Zdążyć przed Panem Bogiem to jedna z najważniejszych książek o Holokauście, która ukazuje konsekwencję odwrócenia świata, w którym normą stało się zniszczenie, śmierć i zło. Jest to poruszający reportaż Hanny Krall, oparty na rozmowach z Markiem Edelmanem, jedynym ocalałym dowódcą powstania w warszawskim getcie.
Zdążyć przed Panem Bogiem ? Świadectwo Marka Edelmana
Przez ćwierć wieku Marek Edelman jak ognia unikał rozmów na temat warszawskiego getta. Jednak gdy Hannie Krall udało się go do tego przekonać, powstał materiał na wielką reportażową książkę. Dzięki rozmowom autorki z jedynym przywódcą powstania w getcie, który przeżył II wojnę światową, powstało coś więcej niż kolejny zapis faktów w relacji naocznego świadka. Przekaz Marka Edelmana kończy długoletni proces objaśniania i próby zrozumienia, czym były getto i Holokaust dla ludzi, którzy go doświadczyli. To głębokie zanurzenie się w jego doświadczenia pozwala w pełni zrozumieć sens tytułu Zdążyć przed Panem Bogiem.
Prawdziwa historia ukazująca wartościowe doświadczenia
Bardzo ważną, a często niedocenianą część reportażu Hanny Krall stanowią fragmenty dotyczące powojennego życia Edelmana ? lekarza, który w zespole Profesora, pioniera kardiochirurgii w Polsce, odpowiadał za podejmowanie decyzji o najryzykowniejszych operacjach. W czasie wojny w getcie, jako pracownik szpitala, stał przy szlabanie na Umschlagplatzu i dysponował prawem ocalenia życia jednej osoby, która szła właśnie do transportu. Stąd tytuł i wielka zmiana w sposobie patrzenia rozmówcy Hanny Krall na świat i człowieka po doświadczeniu getta.
Nowa definicja heroizmu w kontekście Holokaustu
Ze słów Edelmana wyłania się zupełnie przedefiniowane znaczenie słowa heroizm. Za prawdziwe bohaterki uważa matkę, która dzieli się trucizną ze swoją córką, czy pielęgniarkę pomagającą w zabójstwie nowo narodzonego dziecka, które za chwilę miałoby trafić do transportu śmierci. Ostro przeciwstawia się pogardliwemu traktowaniu przez amerykańskiego rozmówcę więźniów getta w wagonach do Treblinki, nazwanych przez niego baranami prowadzonymi na śmierć. Sam za to kwestionuje bohaterski nimb Mordechaja Anielewicza, oceniając jako marnotrawstwo cennej amunicji zbiorowe samobójstwo bojowników w getcie. Książka Zdążyć przed Panem Bogiem prowokuje do refleksji nad tym, co naprawdę oznacza heroizm w obliczu niewyobrażalnego zła.
Getto to jedno z miejsc, w których naziści pod pręgierzem postawili fundament człowieczeństwa. Książka Hanny Krall, na równi z najważniejszymi dokonaniami Tadeusza Borowskiego i Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, mówi o tym, jakie konsekwencje przynosi ideologiczny obłęd.
Czytając Zdążyć przed Panem Bogiem, odkryjesz głębię ludzkiej tragedii i niezwykłą siłę ducha w obliczu zagłady. Czy jesteś gotowy na tę poruszającą lekturę?
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii lektury
