Psychoza

Mary Crane zmęczona dotychczasowym życiem, kradnie pieniądze swojego szefa i ucieka do narzeczonego, Sama. Niestety w drodze gubi się i trafia do motelu oddalonego kilkanaście kilometrów od głównej drogi. Prowadzi go Norman Bates, odludek w średnim wieku mieszkający z matką. Mary nie zdaje sobie sprawy, że ten na pierwszy rzut oka spokojny i łagodny mężczyzna, skrywa mroczną tajemnicę. W ślad za nią do Sama przyjeżdża siostra oraz detektyw wynajęty przez jej pracodawcę, którzy wspólnymi siłami próbują ją odnaleźć. Wkrótce znika również detektyw. Czy uda się odnaleźć zaginionych? Kim tak naprawdę jest Norman Bates i jaką tajemnicę skrywa?

Bardzo się cieszę, że po raz kolejny mogłam przeczytać tę mrożącą krew w żyłach książkę. Tym razem dzięki Wydawnictwu Vesper, które kolejny raz zachwyciło mnie sposobem wydania. Zainspirowany prawdziwą historią psychopatycznego mordercy, Robert Bloch stworzył 60 lat temu niesamowitą opowieść, która bardzo szybko znalazła się na dużym ekranie. Ma zaledwie 170 stron, ale jest konkretna. Niesamowite jest to, jak perfekcyjnie został w niej rozwinięty wątek psychologiczny. Postać Normana jest bardzo mroczna. Jednak na codzień wydaje się być normalnym mężczyzną w średnim wieku. Nie znajdziecie tutaj długich opisów i rozciągania na siłę fabuły. Wszystko jest napisane krótko, zwięźle i na temat. Mimo tego, że od powstania tej historii minęło wiele lat i mimo tego, że czytałam ją już kilkukrotnie, nadal towarzyszy mi uczucie niepokoju i strachu. Mogę ją czytać jeszcze nie raz i za każdym razem będę przeżywać ją na nowo. Dodatkowo w książce możemy znaleźć obszerne posłowie Wiesława Kota. Jeśli jest ktoś, kto jeszcze nie zna tego klasyka, szczerze polecam.

Mary Crane to doświadczona przez los i znudzona życiem młoda kobieta, która pod wpływem chwili postanawia wziąć życie za rogi i kradnie swojemu szefowi 40 tysięcy dolarów. Pieniądze chce przeznaczyć na spłatę długów narzeczonego i ślub. W trakcie ucieczki, kobieta pod wpływem zmęczenia i złych warunków atmosferycznych postanawia zatrzymać się w przydrożnym hotelu Bates Motel prowadzonym przez ekscentrycznego Normana. Niestety jak się później okaże Bates Motel będzie miejscem jej ostatecznego końca podróży. Jakie tajemnice kryją się w ścianach podupadającego motelu? Kim są jego mieszkańcy?

Jak duże grono osób przed przeczytaniem ksiązki oglądałam ekranizację mistrzowskiego Alfreda Hitchcocka, dałam się porwać filmowej „Psychozie” tak, ze nie sięgnęłam po literacki pierwowzór. A szkoda, bo ta historia biorąc pod uwagę lata powstania wymyka się schematom. Przy pierwszym spotkaniu zaskakuje i intryguje. Wydawnictwo Vesper ma w swojej kolekcji ostatnio mnóstwo takich perełek, nowych wydań klasyki literatury, które mogłoby się wydawać zostały zapomniane. Z pewnością pod względem fabularnym zwolennicy Hitchcocka nie znajdą tutaj żadnych nowości, książka nie będzie miała elementu zaskoczenia, jednak i tak uważam że warto po nią sięgnąć. W konfrontacji z filmem książka to spotkanie z Normanem Batesem na zupełnie innym poziomie, można wręcz powiedzieć spotkanie „bliższego stopnia”.

