Rozmowy z przyjaciółmi

Pamiętam, gdy czytałam Normalnych ludzi i nie wiedziałam, co się ze mną dzieje. Postanowiłam więc chwycić po kolejną książkę Sally Rooney i zobaczyć, jak tym razem autorka na mnie wpłynie. Bałam się trochę Rozmów z przyjaciółmi, gdyż sam opis nie był dla mnie w żadnym razie zachęcający. Ostatecznie... bardzo mnie ta pozycja zniszczyła.

Zacznę tym razem od końca. Czytając tę książkę czułam się bardzo nie na miejscu, wręcz nieprzyzwoicie. Historia Frances jest napisana przepięknie, ale samo środowisko, w którym się ona obraca, jest dla mnie czymś kompletnie nowym. Razem z Bobbi zajmują się poezją, więc ich rozmowy i towarzysze są bardzo mądre. Rozmawiają o polityce, o życiu, o tym co dobre, co złe. Wyobrażałam sobie, że tak samo spędzał czas Adam Mickiewicz na emigracji.

"Według ciebie kochać to pozwalać drugiej osobie, żeby miała cię w [motyla nóżka] - oznajmiłam."

Rozmowy z przyjaciółmi nie wywołały we mnie żadnych uczuć poza niepokojem. Byłam wręcz mokra ze zdenerwowania. Wszystkie wydarzenia tutaj są dla mnie czymś normalnym, a równocześnie Sally Rooney opowiedziała je w taki sposób, że czułam się jakbym weszła bohaterom w życie z brudnymi butami. Miałam ochotę powtarzać nie powinno mnie tu być. Ciężko wyrazić słowami jak się czułam podczas lektury.

Frances ma bardzo dziwny charakter. Nie wiem, czy da się ją lubić w ogóle. Wszystko w sobie dusi, nie potrafi odnaleźć się w normalnym życiu, a jej relacje z Nickiem są bardzo niezdrowe. Pomijając już sam fakt, że sypia z żonatym mężczyzną traktuje to bardzo specyficznie. Jej relacja z Melissą - żoną Nicka - jest wręcz nierealna. Wszyscy bohaterowie odbierają zdradę tak, że mój umysł nie jest w stanie tego przyswoić. Dodatkowo napisana jest ta powieść bardzo... inaczej. Często dialogi odbywają się bez użycia myślników, a układ stron zachowuje się tak, jak chce.

"Wydawało mi się, że jeśli nie będę się przyznawać do choroby, to będzie ona istnieć tylko w mojej głowie, poza czasem i przestrzenią. Gdyby dowiedzieli się o niej inni ludzie, stałaby się prawdziwa i odtąd moje życie byłoby życiem osoby chorej, a to na pewno nie pozwoliłoby mi zrealizować moich ambicji, takich jak dążenie do oświecenia i bycie fajną dziewczyną."

Książka sama w sobie jest bardzo dobra. Genialna wręcz. Porusza dużo trudnych tematów i największym plusem jest choroba Frances. Rzadko spotykam się z nią w literaturze. Być może jest to dopiero pierwszy raz. Niesamowite, jak główna bohaterka ją odbiera. Jest dla niej czymś tak nierealnym, że nawet nie chce nikomu o niej mówić. To jeden z najciekawszych wątków Rozmów z przyjaciółmi.

Swój egzemplarz książki zdążyłam już pożyczyć. Chciałabym, by jak najwięcej osób po tę pozycję sięgnęło, bo jest niesamowita. Wywraca człowieka całkiem na drugą stronę, a wszystkie wnętrzności wyrzuca w powietrze.

Frances to młoda studentka, pracująca dorywczo w bibliotece, która stale utrzymuje kontakt ze swoją przyjaciółką, a zarazem byłą dziewczyną Bobbi. Jedną z pasji Frances jest pisanie poezji, więc wraz z Bobbi prezentują ją na spotkaniach poetyckich. Dzięki swoi wystąpieniom, bohaterki poznają Mellisę – popularną dziennikarkę, żonę sławnego aktora, która postanawia napisać parę słów o dziewczynach. W ten sposób postacie zawierają nowe znajomości, a niektóre z nich zaczynają się poważnie rozwijać…

Muszę przyznać, że to była wyjątkowo długa i trudna droga, którą przebyłam z tą książką. Niestety wpadłam w miesięczny zastój czytelniczy. Możliwe, że „Conversations with friends” to po prostu pozycja, która pojawiła się u mnie w nieodpowiednim miejscu i czasie.

„Rozmowy z przyjaciółmi” to moja pierwsza anglojęzyczna książka, dlatego nie jestem w stanie ocenić stylu pisarskiego Sally. W zasadzie poziom języka nie był nad wyraz trudny, ale zdarzały się momenty, gdy musiałam zajrzeć do tłumacza. Niemniej jednak wiele informacji można było domyślić się z kontekstu. Rzeczą, która szczególnie rzucała się w oczy był niecodzienny zapis dialogów. Zostały one dosłownie wplecione w tekst, więc momentami ciężko wypadało zrozumienie całokształtu, ale z czasem szło to o wiele płynniej.

