy naprawdę chcemy dowiedzieć się co siedziało w głowach i poczynaniach ludzi o pojęciu samych siebie, a nie tego, co ich otacza?

Mętna, brudna, zaaplikowana kłamstwem i szczerością, brudem i chwilami niczym papier ścierny pocierający o to, co ma zostać wyżłobione. Piękna i brzydka. Z pewnością unikat pośród wszystkich książek, które do tej pory czytałam.

🌙🩸 Nic nie rośnie w blasku księżyca autorstwa Torborg Nedreaas to jedna z tych powieści, które nie dają się zaszufladkować. Z pozoru kameralna, cicha, jakby spowita mgłą nocnego miasta, z czasem okazuje się przejmującym portretem kobiety na granicy rozpaczy i nadziei. Autorka – jedna z najważniejszych norweskich pisarek XX wieku – oddaje głos bohaterce, która w jednej rozmowie próbuje uporządkować całe swoje życie. To powieść o pragnieniu miłości, które staje się przekleństwem, o samotności, która boli bardziej niż śmierć, i o tym, że nie wszystko da się naprawić, nawet jeśli bardzo się chce.

🌙🩸 Fabuła jest prosta, niemal ascetyczna: on i ona spotykają się przypadkiem, spacerują, rozmawiają, aż w końcu trafiają do jego mieszkania. Wtedy zaczyna się długa, nocna spowiedź kobiety. Jej monolog jest pełen emocji, sprzeczności, powtórzeń – jakby próbowała odnaleźć sens w chaosie wspomnień. To opowieść o miłości, która stopniowo przeobraziła się w obsesję, o utracie siebie i o bólu, który nie znajduje ukojenia. Nedreaas mistrzowsko wykorzystuje formę strumienia świadomości – bohaterka mówi tak, jak myśli, czasem nieskładnie, czasem gwałtownie, a jednak w tej nieuporządkowanej narracji kryje się coś głęboko ludzkiego.

🌙🩸 Styl Torborg Nedreaas jest poetycki i surowy jednocześnie. W każdym zdaniu czuć północny chłód, a jednocześnie delikatność, która przypomina szept w pustym pokoju. Autorka nie moralizuje, nie ocenia, lecz pozwala swojej bohaterce mówić w sposób całkowicie szczery, nawet jeśli jej słowa bolą. To niezwykłe, jak odważna była ta książka jak na rok 1947 – kobieta, która otwarcie opowiada o swoich emocjach, pożądaniu, błędach i rozczarowaniach, była wówczas głosem, jakiego w literaturze prawie nie słychać. W tym sensie Nic nie rośnie w blasku księżyca to nie tylko powieść psychologiczna, ale też ważny manifest kobiecego doświadczenia.

🌙🩸 Choć powieść ma nieco ponad dwieście stron, nie czyta się jej szybko. To tekst, który wymaga ciszy i skupienia. Nedreaas zmusza czytelnika do wejścia w głąb emocji, które często są niewygodne – tęsknoty, wstydu, gniewu, rozpaczy. Bezimienna bohaterka staje się lustrem, w którym każdy może dostrzec cząstkę siebie: niespełnione pragnienia, zranienia z przeszłości, potrzebę bliskości. W tym tkwi siła tej prozy – w jej uniwersalności i w szczerości, która nie zna czasu ani miejsca.

ㅤ

🌙🩸 Warto zwrócić uwagę także na konstrukcję mężczyzny – słuchacza, który przez większość książki pozostaje w cieniu. Jego milczenie jest równie ważne jak słowa kobiety. To on reprezentuje nas, czytelników – słuchających, ale niezdolnych do osądzenia. Ich relacja nie opiera się na erotycznym napięciu, lecz na czymś głębszym: potrzebie bycia wysłuchanym. Właśnie w tej rozmowie, w tym spotkaniu dwóch obcych ludzi, kryje się metafora ludzkiej egzystencji – wszyscy pragniemy, by ktoś nas usłyszał, nawet jeśli jest już za późno.

ㅤ

🌙🩸 Nic nie rośnie w blasku księżyca to powieść cicha, ale potężna w swoim wydźwięku. Nie daje ukojenia, nie obiecuje odkupienia, lecz pokazuje, że życie to nieustanne zmaganie z samym sobą i z własnym pragnieniem miłości. Torborg Nedreaas napisała książkę ponadczasową – o kobiecie, która mówi w imieniu wszystkich, którzy kiedyś kochali zbyt mocno. To lektura dla tych, którzy cenią literaturę intymną, głęboką i prawdziwą – taką, po której trudno zasnąć, bo jej echo wciąż odbija się w myślach.

„Nic nie rośnie w blasku księżyca” Torborg Nedreaas to książka, która rozgrywa się w ciszy między słowami, w przerwach na papierosa i kieliszek wina, w nocnym półmroku sprzyjającym zwierzeniom. Całość ma formę długiego, nocnego monologu – kobieta mówi, mówi bez tchu, chaotycznie, wraca do tych samych miejsc i uczuć, zaprzecza sama sobie. I właśnie przez to brzmi tak prawdziwie. To nie jest uporządkowana spowiedź, raczej strumień świadomości kogoś, kto próbuje poskładać siebie na nowo. Forma sprawia, że książka jest intymna, kameralna, niemal klaustrofobiczna – czytelnik staje się trzecim uczestnikiem tej rozmowy.

Choć powstała w 1947 roku, zaskakująco mocno rezonuje ze współczesnością. Opowieść o kobiecie, której życie zostało zdominowane przez pragnienie miłości, obsesję i cierpienie, brzmi boleśnie aktualnie. Z jej słów wyłania się obraz kogoś, kto miał marzenia i plany, ale stopniowo je tracił, aż znalazł się na granicy życia i śmierci. Teraz próbuje wrócić – tylko nie do końca wiadomo, dokąd. Tytułowe „nic nie rośnie w blasku księżyca” działa jak metafora tego stanu zawieszenia: w półmroku da się trwać, da się przetrwać noc, ale nie da się naprawdę czegoś zbudować.

Warto też zwrócić uwagę na postać mężczyzny – słuchacza, który przez większość książki pozostaje w cieniu. Jego milczenie jest równie znaczące jak słowa kobiety. To on stwarza przestrzeń, w której ta opowieść może się wydarzyć, choć sam niemal znika. A jednak to właśnie w tej cichej obecności kryje się sens całości. Bo koniec końców to przecież jedyne, za czym tęsknimy – ciepło drugiego człowieka u naszego boku. Ta historia hipnotyzuje, wciąga i obezwładnia, zostawiając po sobie niepokój, ale też delikatną nadzieję, że nawet po najdłuższej nocy może zacząć świtać.