Piłka nożna tłumaczy świat. Anita Werner i Michał Kołodziejczyk pokazali to już w swojej pierwszej książce. Tym razem autorzy bestsellerowego reportażu Mecz to pretekst. Futbol, wojna, polityka poszli dalej tym tropem, by przekonać się, że piłka nożna może też dawać nadzieję.
Nadzieję na lepsze życie albo na życie w ogóle. Może uchronić przed śmiercią, uratować – albo nauczyć żyć, kiedy umarło wszystko dookoła. Może podnieść po traumie, dać skrzydła, dać siłę, pomóc być zauważonym.
Anita Werner i Michał Kołodziejczyk ruszyli daleko w świat. Przez kilkanaście miesięcy, w czasie podróży do Brazylii, Rwandy, Turcji i Tanzanii, dotarli do ludzi, których historie mrożą krew w żyłach i którzy zdecydowali się im je opowiedzieć, do bólu szczerze.
Neto, z którym spotkali się w brazylijskim Chapecó, jest jednym z trzech piłkarzy, którzy przeżyli katastrofę samolotu drużyny Chapecoense z Brazylii w 2016 roku.
Eric, były bramkarz reprezentacji Rwandy, z którym spotkali się w Kigali, jest Tutsi i przeżył ludobójstwo w 1994 roku, bo jego koledzy z drużyny – choć byli Hutu – zamiast pociąć go maczetą na kawałki, ukrywali go w swoich domach.
Abdallah i Kaburu, zawodnicy Albinism Sports Club, z którymi spotkali się w Dar es Salaam w Tanzanii, mają albinizm i grają w piłkę w kraju, w którym zabijano noworodki z albinizmem i polowano na ludzi dotkniętych tą rzadką chorobą, bo według szamanów fragmenty ich ciał miały gwarantować życiowe powodzenie.
Fani i piłkarze klubu Amedspor, których spotkali w tureckim Diyarbakırze, też mają coś ważnego do przekazania – że są Kurdami i nic tego nie zmieni, nawet kolejna kara tureckiej federacji. Amedspor to dla nich drużyna narodowa, substytut flagi i koszulki Kurdystanu, za noszenie których można w Turcji trafić przed sąd.
To nie jest książka piłkarska. To książka o ludziach. O ich emocjach, o życiowych lekcjach, z których wnioski pomógł wyciągnąć futbol. To książka także o tym, jak łatwo wywołać wojnę, zasiać nienawiść, dać się jej żywić strachem i uprzedzeniami. To książka o tym, że gdy wydaje się, że sensu już nie ma, nagle może pojawić się nadzieja. Bo – jak mówi jeden z jej bohaterów – z każdego zła można wyciągnąć coś dobrego.
Opinie o książce
Nie wiem, czy zazdrość jest grzechem, czy afrodyzjakiem, ale zazdroszczę im tej książki. Zazdroszczę im tej miłości, pasji, podróży, spotkań, szczęścia do ludzi.
Kuba Wojewódzki
Bardzo potrzebowałem Nadziei FC – a właściwie wszyscy jej potrzebowaliśmy. I ci spragnieni świetnie opowiedzianych historii, i ci szukający pokrzepienia serc, i w końcu ci zbrzydzeni komercyjnym obliczem współczesnego futbolu.
Michał Okoński
Cztery wstrząsające reportaże, które sprawiły, że moja teraźniejszość na chwilę zastygła. W świecie przepełnionym nienawiścią ta książka daje jednak nadzieję.
Zofia Zborowska-Wrona
O tym, że piłka nożna doskonale tłumaczy zawiłości współczesnego świata, wiemy od czasów Ryszarda Kapuścińskiego. Anita i Michał, jak przystało na rasowych dziennikarzy, poszli tym tropem, ale własną drogą.
Bartosz Węglarczyk
O autorach
Anita Werner - dziennikarka Faktów TVN i TVN24, prowadząca Fakty po Faktach. Z TVN24 związana od początku istnienia stacji, czyli od 2001 roku. Pracowała jako reporterka, prowadziła serwisy informacyjne i programy publicystyczne. Była autorką cyklu Dama Pik, którego bohaterkami były znane kobiety ze świata polityki i kultury, z Europy i Afryki. Dla TVN Style współtworzyła filmy dokumentalne Miss więzienia i Odbite z rąk Świetlistego Szlaku. Laureatka wielu dziennikarskich nagród, trzy razy nagradzana Wiktorem, pięć razy Telekamerą (w tym Złotą), dwa razy nominowana do nagrody Dziennikarza Roku (Press).