„Psychoza” to jedna z tych książek, która idealnie wpasowała się w mój gust czytelniczy. Nie dość, że niewielkich rozmiarów, co pozwala przeczytać ją w jeden dzień, to jeszcze ze świetnie wyważoną i ciekawą fabułą, której proporcje są niezwykle przemyślane. Do tego dochodzą niespodziewane zwroty akcji i stopniowo budowane napięcie, niepokój udziela nam się do ostatniej strony. Książka przesiąknięta jest mrocznym klimatem, panuje w niej gęsta atmosfera którą można kroić nożem, autor uzyskał to wszystko dzięki takim elementom jak stary niszczejący hotel, choroba psychiczna i tajemnicze zniknięcia.

„Psychoza” to świetnie skonstruowana powieść grozy, ukazującą różne punkty widzenia m. in. ofiary, mordercy czy szaleńca.

Bloch napisał tę historię tak że naszego postrzegania nie zaburzają zbędne opisy, możemy skupić się na tym co najważniejsze. Z reszta ta ksiązka to dowód na to że jeśli historia jest dopracowana, nie potrzebuje sztucznego dmuchania balonika za pomocą opisów czy wtrąceń. Może być krótka ale konkretna, bez udziwnień a do tego wywoływać silne emocje. Książka w której niewielkiej objętości mieści się ogromny potencjał.

Kreacja bohaterów to prawdziwy majstersztyk, oczywiście pierwsze skrzypce gra tutaj wspominany Norman, jednak każdy inny bohater jest na swój sposób potrzebny, ma określoną ważną rolę, a postacie są niezwykle różnorodne. Sam Norman to postać genialna, przedstawiona na zasadzie kontrastu. Z jednej strony nieśmiały, samotny, zdziwaczały mężczyzna z drugiej chłopiec nieumiejący wyrwać się ze szponów matki. Dziwak zależny od matki i niezwykle inteligentny psychopata. Robert Bloch pokazał w tej krótkiej powieści swój niezwykły kunszt pisarski ukazał jak działa umysł człowieka maltretowanego, zniszczonego i tłamszonego przez lata.

Bloch spokojnie wprowadza nas w świat bohaterów, czytelnik często daje się zwieść, by wreszcie dotrzeć do zakończenia gdzie następuje wreszcie rozwiązanie zagadki. Autor po części bawi się z czytelnikiem, z starannością wybiera i dozuje informacje jakie przekazać.

Co szczególnie ważne dla mnie ksiązka skupia się na analizie psychologicznej. To właśnie „Psychoza” stworzyła podwaliny pod prawdziwe studium szaleństwa i choroby w literaturze. Wnikliwy i dokładny obraz psychopaty wydaje się autentycznie i rzetelnie wyjęty z bazy kryminalnej.

Opowieść ta dotyka wielu kwestii depresji, choroby psychicznej, kruchości ludzkiego życia i psychiki. Jest tez opowieścią o ludzkiej naturze, jej ułomności, o tym jak może rozpaść się nasze postrzeganie tożsamości i piętnie przeszłości które niejednokrotnie na nas ciąży.

Warto wspomnieć o posłowiu Wiesława Kota, które rzuca nowe światło na powieść i ekranizację. Dodatkowo w książce zostały umieszczone surowe lekko toporne ryciny, które idealnie wpisują się w klimat książki.

To była prawdziwa uczta literacka. Aż ciężko sobie wyobrazić że „Psychoza” została napisana pół wieku temu a jednak wciąż zachowuje swoją aktualność. To cos więcej niż typowa powieść grozy, to kryminał i dreszczowiec w jednym ze świetnie rozwiniętym wątkiem psychologiczny. Głębokie studium ludzkiej natury które zaskakuje innowacyjnością mimo sześćdziesięciu lat na karku. Mimo wiekowości przerazi, zaciekawi i oczaruje czytelnika. Nie było tutaj litrów krwi a jednak powieść jest genialnym thrillerem, niestety bardziej kojarzona z ekranizacji niż z pierwowzoru. Łatwo to zmienić. Zapraszam do lektury. To będzie prawdziwa gratka dla wszystkich fanów grozy

