Niebo bez ptaków

„Chciałam złożyć hołd pomordowanym kobietom i dzieciom, w miarę swoich umiejętności wznieść pomnik tym, które tam zginęły, i tym, które przeżyły, a z których nadal czerpię siłę i wiarę”.

Autorka książki „Niebo bez ptaków” jako dwudziestodwulatka została uwięziona na Majdanku za działalność konspiracyjną. Podczas swojego pobytu tam robiła notatki na temat koszmarnej rzeczywistości, z którą stykała się każdego dnia. Niestety jej bruliony zostały zniszczone w czasie Powstania Warszawskiego. Mimo to, Danuta Brzosko – Mędryk starała się jak najszybciej odtworzyć ich treść. Jak wiadomo jednak ludzka pamięć jest ulotna, więc niektóre z faktów nie do końca zgadzają się z rzeczywistością, jednak absolutnie nie umniejsza to tragedii, jaka dokonywała się każdego dnia na Majdanku.

Autorka bardzo szczegółowo opisywała każdy dzień, każdą pełnioną funkcję, nie tylko swoją, ale również innych więźniów. Nie brakowało również mocnych opisów torturowania więźniów, czy ogólnego ich traktowania.

Książka poza szczegółowymi opisami zawiera również niepublikowane listy, które były wysyłane z więzienia czy też pamiątkowe fotografie.

Bardzo trudno oceniać mi wojenną rzeczywistość i autentyczne wspomnienia autorki, ale niestety, pomimo świadomości, czego dotyczą, nie potrafiłam całkowicie się oddać lekturze. Musiałam sobie ją dawkować fragmentami, żeby w ogóle doczytać do końca. Widocznie nie jest to forma, która do mnie przemawia. Niemniej jeśli kogoś interesuje historia, wojenne czasy i życie codzienne na Majdanku to oczywiście zachęcam do lektury.

Cieszę się, że mogłam poznać tę historię, ale jednak spodziewałam się troszkę innej formy i szczegółowość wszystkich opisów i przeżyć po prostu mnie pokonała.

18 stycznia 1943 roku przy temperaturze -20 stopni przybył do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Lublinie z Warszawy transport liczący 1316 więźniów politycznych z więzienia gestapo na Pawiaku i około 500 osób z ulicznych łapanek. W grupie politycznej było 311 kobiet. Wśród nich Danuta Brzosko.

Początkowo była w komando porządkowym, potem sprzątała w barakach esesmanów, by na koniec trafić do szpitala i pracować jako pielęgniarka.

Ryzykując życie robiła notatki o koszmarnej rzeczywistości Majdanka i wysyłała je dalej za pomocą robotników z wolności pracujących na terenie obozu.

Chociaż bruliony zostały zniszczone podczas powstania warszawskiego, to po wojnie Danusia starała się odwzorować ich treść.

W ten sposób powstało świadectwo okrucieństwa, terroru, głodu i śmierci, które zostało wzbogacone o fotografie i fragmenty obozowych listów autorki i nie tylko.

Bardzo poruszająca i trudna była to lektura. Nie sposób nie podziwiać woli przetrwania obozowiczów, którzy każdy dzień wydzierali wszechobecnej śmierci.

Nie sposób nie dziękować autorce, która tę brutalną część życia ocaliła od zapomnienia.

W książce pokazuje nam nie tylko okrucieństwo okupanta, ale i siłę przyjaźni i miłości.

Jeśli więc interesuje Cię tematyka obozowa nie możesz przejść obojętnie obok tej pięknie wydanej pozycji.

Książkę Danuty Brzosko - Mędryk pt. "Niebo bez ptaków" wypatrzyłam podczas zwiedzania Muzeum i Miejsca Pamięci w Sobiborze. Okazało się jednak, że są to wspomnienia kobiety uwięzionej w obozie koncentracyjnym na Majdanku.To tam właśnie trafiła młodziutka dziewczyna Danuta Brzósko - Mędryk.

18 stycznia 1943 roku przybył do obozu transport więźniów politycznych z więzienia gestapo na Pawiaku. Wśród nich była pani Danuta, która została aresztowana za działalność konspiracyjną. Przewieziona do obozu w bydlęcym wagonie musiała odnaleźć się w strasznych warunkach panujących w obozie. Jej wspomnienia są przejmujące.

Głód, wszechobecne robactwo, brak elektryczności i kanalizacji, okrutne, poniżające traktowanie - tak wyglądała codzienna rzeczywistość. Aby przeżyć kobiety musiały sobie pomagać tworząc tzw. rodzinki obozowe. W baraku "pawiaczek" istniała nielegalne "Radio Majdanek", którego pierwszą spikerką była pani Danusia. Oczywiście nie była to prawdziwa rozgłośnia.