Narracja występująca w książce była pierwszoosobowa. Nie przybierała ona formy pamiętnika, lecz dosłownie znajdywaliśmy się w głowie bohaterki. Frances nadmiernie analizowała zachowania ludzi. Poznawaliśmy jej najskrytsze myśli. Bohaterka zmagała się z wieloma problemami i w ten sposób mogliśmy zobaczyć, jak sobie z nimi radziła.

Sam pomysł na fabułę, mógł wypaść całkiem dobrze. Nie spodobało mi się, w jaką stronę potoczyły się dalsze losy bohaterów, dlatego również końcówka mnie nie usatysfakcjonowała. Mimo to chciałabym docenić Sally pod względem tego, z jaką łatwością i autentycznością udało jej się przedstawić relacje międzyludzkie. Czytając, ma się wrażenie, jakbyśmy to my obcowali z bohaterami. W ten sposób książka wydawała się wyjątkowo bliska i realna.

Nawiązując do tytułu, chciałabym również podkreślić, że książka ukazuje wagę rozmów w naszym życiu. Poznając każdą myśl Frances, wyraźnie mogliśmy zauważyć, jak bardzo odbiegały one od rzeczywistości. Wszelkie niedopowiedzenia, czy brak wymiany zdań nie prowadziły do niczego dobrego, a tylko stwarzały niepotrzebne konflikty.

Książka w mojej opinii nie ma żadnej konkretnej fabuły, ani punktu kulminacyjnego, do którego stale byśmy dążyli. W zasadzie to wycinek życia Frances. Rozmowy z innymi, powracanie myślami do przeszłości i wnikliwe analizowanie każdej sytuacji, które czasami zdarza się być błędne.

TW : samookaleczanie, zdrada, problemy rodzinne, alkoholizm

Cieszący się popularnością debiut młodej pisarki irlandzkiego pochodzenia, przedstawia czworokąt miłosny między Frances (21-letnią studentka i poetką), Bobby (jej byłą dziewczyną i najlepszą przyjciółką), Melissą (zaną dziennikarką) oraz Nickiem (32-letnim aktorem, mężem Melissy). Historia opowiadana z perspektywy Frances w bystry sposób ukazuje jaki wpływ na życie młodej dziewczyny ma romans z dojrzalszym mężczyzną oraz jakie emocje mogą targać zagubioną, wrażliwą kobietą—nie tylko w miłości, ale także w relacjach z rodziną i przyjaciółmi.

Wszystkie postacie mają silnie zarysowane charaktery—wszystkie, oprócz narratorki, której rolą jest obserwacja otoczenia i analizowanie własnych uczuć i przekonań. Frances może być każdą młodą kobietą—łatwo jest się utożsamić z narratorką, “wejść w jej skórę”, przeżywać podobne rozterki i dylematy. Jak sama Frances stwierdza: “Bałam się, że moja osobowość, gdyby okazało się, że ją mam, będzie z gatunku tych niedobrych. Czy martwiłam się tym jedynie dlatego, że byłam kobietą i czułam presję, by przedkładać cudze potrzeby nad własne? Czy ‘dobroć’ była tylko innym słowem na określenie uległości w sytuacji konfliktu?”. Główna bohaterka przeżywa w życiu kryzys, dzieląc się z czytelnikiem nietuzinkowymi przemyśleniami. Frances bardziej niż na szukaniu rozwiązań i moralizowaniu, skupia się na analizie i obserwacji własnych stanów. Jednocześnie liczne dialogi, a także fragmenty rozmów inernetowych nadają dynamiki i sprawiają, że powieść nie nudzi.

Prosta i jednocześnie szczera narracja pełna refleksji sprawia, że jedni czytelnicy pokochają styl pisarski Rooney, a inni stwierdzą, że to literatura nie dla nich. Mi osobiście książka przypadła do gustu i prawdopodobnie wkrótce sięgnę po inną książkę autorki. “Rozmowy z przyjaciółmi” stanowią ciekawy obiekt do dyskusji dla wszystkich, ale szczególnie rekomenduję książkę młodym kobietom, gdyż to własnie dla tej grupy odbiorców spostrzeżenia Frances mogą okazać się najbardziej interesujące i pomocne.

Książki Rooney są dla mnie ważne, bo poruszają istotne problemy mojego pokolenia z niezwykłą wrażliwością. W ,,Rozmowach z przyjaciółmi” obserwujemy jak dwie młode przyjaciółki, próbują odnaleźć się w świecie dorosłych uczuć, a ich przewodnikami w tej sferze zostaje zamożne małżeństwo. Krótko mówiąc, dostajemy to, co Sally Rooney lubi najbardziej, czyli inteligentni i nieco hipsterscy bohaterowie nie potrafią mówić o emocjach.