Michał Kołodziejczyk - dyrektor redakcji Canal+ Sport. Wcześniej redaktor naczelny WP SportoweFakty (Wirtualna Polska), przez wiele lat pracował także jako dziennikarz sportowy w „Rzeczpospolitej” i „Przeglądzie Sportowym”. Współpracował z wieloma stacjami telewizyjnymi. Laureat nagrody Press im. Bohdana Tomaszewskiego w 2019 roku. W 2017 roku został wyróżniony w konkursie o Nagrodę Radia Zet im. Andrzeja Woyciechowskiego za cykl wywiadów z polskimi sportowcami Bez reflektorów, a rok później otrzymał honorowe wyróżnienie za publikację o tematyce sportowej w konkursie Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich.
Czy książka "Nadzieja FC. Futbol, ludzie, polityka" jest przeznaczona wyłącznie dla zagorzałych kibiców piłki nożnej?
Nie, ta publikacja to przede wszystkim głęboki reportaż społeczny, w którym futbol stanowi jedynie punkt wyjścia do opowiedzenia o kondycji człowieka. Autorzy koncentrują się na uniwersalnych wartościach, takich jak wola przetrwania, solidarność w obliczu tragedii oraz walka o godność w trudnych warunkach politycznych. Lektura będzie fascynująca dla osób zainteresowanych socjologią, historią współczesną oraz mechanizmami rządzącymi światem. Nawet jeśli nie śledzisz ligowych tabel, odnajdziesz tu poruszające historie o pokonywaniu traum i szukaniu sensu życia.
Jakie konkretne regiony świata i problemy społeczne odwiedzają autorzy w trakcie zbierania materiałów do książki?
Autorzy zabierają czytelników w podróż przez Brazylię, Rwandę, Turcję oraz Tanzanię, analizując lokalne dramaty przez pryzmat sportu. W reportażu znajdziesz relacje dotyczące skutków ludobójstwa w Rwandzie, prześladowań mniejszości kurdyjskiej w Turcji oraz polowań na osoby z albinizmem w Tanzanii. Każdy z tych regionów prezentuje inną walkę o przetrwanie, gdzie lokalne kluby lub zawodnicy stają się symbolami nadziei. To rzetelna praca reporterska, która odsłania mroczne kulisy polityki i brutalnej codzienności odległych zakątków globu.
Czy treść tej książki jest odpowiednia dla młodszych czytelników lub osób wrażliwych na przemoc?
Ze względu na drastyczne opisy wydarzeń historycznych i osobistych tragedii, książka jest skierowana do dojrzałego odbiorcy. Reportaż zawiera brutalne relacje dotyczące ludobójstwa maczetami, prześladowań fizycznych oraz traumatycznych skutków katastrof lotniczych. Osoby poszukujące lekkiej lektury sportowej o sukcesach na murawie mogą poczuć się przytłoczone ciężarem poruszanych tematów. Jest to pozycja wymagająca emocjonalnie, która nie unika trudnych pytań o śmierć i nienawiść rasową czy etniczną.
Czego można oczekiwać po połączeniu warsztatu dziennikarki informacyjnej i eksperta od mediów sportowych?
Duet Anity Werner i Michała Kołodziejczyka gwarantuje połączenie precyzyjnego warsztatu newsowego z głęboką wiedzą o strukturach sportu. Dzięki temu historie są opowiedziane z ogromnym szacunkiem do faktów, a jednocześnie z zachowaniem dynamiki i emocjonalnego zaangażowania. Autorzy docierają do bezpośrednich świadków zdarzeń, przeprowadzając szczere rozmowy, które wykraczają poza standardowe wywiady prasowe. Taka współpraca owocuje tekstem, który jest merytorycznie gęsty i jednocześnie bardzo przystępny w odbiorze dla każdego czytelnika.
Czy w reportażu znajdę szczegółowe analizy taktyczne meczów i statystyki poszczególnych drużyn?
W tej książce nie znajdziesz tabel wyników ani analiz taktycznych, ponieważ skupia się ona na emocjonalnej stronie sportu. Futbol jest tutaj przedstawiony jako narzędzie polityczne, substytut wolności lub jedyna szansa na ocalenie życia w reżimach totalitarnych. Zamiast statystyk, otrzymujesz portrety psychologiczne ludzi, dla których wejście na boisko było aktem odwagi lub sposobem na przepracowanie żałoby. To idealny wybór dla osób, które w sporcie szukają czegoś więcej niż tylko rozrywki i czystej rywalizacji fizycznej.