Trudno recenzować takie wspomnienia. Dlatego napiszę Wam tylko, że powinniśmy od czasu do czasu sięgać po literaturę obozową. Po to, aby pamięć o męczeństwie tamtych ludzi przetrwała. Po to, aby oddać hołd ich bohaterstwu w walce o wolność naszego kraju. Czy nas ludzi XXI wieku byłoby dziś stać na takie poświęcenie..?

Z kart książki bije dramat i ból, ten fizyczny i ten psychiczny. Ale to nie wszystko - przebija się z nich nieśmiało nadzieja, że pomimo wszystko i na przekór wszystkiemu uda się przetrwać ten koszmar i zacząć normalnie żyć.

"Niebo bez ptaków" to poruszająca publikacja, która pogłębia wiedzę o tamtych czasach. Została starannie wydana w twardej oprawie oraz wzbogacona o zdjęcia i listy.

Warto przeczytać!

„Los więźniów dla nas przestrogą…”

Dzięki uprzejmości @proszynski_wydawnictwo miałam możliwość poszerzenia swojej wiedzy o kolejne świadectwo nieludzkiego terroru z czasów II wojny światowej.

O Danucie Brzosko czytałam już w „Bezmiłości” - dlatego wiedziałam, że koniecznie muszę poznać jej punkt widzenia.

„Niebo bez ptaków” to wznowiona relacja autorki pokazująca życie więźniów na Majdanku. Pokazująca jej życie. Pokazująca piekło obozu, dramat każdego więźnia, a jednocześnie to jaką moc ma przyjaźń i wzajemna pomoc. To świadectwo udowadniające, że człowiekiem powinno się być, a nie bywać. To książka - jak większość książek o wojnie - pełna bólu, rozpaczy, tragedii a mimo to pełna nadziei. Nadziei, której młodziutkiej Danucie nie brakowało nawet w najgorszych momentach.

Wznowienie jest uzupełnione o niepublikowane listy, a także fotografie. Dodatkowo mamy też możliwość poznać fragmenty wywiadów z panią Danutą, która zarówno w obozie jak i w późniejszym życiu bardziej myślała o innych niż o sobie.

Danuta przekazywała swoje zapiski poza mury obozu, które niestety uległy zniszczeniu - jednak treść po wojnie została odtworzona i wydana. Ku przestrodze, ku pamięci. „Niebo bez ptaków” było także dowodem w procesie sądowym załogi Majdanka.

To moim zdaniem lektura obowiązkowa dla każdego pasjonata II wojny światowej.

Są książki, które po przeczytaniu trudno poddać ocenie. Są też książki, których oceniać nie mamy prawa. Niewątpliwie do nich należy „Niebo bez ptaków” Danuty Brzosko-Mędryk. Trzecie wydanie opublikowanych wspomnień autorki, która jako dwudziestodwulatka została uwięziona w obozie koncentracyjnym za działalność konspiracyjną.

Wspomnienia te wydane po raz pierwszy w 1968 roku zostały teraz poszerzone, wzbogacone o niepublikowane dotychczas fotografie i listy wysyłane potajemnie z obozu na Majdanku. To swojego rodzaju pamiętnik ukazujący losy więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego, ale to też świadectwo kobiet więźniarek, ich codzienność i rzeczywistość odsłaniająca gehennę obozu…

To była niezwykle emocjonalna lektura. Kolejny już raz powróciłam do wojennej rzeczywistości, kolejny raz uroniłam łzę podczas lektury. I choć nie jest to pierwsze przeczytane przeze mnie obozowe świadectwo – przekaz mną wstrząsnął. Być może to kwestia prawdziwości i autentyczności, bo przecież autorka była naocznym świadkiem wszystkich przytoczonych wydarzeń. Nie da się ukryć tego, ze „Niebo bez ptaków” to też hołd złożony zarówno kobietom jak i dzieciom, które zginęły w murach obozu.

Niewątpliwie obok zapisków Seweryny Szmaglewskiej, Danuta Brzosko-Mędryk to kanon książek obowiązkowych. Nie powinniśmy mieć wobec nich żadnych oczekiwań, ani poddawać jej żadnym ocenom. Czytajmy takie książki, aby świadectwo ocalonych nigdy nie przeminęło, aby na zawsze zostało w naszej pamięci...

„Niebo bez ptaków” to nie jest tylko książka. To nie jest tylko dokument. To nie jest tylko reportaż. To coś znacznie więcej – to świadectwo napisane czarnymi zgłoskami historii naszej cywilizacji. To karty, które ukazują trudną historię. Ważne jest to, aby nie przykrył jej kurz niepamięci, aby przekazywać ją z pokolenia na pokolenie.

