Malarz i modelka oraz inne opowiadania

"Malarz i modelka oraz inne opowiadania” Jadwiga Skibińska-Podbielska.

„Malarz i modelka oraz inne opowiadania”, to zbiór opowiadań Jadwigi Skibińskiej-Podbielskiej, autorki, której wcześniej nigdy nie znałam, ani o niej nawet nie słyszałam. Jak informuje nas notatka wydawnicza, Jadwiga Skibińska-Podbielska pochodzi z Kresów Wschodnich i fakt ten pięknie się odzwierciedla w niektórych jej opowiadaniach. Opisy przyrody, pełne bogactwa tego regionu, obfitują gęstymi lasami, żyzną ziemią i zapachem kwiecistych łąk i ogrodów. I właśnie ten teren jest tłem dla kilku opowiadań ujętych w zbiorze. Chociażby „Falujące ścieżki”, to garść wspomnień, krótkich obrazków z okresu beztroskiego dzieciństwa i młodości w powojennej Polsce, ubogiego, ale pracowitego, pełnego sprzeczności w odradzającym się kraju, z jednej strony pełnego miłości do Boga, a z drugiej - zajadłości w ideologicznych zapędach działaczy peerelowskich. Życie dzieci tego okresu toczyło się równie beztrosko, jak obecnie, ale w zgodzie z naturą, powoli, zgodnie z rytmem pór dnia i roku, pachnące poziomkami i pieczonymi w ognisku ziemniakami, brakiem zachłanności i szpanerstwa. Ich losy, jak wielu później, czy wcześniej, potoczyły się różnie, jednym przyniosły szczęście, innych szybko się dopełniły.

Kolejnym opowiadaniem związanym wyraźnie z Kresami Wschodnimi jest „Stary kufer”. To pełne nostalgii, piękne opowiadanie o wielopokoleniowym domu, którego dzieje są pełne dramatycznych i szczęśliwych wspomnień dziejów jednej rodziny, a kufer, jak pamiątka rodowa, przekazywany z pokolenia na pokolenie opowiada ich losy swoją zawartością. Tu otwartość na niespodziewanych gości z odległych czasów przeradza się w dystans do kolejnych przybyszów. Tu różne konflikty zbrojne, przewalające się przez przyjazne światu tereny niszczą, palą, zabijają. Tu cenne, dawne pamiątki stają się bezwartościowymi przedmiotami. Tu ludzie rodzili się i umierali w młodszym lub starszym wieku. Tu wreszcie istniała miłość, kochająca się rodzina, a wspomnienia rodzinne, jak niezniszczalne klejnoty trwały tak długo, jak nasza pamięć, nasze życie i gwiazdy na niebie.

To właśnie opowiadanie wywarło na mnie największe wrażenie.

W zbiorze opowiadań Jadwigi Skibińskiej-Podbielskiej znajdują się również opowiadania sięgające bardziej odległej historii. Wśród nich jest opowiadanie „Wernyhora”, historia z okresu rozbiorów Polski w subtelny sposób opisująca zdradę naszego kraju przez niektórych magnatów, ich poniżania się i utraty honoru oraz dobrego imienia dla doczesnych dóbr i ulotnego bogactwa. Inne z tego gatunku opowiadanie, to „Napój miłości księżnej Teresy”, historia z czasu podbojów Ameryki przez Hiszpanów. Trochę nierealne, a nawet absurdalne w swojej treści, odbiegające od faktów obyczajowych, panujących wśród arystokracji i szlachty europejskiej w tamtym okresie oraz od faktów historycznych, sprawiających wrażenie powiązania całkowicie odległych w czasie wydarzeń historycznych. Jednak przesłanie walki z ubóstwem i wprowadzenia wartości demokratycznych do społeczeństwa ma zalety ponadczasowe.

Są też opowiadania bardziej współczesne przesycone miłością jako tematem przewodnim o różnym charakterze, a więc miłością zmysłową, namiętną, miłością do Boga, miłością rodzicielską, czy miłością do zwierząt. A wśród nich tytułowe opowiadanie „Malarz i modelka”, a także „Kwiaty miłości”, „Posadzisz mi narcyzy”, „Wschód słońca w hotelu”, „Klątwa”, „Niebiański dworek”. „Kwiaty ambrozji”, „Pańcia”…

Wrażenie sztuczności w kontaktach międzyludzkich sprawiało opowiadanie „Posadzisz mi narcyzy”. Jest to historia spotkania starszego już wiekiem, bogatego i sławnego na cały kraj pisarza z młodym człowiekiem zafascynowanym jego twórczością i sławą. Młody mężczyzna, wrzucony przez przypadek w zupełnie mu obcy świat artystyczny powoli przeobraża się z naiwnego, niedojrzałego uczuciowo i obyczajowo młodego człowieka w zepsutego, wyrachowanego i cynicznego młodzieńca, który zaczyna wykorzystywać swoją urodę i fascynację nią starszego artysty do własnych, nie do końca sprecyzowanych celów, staczając się powoli w otchłań.

Kilka innych opowiadań również porusza problem tragicznej, nieszczęśliwej miłości, czy to hetero, czy też homoseksualnej, miłości do zwierząt i miłości do Boga. Pełne są ufności, czułości, tolerancji i zrozumienia dla innego człowieka, ale też żalu, rozczarowania i poczucia zdrady wybaczonej i rozgrzeszonej. Bohaterowie tych opowiadań mają bogate osobowości, są prostymi ludźmi lub wyrafinowanymi artystami, czy też arystokratami, kochają i są kochani, zdradzają i są zdradzani, ale czują się chronieni i zaopiekowani przez szeroko rozumianą opatrzność i boskość. Żyją swoim ziemskim i pozagrobowym życiem, cieszą się każdą chwilą swojego istnienia ziemskiego i duchowego. Piękno i poetycki nastrój opowiadań w bardzo delikatny sposób wprowadzają czytelnika w urozmaicony świat bohaterów prowadząc go przez różne epoki i ich stany emocjonalne. Od naiwności i ufności w szczerość i uczciwość innych po perfidne wykorzystywanie kierowane chciwością lub próżnością, a nawet śmierć. Nie sposób zlekceważyć treści opowiadań Jadwigi Skibińskiej-Podbielskiej, każde z nich niesie jakieś ważne dla ludzi przesłanie, i tylko od nas zależy jak je odczytamy i potraktujemy. Mnie te opowiadania ujęły swoją lekkością i barwnością. Na pewno zostaną ze mną na dłużej.

Książkę otrzymałam z serwisu Sztukater