Czy miejsce urodzenia, pozycja społeczna rodziców oraz kolor skóry mogą determinować przyszłe życie dziecka? Odpowiedź na to pytanie pada w książce Bernardine Evaristo "Manifest", która stanowi swego rodzaju przesłanie autorki dedykowane ludziom skazanym na wykluczenie.
Książka "Manifest" jest autobiograficzną opowieścią autorki o jej sile woli, bezkompromisowości i wytrwałości w dążeniu do celu. Pisarka wraca wspomnieniami do swojego dzieciństwa, które jako czwarte z ośmiorga dzieci brytyjsko-nigeryjskiego małżeństwa spędziła w jednej z dzielnic Londynu. Choć jako dziecko czuła się wyobcowana ze społeczności angielskiej stolicy i wyrzucona na margines społeczeństwa, miała wystarczająco dużo determinacji, aby zawalczyć o swoją przyszłość. Wbrew niesprzyjającym okolicznościom z powodzeniem zmierzyła się z własnymi marzeniami i osiągnęła sukces jako pisarka. W książce "Manifest" prozaiczka docieka źródła swojego sukcesu i stara się odnaleźć genezę własnej siły charakteru.
Opinie o książce
Mocny manifest wygłoszony mocnym pisarskim głosem. Bernardine Evaristo opowiada nam o tym, co powstaje na skrzyżowaniu biografii, wyobraźni i uporu: świetna literatura.
Dominika Słowik
Niemal sto lat po słynnym eseju Virginii Woolf Bernardine podkreśla, że do spełnienia potrzebny jest własny pokój, własne pieniądze, własną pasja, własny głos, własny styl. Swoim Manifestem potwierdza, że jest jednym z najważniejszych feministycznych głosów we współczesnej literaturze.
Karolina Sulej
Eseje Evaristo mają dwa podstawowe walory – pozwalają na wgląd w biografię autorki, ale pokazują też, jak pisarka konstruuje opowieść o sobie i w jaki sposób proza życia staje się literaturą.
Olga Wróbel
Manifest jest piękną, wnikliwą i szczerą książką o tym, że nigdy nie wolno się poddawać, nawet kiedy zdaje ci się, że twoje pisarstwo trafia w próżnię. To także rozważania o przemianie osobistej, nierównościach kulturowych, aktywizmie, przynależności, miłości i przyjaźni, a przed wszystkim o potędze kreatywności.
Elif Shafak
To przewodnik po umyśle literackiej pionierki.
Observer
Sugestywna opowieść o drodze, którą przeszła Evaristo, by dotrzeć na szczyt swojej profesji, poruszająca, ale także pełna humoru, szczerych anegdot i wyznań.
Independent
O autorce
Bernardine Evaristo jest brytyjską pisarką o korzeniach nigeryjskich. Początkowo zajmowała się aktorstwem, by następnie porzucić je dla literatury. Największym osiągnięciem pisarki jest powieść "Dziewczyna, kobieta, inna", w 2019 roku uhonorowana wyróżnieniem Man Booker Prize for Fiction. Była to pierwsza w dziejach nagroda Bookera przyznana literatce ciemnoskórej. Od 2021 roku autorka pełni funkcję prezesa literackiego stowarzyszenia Royal Society of Literature.
Czy książka "Manifest" jest bezpośrednią kontynuacją fabularną powieści "Dziewczyna, kobieta, inna"?
Nie, "Manifest" to osobista literatura faktu, stanowiąca intymny zapis drogi życiowej i twórczej Bernardine Evaristo. Autorka odchodzi tutaj od fikcji literackiej na rzecz szczerego autowywiadu, w którym analizuje swoje dziedzictwo oraz walkę o miejsce w świecie kultury. Publikacja skupia się na mechanizmach kreatywności i aktywizmu, które doprowadziły ją do zdobycia prestiżowej Nagrody Bookera. Jest to idealne dopełnienie wiedzy o autorce dla czytelników ceniących jej wcześniejszą prozę i chcących poznać kulisy jej sukcesu.
Jakie główne motywy i zagadnienia społeczne porusza Bernardine Evaristo w swojej opowieści?
Autorka koncentruje się na tematach tożsamości, wykluczenia rasowego, feminizmu oraz determinacji w dążeniu do artystycznej wolności. W tekście znajdziemy głęboką analizę dorastania w wielokulturowej rodzinie oraz barier, z jakimi mierzą się czarne kobiety w brytyjskim społeczeństwie. Evaristo opisuje swoje relacje, styl życia i bezkompromisowe podporządkowanie codzienności pasji pisarskiej, która stała się jej domem. To lektura, która rzuca światło na systemowe nierówności kulturowe i sposoby ich przełamywania poprzez nieustraszoną twórczość.
Dla kogo ta lektura może okazać się nieodpowiednia lub zbyt wymagająca tematycznie?
Książka ta nie jest tradycyjną, lekką biografią i może rozczarować osoby szukające wyłącznie linearnych opowieści o sukcesie. Ze względu na silne zabarwienie aktywistyczne i feministyczne, treść wymaga od czytelnika otwartości na trudne tematy społeczne oraz polityczne. Osoby nieprzepadające za formą eseistyczną lub refleksyjnym tonem mogą uznać strukturę tekstu za zbyt subiektywną i gęstą. Manifest jest skierowany przede wszystkim do świadomych odbiorców poszukujących głębokiej analizy psychologicznej oraz inspiracji do działania.
Czy w treści znajdziemy praktyczne wskazówki dla osób zajmujących się pisaniem lub sztuką?
Tak, publikacja służy jako swoisty przewodnik po umyśle pionierki literatury, oferując wgląd w warsztat i dyscyplinę twórczą. Evaristo dzieli się swoimi doświadczeniami z lat, gdy jej twórczość nie znajdowała uznania, co stanowi lekcję uporu dla każdego twórcy. Czytelnik dowie się, jak przekuwać osobiste doświadczenia i trudną codzienność w wartościową, nagradzaną literaturę piękną. Autorka podkreśla znaczenie własnego głosu i niezależności w procesie budowania autentycznej kariery artystycznej.
W jaki sposób autorka podchodzi do kwestii własnej tożsamości i pochodzenia?
Evaristo analizuje swoje brytyjsko-nigeryjskie korzenie jako fundament, który ukształtował jej unikalne spojrzenie na świat i literaturę. Przygląda się dzieciństwu spędzonemu w wielodzietnej rodzinie, wskazując, jak wczesne doświadczenia wpłynęły na jej późniejszą wrażliwość artystyczną. Tożsamość jest tu przedstawiona jako dynamiczny proces, a nie stała cecha, co pozwala zrozumieć motywacje pisarskie autorki. Całość napisana jest z perspektywy dojrzałej kobiety, która czuje się w pełni świadoma swojej wartości i dziedzictwa.