Rooney przy pomocy Frances przedstawia nam romans, w którym zamiast o uczuciach rozmawia się na wzniosłe tematy, które jedynie onieśmielają kochanków. Czytelnik może poczuć napięcie, jakie buduje się między tą dwójką, gdy dochodzi pomiędzy nimi do zbliżeń. Sceny są opisywane z czułością, ale brak szczerej komunikacji sprawia, że ten związek staje się sztywny.

Ta relacja stoi w kontrze do przyjaźni Frances z Bobbi, gdzie wszystkie gesty i wymiany zdań między dziewczynami wypadają naturalnie i czuć między nimi chemię.

,,Rozmowy z przyjaciółmi” sprawiają, że poczucie zagubienia na początku swojej dorosłej drogi staje się naturalnym etapem przy określaniu kierunku swojej przyszłości.

Nie podobało mi się, że problemy zdrowotne Frances do niczego nie prowadzą i po prostu są. Ten problem dotyczy wielu kobiet i zasługiwał na głębszą refleksję.

Niestety nie wiem, co myśleć o zakończeniu. Domyślam się, że miało nam to uświadomić, że każda nasza decyzja może sprawić, że nasze życie potoczy się w zupełnie nowym kierunku. Jednak w obliczu tych wszystkich wydarzeń, wydawało mi się tylko niepotrzebnym zamieszaniem.

W Polsce Sally Rooney dała się poznać najpierw za pośrednictwem „Normalnych ludzi” – szeroko omawianej powieści, na podstawie której powstał również serial o tym samym tytule. Trochę na przekór, jako polscy czytelnicy mogliśmy przeczytać jej debiut dopiero w tym roku, chwilę po tym, jak opadł szum w mediach społecznościowych w związku z historią Marianne i Connella.

Nie mam zamiaru porównywać tych dwóch historii, ale jeśli miałabym odnieść się w jakikolwiek sposób do „Rozmów z przyjaciółmi” w kontekście „Normalnych ludzi”, podobieństwo odnajdywałabym na poziomie uczuć, jakie wzbudzały we mnie obie książki. Z tą różnicą, że w pewnym momencie – w trakcie lektury „NL” – zaczęłam odczuwać mimowolne zmęczenie postawami bohaterów, a w „Rozmowach…” Frances w ogóle we mnie tego nie wywoływała. W całej swej kreacji była ludzka do bólu: prześladowały ją lęki, żyła na granicy świata swojego i tego zewnętrznego, z regułami ustanawianymi przez niepisane umowy społeczne. Odnoszę wrażenie, że w pewnym sensie można odnaleźć w tej bohaterce, jej zachowaniach czy sposobie myślenia część siebie – w jakikolwiek sposób, świadoma jestem jednak różnorodności doświadczenia każdego czytelnika.

Od pierwszych stron zauważalny jest brak graficznego wyodrębnienia dialogów. Narracja przeplatana jest bezpośrednio rozmowami – z jednej strony może wywoływać to dyskomfort podczas czytania, pozostaje jeszcze jednak inna strona tego zabiegu. Taka próba ujednolicenia tekstu może sprawiać wrażenie, że myśli i wypowiadane słowa Frances są jednością, może nawet czasem istnieją w jej świadomości, ponieważ zaciera się granica między narracją pierwszoosobową a samym dialogiem. Dla mnie nie jest to wada, a coś, co zdecydowanie tę powieść wyróżnia i sprawia, że czas spędzany na refleksjach wydłuża się.

Moją uwagę zwróciło jeszcze jedno – zdarza się, że dialog przerywany jest myślami bohaterki, które odbiegają od tematu rozmowy. To rozproszenie wydaje mi się bardzo… realne. Przywodzi mi na myśl sytuacje, kiedy takie rozkojarzenie dotykało i mnie. Jak widać, można odnaleźć w tej historii małe, pozornie błahe niuanse, które zmieniają odbiór lektury każdego z osobna.

Nie napisałam za wiele o innych bohaterach – oprócz Frances – czy o całej historii w ogóle. Uważam jednak, że nie zawsze należy odsłaniać bądź analizować każdy aspekt książki, czasem warto pozostawić innym odkrycie pewnych kart, by to doświadczenie lektury było w całości „ich”. Zwróciłam uwagę na detale, na to, co wydało mi się najciekawsze czy dość znaczące. „Rozmowy z przyjaciółmi” to książka warta polecenia, ale trzeba mieć świadomość, że nie każdemu spodobają się intelektualne słowne przepychanki, niecodzienna forma literacka (dialogi) czy też sama historia.