Nie ukrywam, że książka Danuty Brzosko-Mędryk jest tą, którą mocno wziąłem sobie do serca. Przeczytałem wiele książek ukazujących historie obozowe, lecz ta napisana przez Panią Danutę wstrząsa najbardziej. Być może to świadomość tego, iż autorka ukazała swoje losy w niemieckim obozie koncentracyjnym. Język przekazu jest więc nie tylko autentyczny, prawdziwy, lecz szczery.

Autorka przyznaje, że wspomnienia obozowe zapisane na kartach książki „Niebo bez ptaków” nie mają charakteru retrospektywnego. Pani Danuta spisywała je bezpośrednio po powrocie z obozu. W książce znajdziemy również zapiski robione w obozie, które wysyłane były grypsami na wolność dzięki pomocy robotników kierowanych do pracy w obozie. Książkę czyta się niczym opowiadanie głównej bohaterki, a nie jako suchy przekaz historyczny. Ta świadomość jeszcze bardziej ubogaca lekturę, dodając jej wyjątkowości.

Co ważne Pani Danuta podkreśla, że „Niebo bez gwiazd” jest wyrazem hołdu pomordowanym kobietom i dzieciom. To ważne, aby przekazywać tę historię kolejnym pokoleniom. Ta książka jest bardzo mocnym i ważnym świadectwem losów więźniów niemieckiego obozu koncentracyjnego na Majdanku. Dlatego też książkę Danuty Brzosko-Mędryk polecam każdemu z nas.

Danuta Brzosko-Mędryk w wieku dwudziestu dwóch lat, w wyniku prowadzenia działalności konspiracyjnej została uwięziona w Konzentrationslager w Lublinie. Na Majdanku została zwerbowana do pracy w komandzie porządkowym. Pracowała także jako sprzątaczka w barakach esesmanów. Była również pielęgniarką w obozowym szpitalu.

„Niebo bez ptaków” to lektura obowiązkowa. Pisałem wcześniej, że polecam ją każdemu z nas. Myślę, że można zalecić wpisanie tej książki do kanonu lektur szkolnych. Niech młodzi ludzie poznają tę historię, by docenić obecne czasy, które choć nie są kolorowe, mają jednak więcej kolorowych odcieni niż lata młodości Pani Danuty Brzosko-Mędryk.

Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Prószyński i S-ka, które zadbało o piękne wydanie tej książki w twardej oprawie.

„Styczniowa noc skrzy się tysiącem śnieżnych płatków padających na lubelskie pola. (...) Gdzieś daleko rozlega się gwizd lokomotywy”.

Literatura obozowa towarzyszy mi od zawsze. Nie zliczę, ile książek o tej tematyce przeczytałam.

Czytam, by poznać historie ludzi, którzy przeszli piekło na ziemi.

Czytam, byśmy my, jako młode pokolenie o nich nie zapomnieli. I przekazywali tę pamięć dalej.

Czytam, by w ten sposób wyrazić wdzięczność za to, że potrafię dzięki nim docenić wolność.

Danuta Brzosko - Mędryk to zarówno była więźniarka KL Lublin i autorka książki „Niebo bez ptaków”.

Dla niej pisanie wspomnień z obozu i wydanie ich w formie książki było upamiętnieniem pomordowanych kobiet i dzieci, które zginęły w obozach, i tych, które przeżyły.

Dla mnie to nie tylko książka. To świadectwo okrucieństwa, ale również nadziei zapisane na kartach historii.

Ten pamiętnik to przede wszystkim wspomnienia pani Danuty z obozu na Majdanku, które spisała tuż po powrocie z tego miejsca. Zawiera zapiski oraz grypsy tam pisane i wysyłane na wolność. Często zatajała w nich prawdę o tym, co działo się w tym wstrząsającym miejscu, by nie martwić swoich bliskich.

Tę prawdę możecie poznać w najnowszym, pięknym wydaniu „Niebo bez ptakow”, którego wydawcą jest Wydawnictwo Prószyński i S-ka. I bardzo Was do tego zachęcam.

Wiem i rozumiem, że literatura obozowa nie jest dla każdego. Nie każdy potrafi przejść przez emocje, które ze sobą niesie. Dla mnie za każdym razem jest to podróż bardzo wyczerpująca emocjonalnie. Ale zawsze wracam z niej bogatsza o portrety ludzi, którzy budzą mój podziw. I o takich postaciach chcę czytać.

Mam ogromną nadzieję, że sięgnięcie po wspomnienia i historię tej niesamowitej, ciepłej, pełnej życia i radości kobiety, która mimo tego, co przeszła, kochała ludzi i życie.