Londyn. Miasto Queer. Historia od czasów rzymskich po dzień dzisiejszy

Londyn. Miasto queer to opowieść o mieście, jakiego nie znacie. To także jedyna pozycja całościowo poruszająca problem osób homoseksualnych, transwestytów, transseksualnych.

Ackroyd oprowadza nas po zupełnie nowym Londynie i snuje barwną opowieść dot. dziejów i doświadczeń populacji gejowskiej.

Autor zabiera nas w podróż po ich świecie od czasów normandzkich aż do XXI wieku.

Ackroyd prowadzi nas w zakamarki rzadko omawianych dziejów Londynu, pokazuje rzymskie lupanaria, gejowski Londyn za Normanów, szaleństwo egzekucji za sodomię w początkach XIX wieku. Wiedzie nas przez bary kawowe Soho z lat sześćdziesiątych XX wieku, opowiada o Gay Liberation, muzyce disco i zgrozie AIDS, aż po czasy współczesnych parad równości.

Czasy, gdy miłość gejowska była na porządku dziennym przeplatają się z okresami, gdy ją ukrywano i czasami, gdy groziła za nią śmierć.

To czego dowiadujemy się z tej niedużej książki z pewnością nie jest umieszczane w podręcznikach historii...no może czasami młodzież uczy się o antycznych lupanarach i to wszystko.

Ackroyd napisał także klasyczną biografię miasta, książkę o Londynie tym bardziej znanym, ale także książkę będącą podróżą poprzez wieki, epoki, zakamarki.

W obu książkach będących biografiami stolicy Wielkiej Brytanii, autor zabiera nas w niesamowitą wręcz podróż swoim wehikułem czasu. Poznajemy miasto od podszewki, od jego początków, korzeni, od najwspanialszej, ale i najbardziej plugawej strony.

Ale tylko Londyn. Miasto Queer ukazuje nam inne oblicze Londynu. To bardzo ciekawa opowieść o mieście istniejącym równolegle obok innego "normalnego" miasta.

Książka tętni informacjami podanymi we wspaniały, niezwykle przystępny sposób, a to za sprawą wręcz wirtuozerii pióra autora, pasji jaka nim kierowała i poczucia humoru. Autor pisze pasjonująco, a wybrane przez niego wątki z historii miasta wciągają w taki sposób, iż od lektury nie da się oderwać.

Książka pełna jest bardzo ciekawych faktów, anegdot, ciekawostek, zdjęć. W trakcie lektury nie sposób się nudzić.

Dodałabym tylko porządną bibliografię, której mi w tej pozycji zdecydowanie brakuje.

„Londyn. Miasto queer” to błyskotliwie napisana monografia miasta pod kątem życia w nim na przestrzeni wieków mniejszości seksualnych. Mnóstwo ciekawostek i anegdot, fragmenty dokumentów oraz dzieł literackich, a także bogata szata graficzna sprawiają, że całość czyta się jednym tchem.

Peter Ackroyd znany jest z książek będących biografiami miast. To między innymi dzięki nim zdobył światową sławę, a każdy nowy tytuł autorstwa tego pisarza szybko staje się bestsellerem i jest przekładany na wiele języków.

Nie inaczej rzecz się ma z jego nową książką, którą kolejny raz poświęcił stolicy Wielkiej Brytanii, tym razem jednak ukazując ją od strony społeczności LGBT, którą nazywa się także queer.

Temat podjęty przez Ackroyda jest powszechnie mało znany i do dziś w niektórych środowiskach uznawany za skandaliczny, a nawet za społeczne tabu.

Z jednej strony seks rozpala w ludziach ciekawość i różne emocje, z drugiej jednak mówienie o nim na głos i bez pruderii wciąż może oburzać dewotów, których nie brak nawet w XXI wieku, w środku cywilizowanej Europy.

Autor pisze o mniejszościach seksualnych zamieszkujących Londyn od najdawniejszych, jeszcze rzymskich czasów, po lata nam współczesne. Udowadnia, że osoby homoseksualne oraz transwestyci żyli w społeczeństwie od zawsze, chociaż na przestrzeni wieków byli różnie traktowani.

W starożytności homoseksualizm nie tylko nie był niczym wstydliwym, ale nawet go zalecano. Wszystko zmieniło się w średniowieczu, wraz z chrystianizacją Europy. Od tej pory stosunki homoseksualne były surowo zakazane jako grzech karany nawet śmiercią, w najlepszym razie więzieniem lub przymusowym „leczeniem”. Podobnie rzecz miała się z nakładaniem strojów płci przeciwnej – to mogli robić tylko aktorzy i tylko na scenie.

Tak naprawdę w Anglii, która uchodzi dziś za nowoczesny, wielokulturowy i wyzwolony pod względem seksualnym kraj, dopiero w drugiej połowie XX wieku uznano homoseksualizm za „działanie legalne”.

Ackroyd opisuje, jak w poszczególnych epokach wyglądał stosunek prawa i społeczeństwa do mniejszości seksualnych. Jednocześnie przedstawia wielu uznanych twórców, którzy byli gejami (np. Oscar Wilde) albo w których utworach można odnaleźć nawiązania do miłości homoseksualnej. Zaskoczeniem dla czytelników mogą być fragmenty wielkich dzieł Szekspira, w których znajdują się nie zawsze zawoalowane aluzje do obcowania cielesnego z osobami tej samej płci.

Pisarz ukazuje także Londyn jako miasto skrajności i zaskakujących niekonsekwencji. Z jednej strony karano śmiercią homoseksualistów, z drugiej przyzwalano po cichu na pozamałżeńskie kontakty i zdrady. Stolica słynęła z wielu domów publicznych, od ekskluzywnych lokali, po znajdujące się w dzielnicach nędzy zamtuzy. W miejscach tych wykorzystywano i osoby dorosłe, i dzieci, dopuszczano się przemocy, czasem nawet dochodziło w burdelach do zbrodni, a jednak nie piętnowano tych przybytków tak bardzo jak związków między gejami czy lesbijkami.

Były one naturalnym elementem londyńskiego krajobrazu.

Ackroyd pisze barwnie, błyskotliwie i z klasą. Potrafi wykazać się poczuciem humoru , ale i powagą, świetnie obnaża i wyszydza dwulicowość londyńskich stróżów moralności, z szacunkiem traktuje bohaterów swojej książki.

Jeśli dodamy do tego mnóstwo ciekawostek, anegdot, fragmentów utworów oraz liczne zdjęcia i ryciny, to mamy obraz całości, po którą naprawdę warto sięgnąć.

Jestem pełna podziwu nie tylko dla pióra Petera Ackroyda, ale i dla jego wiedzy oraz tytanicznej pracy, jaką musiał wykonać, zbierając materiały do tej książki. BEATA IGIELSKA