Książka Roberta Blocha jest powieścią stosunkowo krótką, liczącą niecałe dwieście stron. Jest to książka napisana w gotyckim stylu i z mocno zaakcentowanymi elementami kryminalnymi i psychologicznymi. Sama fabuła jest dość prosta i bazuje na zbrodniach, jakich dokonał Ed Gein w latach 50-tych XX wieku - zabójca o psychopatycznych upodobaniach, dopuszczający się brutalnych morderstw, rozkopywania grobów i kanibalizmu. Książka przez cały czas trzyma w napięciu i powoduje, że trudno odłożyć ją na bok. Bloch jest oszczędny w słowach i trudno tutaj o nieistotne sceny, czy informacje, nawet jeśli na pierwszy rzut oka wydają się bez znaczenia. W finale bowiem wszystko układa się w spójną i logiczną całość, która potrafi mocno zaskoczyć, nawet po latach.

Bohaterów w powieści jest zaledwie kilkoro, przynajmniej tych głównych, ale każdy z nich został odmalowany z niezwykłą pieczołowitością i wyczuciem. Odnosi się wrażenie, jakbyśmy nie tyle czytali o Mary, Normanie i innych, lecz nimi byli - znali ich myśli, uczucia, doświadczenia i wiele więcej. Tak rozbudowana kreacja i głębokie wejrzenie w psychikę bohaterów ma kluczowe znaczenie dla książki i jej finału. Szczególnie dużo miejsca zostało poświęcone Normanowi, jego matce i relacji jaka ich łączy. Bloch korzysta nie tylko z prawdziwych wydarzeń przy kreacji tego bohatera, ale przede wszystkim wykorzystuje teorie Freuda, które były wówczas bardzo popularne, do stworzenia skomplikowanej i złożonej relacji matki i syna. Norman wydaje się być normalnym, choć lekko zaniedbanym i osamotnionym facetem, ale gdy go lepiej poznajemy, wychodzi na jaw jak był wychowywany i co to uczyniło z jego psychiką. Jest to człowiek inteligentny, ale zmaltretowany psychicznie i chory umysłowo, który nie radzi sobie w życiu.

Wydanie książki jak zwykle stoi na najwyższym poziomie. Okładka, jak i ilustracje Krzysztofa Wrońskiego, stwarzają niepowtarzalny klimat i nastrój w trakcie lektury. Do powieści dołączono również posłowie Wiesława Kota, które liczy aż 50 stron, w którym szczegółowo zostaje przeanalizowana Psychoza, jej fenomen, ekranizacja Hitchcooka, kolejne części filmu i ich fabuły. Po jego przeczytaniu posłowia, doceniam Psychozę jeszcze bardziej i lepiej rozumiem fenomen, jaki narósł wokół tej powieści.

Psychoza jest thrillerem psychologicznym z elementami grozy, którego fabuła stała się podstawą na nakręcenia bardzo znanego filmu o tym samym tytule w reżyserii Alfreda Hitchcocka. Książka Roberta Blocha po wielu latach zupełnie się nie zestarzała, zakończenie świetnie spina wszystkie wątki i daje poczucie dobrze spędzonego czasu. Polecam!

Za możliwość przeczytania książki serdecznie dziękuję Wydawnictwu Vesper!

[Adres usunięty]

Recenzję „Psychozy” piszę w hotelu, na szczęście w niczym nie przypominającym powieściowego motelu, w którym za nic bym się dobrowolnie nie zatrzymała.

Mary ucieka od dotychczasowego życia. Ze skradzionymi pieniędzmi w kieszeni planuje zacząć wszystko od nowa, bez długów i z ukochanym mężczyzną u boku. Przypadkiem na jej drodze staje motel prowadzony przez 40-letniego właściciela i jego matkę. Norman to dziwny odludek, zakopany w książkach, chorobliwie wstydliwy w stosunkach z kobietami i uzależniony od matki, niczym mały chłopiec.

Gdy Mary znika, jej siostra i narzeczony próbują odnaleźć dziewczynę. Dokąd ich to zaprowadzi?

Gdy książka trafiła w moje ręce, film oglądany przed laty zdążył się nieco zamazać w mojej pamięci. Choć uczucie grozy i narastającego szaleństwa pozostało. Czy książka również wzbudza tak silne emocje?

