Rozrzucone

Tam, gdzie korzenie, tam drzemie Twoje serce na zawsze

Dziś chciałabym przekonać Was koniecznie do sięgnięcia po powieść, która wyjątkowo mocno podbiła moje serce. Stało się tak za sprawą wielu czynników. Jednym z nich była fakt, że jej akcja toczy się przede wszystkim w moich rodzinnych stronach, a niektórzy jej bohaterowie żyją w mieście w którym się urodziłam i nadal mieszkam. Tylko pozornie ta historia ma jedną bohaterkę, którą wojna wygnała z rodzinnych stron do Niemiec i Alzacji. Tak naprawdę w świetle jupiterów stoi cała, liczna rodzina, której polsko - ukraińskie korzenie wywodzą się z okolic Przemyśla. Kilka pokoleń, burzliwa historia, która wywiera ogromny wpływ na życie zwykłych, prostych ludzi, pół wieku z dziejów Europy w której gotuje się jak w tyglu sprawiły, że choć to nie łatwa lektura nie mogłam oderwać się od czytania.

Lekturze towarzyszyła ogromna nostalgia, tkliwość, sentyment, niezwykłe ciepło na sercu, że mogę dzięki książce podróżować w czasie po swoim, swojskim podwórku. Liliana Hermetz idealnie oddała klimat mojego miasta, jego okolic i żyjących tu, na pograniczu ludzi. Tak, w takich rejonach żyjące wspólnie nacje uzupełniają się i przenikają. To naturalne, ciekawe i jedyne w swoim rodzaju zjawisko.

Na pierwszy plan tej historii wysuwają się kobiety. Mające to samo pochodzenie są bardzo różne. Na ich "liderkę" Autorka wysuwa Marię, którą los zmusił do przymusowej emigracji. Jest ona jako nastolatka ofiarą manipulacji swoich krewnych i zostaje rzucona na nieznany ląd. Czy życie na przyjaznym Zachodzie zamiast w siermiężnym kokonie komunizmu wychodzi jej na lepsze? Z pewnością rozdziera ją na pół. Jej egzystencja dzieli się na tam i tu, na wczoraj i dziś bardzo wyrazistą kreską. Z jednej strony ma większe możliwości i może żyć na lepszym poziomie materialnym, z drugiej ciągle szuka swego miejsca na scenie życia. Tęskni, czuje się obca i samotna, inna i nie zawsze pasująca to tamtego otoczenia. Jednocześnie dla swojej rodziny też staje się kimś innym, wyobcowanym, skażonym dobrobytem. Maria już nigdy nie czuje się gdziekolwiek u siebie, emigracja jest miejscem na chwilę, rodzinne strony wspomnieniem, a rodzina obcymi ludźmi, którzy widzą w niej tylko kogoś, kto może wesprzeć finansowo.

Ta niezwykła książka to powieść która bez osłonek pokazuje trudne życiowe sytuacje i obala mity o słodkim dolce vita kapitalistycznego Zachodu. To tytuł opiewający wielkość rodzinnych korzeni z których czasem brutalnie wyrywa życie, a za którymi mimo wszystko zawsze się mocno tęskni. Nie da się z nas wyłuskać naszego dziedzictwa. Zawsze, czasem nawet podświadomie, będziemy do niego wracać.

O "Rozrzuconych" z pewnością można powiedzieć, że to proza zajmująca i ambitna. Napisana w sposób genialny i bardzo klimatyczny. Tu nie ma miejsca na białe i czarne, na postaci dobre czy złe. Tu wszystko jest ogromnie ludzkie, prawdziwe i realne. Tu nie ma miejsca na literacki makijaż, rządzi prawda i autentyczne życie, zwyczajne, pełne błędów i ludzkich namiętności. Porażek, potykania się o życiowe przeszkody. Tło fabuły jest niczym zmieniająca się mozaika. Biedna wieś, położona gdzie diabeł mówi dobranoc, zacofana w której jakby stanął czas. Prowincjonalne miasto, jak dobrze mi znane i bliskie sercu, które stoi gdzieś pomiędzy wsią a wielkim światem. I w końcu jakże kontrastowy, inny, nowoczesny, światowy obraz Zachodu przeciwstawny Wschodowi. Przenikające się kultury, które jakby chciały znaleźć jakiś kompromis trwania i niezwykłe kobiety, w których drzemie siła, moc, chęć i wola przetrwania na przekór losowi i przeszkodom są ogromnym atutem, które dodają książce blasku.

Jak już wspomniałam to nie była książka lekka, ani łatwa, ani przyjemna. Czasami jej treść boleśnie skupiała uwagę, zmuszała do koncentracji, a i refleksji nad istotnymi sprawami życia. Z powieści bije też bardzo wyraziście prawda o przemijaniu, o kruchości każdego człowieka, który ma w sumie na przeciw wieczności tylko chwilę swojego krótkiego życia.

