Mam na imię Selma

Selma van de Perre "Mam na imię Selma" Wspomnienia ocalonej z Ravensbrück,

Czy w życiu ludzkim mogą zdarzać się cuda?

"Kochana Gretchen,

siedzę tutaj, w Vught w wagonie bydlęcym z dwunastoma osobami. Za chwilę odjeżdżamy do Sachsenhausen albo Ravensbrück. Nie trać nadziei. Ja też jej nie tracę. Choć chciałabym, żeby to już się skończyło. Wyrzucam kopertę z wiadomością z pociągu przez szparę w deskach. Żegnajcie moje skarby.

Całuję

Marga

Jeśli zaintrygował Was powyższy krótki list i chcielibyście poznać historię Margi, a tak naprawdę Selmy, koniecznie sięgnijcie po tę książkę. Tym bardziej, że nie jest to będąca wytworem wyobraźni współczesnego autora obozowa historia a świadectwo obecnie 99-letniej holenderskiej Żydówki, która podczas wojny dzięki fałszywym dokumentom odważnie współpracowała z ruchem oporu, a w konsekwencji została złapana, osadzoną w więzieniu, a w końcu przetransportowana do Ravensbrück.

"Mam na imię Selma" jest nie tylko relacją wojennej historii bohaterki czy też zapisem niezwykle trudnej obozowej codzienności, ale niejednokrotnie ukazuje również szczęśliwy splot wydarzeń, które wpłynęły na to, że wojenne losy Selmy znalazły pomyślne zakończenie.

Jednocześnie w historię Selmy wplecione jest mnóstwo innych mikro historii, opowieści o ludziach, których młoda kobieta napotkała na swojej drodze. Wiele z nich zostało zakończonych tragicznie, ludzkie tragedie dosięgały całe rodziny, miliony osób skazanych zostało przez nazistowski system na wieloletnią obozową tułaczkę.

Dzięki woli przetrwania, drobnym obozowym gestom i pomocy innych osób, zawiązywanym przyjaźniom, które dawały siłę, dzięki szczęściu i możliwości pracy poza obozem w fabryce masek przeciwgazowych Selma doczekała końca wojny. W kwietniu 1945 roku została ewakuowana z obozu, unikając marszu śmierci.

Uzupełniona o liczne rodzinne zdjęcia książka jest jednocześnie świadectwem osoby, która przeżyła piekło wojny i obozów, a teraz prosi o pamięć następne pokolenia. Jesteśmy to winni, jej i wszystkim innym ludziom. Tym, którzy zginęli oraz ocalonym z wojennej pożogi.

Selma Vellman – holenderska Żydówka była jeszcze nastolatką, kiedy zaczęła się wojna, więc początkowo nie zdawała sobie sprawy ze skali zagrożenia. Każdego dnia traciła kogoś z przyjaciół czy rodziny, ale nadal szukała odrobiny radości, miłości i przyjaźni. Próbując pomagać swoim bliskim, powoli wsiąkała w ruch oporu, co skończyło się dla niej pobytem w obozie w Ravenbrück. Selma miała dużo szczęścia, ponieważ trafiła tam, podając się za Holenderkę Margaretę van der Kuit. Najprawdopodobniej uratowało jej to życie. Podczas wojny bardzo wiele zależało od tego, w jaki dzień wyszło się z domu, którą trasę się wybrało, kogo spotkało się po drodze. Czasami zwykły ból brzucha ratował życie, a przypadkowa wizyta u znajomego, go pozbawiała.

Książki o tematyce wojennej zawsze wywołują we mnie smutek i wzruszenie. To straszne, że tak wielu cierpiało i straciło życie. Przecież nie zrobili nic złego, po prostu nie należeli do grupy chwilowo uprzywilejowanych. Jeszcze straszniejsze jest to, że wiele osób długo nie zdawało sobie sprawy z tego, jak faktycznie wyglądały kulisy wojny. Obozy nazywano „obozami pracy” i tak też o nich myślano. Nawet najbliższa rodzina nie wiedziała, co dzieje się z ich ukochanymi. Nie wiedziała, że są oni torturowani i mordowani. Przez to nie potrafili zrozumieć, że przebywanie w takim miejscu było koszmarem. W związku z tym wielu wyzwoleńców nie chciało już nigdy wracać pamięcią do tych okropnych czasów. Pragnęli o wszystkim zapomnieć. Jednak, gdyby nikomu nie powiedzieli, co tak naprawdę miało tam miejsce, to ludzie nigdy by nie poznali prawdy o ich przeżyciach i o skali okropieństw.

Autobiografia Selmy bardzo mi się podobała. Wzruszyłam się wiele razy i przejęłam losem tej młodej dziewczyny, która marzyła jedynie o szczęśliwym życiu.

Jeśli miałabym się do czegoś przyczepić, to jedynie do licznych powtórzeń. Rozumiem, że bohaterka, opowiadając o swojej przeszłości, mogła kilka razy wspomnieć o tym, że skończyły się pieniądze oraz o tym, co się działo z mężczyznami, którzy nie składali przysięgi III Rzeszy. W literaturze jednak te powtórzenia powinny zostać usunięte na etapie redakcji. Książka jest tłumaczeniem, więc jest to oczywiście przytyk do redakcji oryginału.

Jeśli interesuje was tematyka II Wojny Światowej, literatury obozowej lub powieści biograficznych, to polecam wam przeczytać tę książkę. „Mam na imię Selma” pięknie przybliża nam życie zwyczajnej holenderskiej nastolatki w niezwyczajnych czasach. Pokazuje nam, jak w jednej chwili nasze marzenia potrafią się skupić jedynie na przeżyciu kolejnego dnia. Jak nasza codzienność przemienia się w traumę oraz jak sobie później z nią poradzić. Udowadnia również, że mimo wielu przeciwieństw można dożyć sędziwego wieku i nie stracić pogody ducha.

Od czasu do czasu staram się odświeżyć tę podstawową wiedzę z tego dość ciemnego okresu ludzkości, staram się poznać różne punkty widzenia, dlatego sięgam po literaturę wojenną. Tym razem trafiłam na losy Holenderki, Żydówki, która w wieku 98 lat spisała swoje wspomnienia z tych smutnych, brutalnych czasów i przeżyć. Postanowiła to zrobić, mimo tego, że wychodząc z obozu obiecała sobie wraz z przyjaciółkami, że będą patrzeć tylko w przyszłość, a nie zatapiać się w ogromie cierpień przeszłości. Postanowiła to zrobić, aby ludzie nie zapomnieli do czego prowadzi ideologia i okrucieństwo, aby pamięć o tych, którzy mieli mniej szczęścia niż ona sama - Selma, trwała. Oczywiście takiego życiorysu, wspomnień nie sposób oceniać. Polecam Wam tę książkę, bo jest ważna - tak jak każda, z której dowiadujemy się jak ta wielka wojna pokrzywdziła konkretne jednostki - łatwiej sobie przyswoić ten ogrom dramatu jaki się rozgrywał. Jeśli nie lubicie zbyt mocnych opisów z tamtych czasów, bo zalewacie się łzami - ta pozycja może być dla Was. Mimo brutalnych wydarzeń, nie jest ona tak dobitna jak niektóre książki w tej tematyce potrafią być, dzięki temu może zyskać szersze grono czytelników. Mam nadzieję, że pamięć o ludziach takich jak Selma nigdy nie zginie, a jednym kroczkiem ku temu będzie zapoznawanie się z tego typu literaturą.