Powiem nawet, że silniejsze, choć oczywiście nie śmiałabym umniejszać dzieła Hitchcocka.

Napięcie i wyraźne poczucie, że wydarzy się coś złego, stopniowo ujawniane szaleństwo, umiejętnie zacierane zbrodnie, w klaustrofobicznym klimacie obskurnego motelu, to wszystko sprawia, że książkę dosłownie czyta się jednym tchem.

Przekaz w niej zawarty pozostaje tak samo aktualny jak przed 60 laty i równie mocno działa na wyobraźnię. To klasyk gatunku, który każdy miłośnik powieści grozy powinien przeczytać.

"Czasem sobie myślę, że każdego z nas chwilami ogarnia szaleństwo."

Mary jest atrakcyjną, młodą i... zakochaną kobietą. Chcąc pomóc narzeczonemu w spłacie długu kradnie swojemu pracodawcy pokaźną sumkę i ucieka z gotówką nie mówiąc bliskim ani słowa. W drodze do narzeczonego kilkakrotnie gubi drogę, warunki pogodowe również nie należą do najprzyjemniejszych, więc postanawia spędzić noc w pobliskim motelu. Tym sposobem trafia do motelu prowadzonego przez Normana Bates'a, gdzie wynajmuje pokój. Nie przypuszcza jednak, że jedna decyzja będzie tak bardzo rzutować na jej przyszłość...

Na wstępie zaznaczę, że jestem zapewne jedną z nielicznych osób, która nie widziała słynnego filmu Alfreda Hitchcocka będącego ekranizacją tejże książki. Nie znałam słynnej sceny pod prysznicem, o której wszyscy wokół wspominali, a co za tym idzie pytali, w jakim to ja świecie żyję ;). Ba, filmu nadal nie widziałam, może kiedyś się skuszę. Co do książki... zdaję sobie sprawę, że "Psychoza" to w zasadzie klasyka gatunku, powinnam się rozkoszować lekturą, docenić. Jednak nie do końca potrafię. Zdaję sobie też sprawę, że ta powieść ma sześćdziesiąt lat i może w tamtych czasach wywoływała gęsią skórkę, włos się jeżył na głowie i w ogóle było "creepy". Osobiście nie odczułam strachu ani przez moment. Nie zżyłam się też jakoś specjalnie z bohaterami, bo te 170 stron mi na to nie pozwoliło. Według mnie, można było wycisnąć z tej historii o wiele więcej. Być może się nie znam ;) To nie jest tak, że książka mi się nie podobała, co to, to nie. Po prostu nie wywarła na mnie większego wrażenia. Co zasługuje na uwagę? Niebywały klimat! Jest naprawdę mrocznie, a sam motel budzi pewien niepokój. Jednak to część psychologiczna skradła moje serce i w tej kwestii zostałam kupiona w stu procentach. Autor niejednokrotnie wodzi czytelnika za nos, a postać właściciela hotelu jak i pobudki, którymi się kieruje... - pierwsza klasa. Tu naprawdę... ogromne chapeau bas! Warto również docenić wydawnictwo za przepiękne wydanie w twardej oprawie jak i ilustracje zamieszczone wewnątrz. Robicie to naprawdę dobrze. Książka zawiera również bogate posłowie Wiesława Kota.

"Nikt z nas nie jest tak naprawdę w pełni normalny."