Tak, to była wyjątkowa lektura, to była zaskakująca literacka niespodzianka, to było ciekawe zaskoczenie w świecie słów. Polecam z całego serca osobom szukającym czegoś naprawdę niesztampowego wśród współczesnej prozy rodzimych twórców.

"Rozrzucone" Liliana Hermetz

Rok 1945 był czasem zawirowań na arenie międzynarodowej w całej Europie. To właśnie wtedy splotem przypadków Irené, a przed wojną Maria opuszcza swą jakże ekscentryczną rodzinę i trafia do francuskiej Alzacji, gdzie wychodzi za mąż za Francuza i prowadzi restaurację. Kobieta jak tysiące innych została rzucona przez wojenną zawieruchę na głęboką wodę, by rozpocząć swoje życie od nowa, w innym miejscu. Jednak nigdy nie zapomniała o ojczyźnie i ciotkach...

"Rozrzucone" to historia o zwykłych ludziach, takich, którzy przeżywają własne, małe cierpienia, bolączki, troski i problemy, z którymi muszą sobie radzić na wszelkie możliwe sposoby. Książka ta porusza ważny temat, a mianowicie poczucie własnej tożsamości narodowej, tęsknoty za ojczyzną oraz przymusie udania się na Zachód w czasach stalinizmu "za chlebem" i pracą.

Jest to ściskająca serce saga rodzinna, w której przyglądamy się życiu mieszkańców Podkarpacia przez około 80 lat. Liliana Hermetz doskonale oddała realia życia na podkarpackiej wsi, mieście, ale i francuskim miasteczku, w którym życie nie jest tak kolorowe jak by mogło się nam wydawać.

W tej powieści odnajdziemy ducha dawnych czasów, które bezpowrotnie przeminęły, poznamy zwyczaje i obyczaje ludzi wiodących życie na wsi. Jest to opowieść o poszukiwaniu siebie, odkrywaniu pieczołowicie skrywanych przez resztę rodziny sekretów niemających ujrzeć światła dziennego przez następne dziesięciolecia.

Ciekawym zabiegiem ze strony autorki jest wprowadzenie do dialogów różnych dialektów np. podkarpackiego, w którym z lekka zaciąga się po lwowsku, języków: francuskiego, ukraińskiego i polskiego.

W "Rozrzuconych" przenikają się na zmianę trzy kultury, każda inna od poprzedniej, wszystkie różne od innych w Europie.

Dodatkowo powieść została doprawiona nutką oniryzmu, co sprawiło lekturę przyjemniejszą.

Mimo wszystko mam do tej książki dosyć poważne zastrzeżenia. Widać, że powieść była pisana z ogromnym rozmachem, ale według mnie zbyt dużym. Całość jest bardzo niestabilna, momentami chaotyczna, można by rzec, że fabuła chwieje się w posadach. Mam wrażenie, że autorka sama zgubiła się w tym co napisała. Rozczarowałem się.

⭐5/10

"Rozrzucone" to opowieść o kobietach, której tłem są historyczne wydarzenia Europy począwszy od II wojny światowej. Pokazane są zmiany, jakie rozgrywały się na arenie polityczno-gospodarczej w przestrzeni międzynarodowej, ale też zmiany jakie zaszły w mentalności poszczególnych jednostek i całym narodzie. Autorka opowiadając tę rodzinną historię boleśnie obnaża nasze polskie kompleksy i wady narodowe, rozprawia się z różnicami jakie dzielą nas Polaków i Francuzów.

Czytając książkę poznajemy losy rodziny Marii, śledzimy wpływ zawieruchy wojennej, socjalizmu, kapitalizmu na życie kobiety i jej najbliższych zastanawiając się jakie decyzje sami podjęlibyśmy w obliczu tamtych wydarzeń. Czujemy niemalże fizyczny ból i tęsknotę głównej bohaterki za rodziną i ojczyzną, która za wszelką cenę chce utrzymać kontakt z najbliższymi w "biednej" Polsce i zachować tożsamość. Każda z kobiet dźwiga swój ciężar i swoją tajemnicę zmagając się z codziennymi problemami, podążając za marzeniami i rozprawiając z wyzwaniami, które stawia przed nimi życie, bez względu na szerokość geograficzną, w jakiej przyszło im żyć.

Najnowsza powieść Liliany Hermetz, laureatki Nagrody Conrada, jest do bólu prawdziwa, wzruszająca, zmuszająca Czytelnika do przemyśleń na temat ludzkiej natury i poszukania odpowiedzi na pytanie czym dla mnie jest ojczyzna.

Zdecydowanie warto przeczytać.