Może się to wydać dziwne, ale horrory w wersji pisanej mnie nie straszą. Oczywiście, wywołują czasem niepokój czy taki dyskomfort, ale nigdy taki, na jaki naraziłabym się oglądając film. Bo horrorów nie oglądam, bardzo się boję, a krzyki głównych bohaterów to już tragedia. Na szczęście wydawnictwo Vesper wydaje piękne klasyki gatunku i tym sposobem mogłam przeczytać kultową już "Psychozę". Nigdy bym się nie zdecydowała na zapoznanie się z ekranizacją i umarłabym w niewiedzy. Najgorzej. Ale wracając do tematu - 170 stron powieści to gotowy scenariusz, historia opisana w oszczędny sposób, ale żadne słowo nie pojawiło się tam przypadkowo. Jest trochę makabry, szczypta śledztwa i masa tytułowej psychozy. Nie będę przytaczać tutaj fabuły, bo łatwo o spojler, ale wyobraźcie sobie taki trochę opuszczony motel podczas burzy i ulewy, w dodatku w środku nocy. Klimat idealny. Chociaż nie poczułam się bardzo przestraszona, to na pewno nie jest to historia z tym familijnych, momentami włos się jeżył, a kręgosłup dostawał ciarek. Co gorsze ciężko było się oderwać, bo sytuacja z takiej, powiedzmy, normalnej dla mocnych thrillerów, wchodzi nam w psychologiczne rewiry. Takiego obrotu sprawy się nie spodziewałam. Myślę, że jest to pozycja, którą warto, a nawet trzeba poznać. Ja bardzo polecam!

Książka to pierwowzór dla filmu Alfreda Hitchcocka, o czym wcześniej oczywiście nie miałam pojęcia. Znaczy o filmie wiedziałam, ale to wszystko. Książka napisana została w 1956r. i nic nie straciła na czasie. Budowanie postaci i napięcia, zasadnie uznawane jest za klasykę gatunku. Wydanie z ilustracjami Krzysztofa Wrońskiego i obszernym posłowiem filmoznawcy i literaturoznawcy - Wiesława Kota. Perła!

.

Nie mogę Wam za wiele zdradzić... Kto czytał, ten wie dlaczego, kto nie, będzie wiedział jak już przeczyta 😉 Ale może być i tak, że tylko ja tej historii nie znałam 🤦‍♀️

To krótka powieść, na jeden, góra dwa wieczory.

Rewelacyjnie zbudowana fabuła, świetne stadium ludzkiej psychiki. Krwawych, przerażających opisów nie ma, ale jest to napisane w taki sposób, że na COŚ czekasz. Jesteś przekonany, że na kolejnej stronie to COŚ wbije cię w fotel. Znacie takie uczucie; idziecie ciemną ulicą i nie wiecie co was spotka za kolejnym rogiem? Dreszczyk jest 😃

.

Kto z nas jest normalny? Znamy siebie? Znamy osoby, które myślimy, że znamy? Ile twarzy potrafimy przybrać w ciągu jednego dnia, tygodnia itd? Właśnie... I głównie dlatego ta powieść jest taka straszna i przerażająca. Jak jeszcze przeczytacie fantastycznie napisaną, pełną analizę PSYCHOZY w posłowiu... Polecam!

"Psychoza" to typowy klasyk, który pomimo swoich lat przerazi, zaciekawi i oczaruje czytelnika. Jest to typ książki, który nigdy się nie znudzi i zawsze będzie na topie.

W tej historii znajdziemy wszystko, co jest powszechnie znane w tego typu gatunku książki, czyli zabójca, świetnie dokonane morderstwo, ogrom zagadek, niby takie nic, prawda? A jednak... Czy jesteś pewien co czytasz? Czy to rozumiesz? "Psychoza" sprawiła, że ja nie byłam pewna co czytam, czy to rozumiem, a koniec końców sprawiła że książkę kończyłam z otwartymi ustami i oczami. I wiecie co? Z chęcią przeczytałabym ją raz jeszcze, i w kółko, i podejrzewam, że nigdy mi się nie znudzi. Z niecierpliwością czekam na kolejną część.

Klasyka gatunku, która przeszła moje najśmielsze oczekiwania. Dziękuję wydawnictwu, że mogłam ją zrecenzować.

Jeśli jednak machniecie ręką na tę powieść, bo np. już ją czytaliście, to wierzcie mi warto kupić sobie właśnie tę z wyd.Vesper. Dlaczego? Lepszego wydania nie znajdziecie. Klimatyczna okładka w twardej oprawie, solidnie wydana, "dopieszczona" o równie klimatyczne szkice/obrazki, których nie znajdziesz w żadnym innym wydaniu.

Dla mnie bomba. Polecam!