Najważniejsze to przeżyć

To historia tak cudowna, idealna, że aż żałuję, że nie mogę jej przeczytać jeszcze raz po raz pierwszy.

Cała akcja dotyczy państwa Pataczków - ojciec lekarz, matka nauczycielka i dwie córki, jedna będąca już nastolatką, a druga sporo młodsza. Wracają oni po wojnie do zburzonej Warszawy.

Narracja w tej pozycji prowadzona jest w taki sposób, że poznajemy perspektywę, każdego z bohaterów. Co moim zdaniem jest genialnym zabiegiem - dzięki temu poznajemy lepiej emocje poszczególnych osób.

Nie chciałabym zbyt dużo zdradzać Wam z fabuły książki, natomiast warto abyście wiedzieli, że podczas czytania będzie trzeba poradzić sobie z krzywdą, jaka spotykała dzieci, które buszowały w ruinach; pojawi się temat nieszczęśliwej miłości oraz zawiści. Jeśli poszukujecie książki, która Was poruszy, przy której łzy będą się lały z oczu z radości, ale i ze smutku - to właśnie trafiliście na odpowiednią pozycję.

Kiedy na ruiny zbombardowanej Warszawy opadł kurz, do stolicy zaczęli wracać ci, którzy zdarzyli ukryć się przed okupantem w mniejszych miejscowościach czy wiejskich posiadłościach. Wraca również rodzina doktora Pataczka. Każdy z nich rozpoczyna własną opowieść o tym jak stolica powstaje z gruzów, o tym jak próbują układać sobie życie na nowo, o tym kogo stracili i za kim tęsknią.

Najmłodsza, Mirka której wojna odebrała dzieciństwo i możliwość nauki w szkole, teraz angażuje się w pomoc tym, którzy nie mają sił i zdrowia by zatroszczyć się o siebie samych.

Starsza córka Teresa, ma żal do ojca, że nie pozwolił jej walczyć w powstaniu, czuję się gorsza od swoich rówieśników, którzy szczycą się walką w powstańczym zrywie. Wojna zabrała jej nie tylko wielu przyjaciół ale odebrała również miłość jej życia.

Małżeństwo Pataczków któremu wojna odebrała to, co kiedyś ich połączyło. Wygasło uczucie i pozostała pustka.

Autorka w niesamowity sposób nakreśliła obraz powojennej stolicy z jej smutnym, wręcz beznadziejnym obrazem zgliszczy, smrodem gnijących ciał, odgłosem płaczu za poległymi. Ileż tu żalu, smutku, rozczarowań i beznadziei. W jak nieludzkich warunkach przyszło żyć tym, którzy ocaleli, a mimo tej trudnej sytuacji znaleźli w sobie motywację by ruszyć z odbudową stolicy. Hart ducha i determinacja przede wszystkim młodych ludzi sprawia, że pojawią się nadzieja.

Polecam tą porywającą opowieść o ludziach honoru, o tych, których obdarto z nadziei ale oni się nie poddali.

Spoglądając na motyw pięknych kwiatów na okładce książki, pomyśleć można, że najnowsza powieść Ałbeny Grabowskiej jest lekką i przyjemną w odbiorze powieścią, idealną lekturą na ostatnie, słoneczne dni lata. W blurbie przeczytamy, że jej głównym wątkiem jest powrót ocalałych podczas wojny mieszkańców do Warszawy. „Pierwszy rzut oka” na książkę sugeruje więc optymistyczny wydźwięk utworu. Niestety, sielankowo tym razem nie będzie. Książka jest smutna, jak dla mnie, wręcz depresyjna. Opisuje ogrom ludzkich wojennych i powojennych dramatów, poszukiwania zaginionych bliskich, opłakiwanie zmarłych członków rodzin. Co nie znaczy, że książka nie jest warta przeczytania, wręcz przeciwnie. Ałbena Grabowska dzięki doskonałemu warsztatowi literackiemu przedstawia całą gamę ludzkich emocji, nadziei i rozczarowań. A emocje w utworze literackim są najważniejszą czytelniczą wartością.

Do przedwojennego mieszkania w częściowo zburzonej kamienicy wraca czteroosobowa rodzina Pataczków. Mama to nauczycielka języka polskiego, która po wojnie podjęła pracę jako dziennikarka. W swoich artykułach opisuje codzienne życie mieszkańców stolicy i ich wojenną przeszłość. Tato jest lekarzem chirurgiem, obecnie zatrudnionym w jednym ze szpitali odbudowującej się Warszawy. Ich starsza córka Tereska to przyszła studentka, obecnie przeżywająca zawód miłosny. Często działa impulsywnie i z niskich pobudek, nie rozumie pojęcia szczerej miłości i poświęcenia. Ma żal do rodziców o to, że nie pozwolili jej na czynny udział w Powstaniu Warszawskim, chociaż zdaje sobie sprawę, że najprawdopodobniej, jak wielu jej przyjaciół, nie przeżyłaby walk na ulicach Warszawy. Najbardziej zaradna i najsprytniejsza z całej czwórki i chyba najdojrzalsza emocjonalnie jest dwunastoletnia Mirka. To ona najszybciej i najlepiej odnajduje się w nowej rzeczywistości. Wykorzystuje swoje umiejętności kraweckie i handlowe, aby wspomóc finansowo rodzinę i bliskie jej osoby. Jest niezwykle empatyczną i pomagającą potrzebującym dziewczynką. Nie zatraca przy tym dziecięcej szczerości i spontaniczności.

Po powrocie do Warszawy rodzina przeżywa szok. Ogrom zniszczeń, wszechobecne na każdej niemal ulicy groby, świadomość śmierci wielu ich przyjaciół, znajomych, współpracowników, sąsiadów przygniata ich swoim ciężarem.

Rodzina Pataczków szczęśliwie przetrwała wojnę, są wybrańcami losu, udało im się przeżyć. A to, jak sugeruje tytuł książki, jest najważniejsze... Ale czy na pewno?...

Powieść chwyta za serce, emocjonalnie powala na łopatki. Szokuje opisami dokonywanych ekshumacji, fetoru rozkładających się ludzkich zwłok, krzyku rozpaczy matek, które odnalazły grób swojego dziecka – powstańca. Poraża opisem wyglądu osób wracających z obozów koncentracyjnych, ilością sierot ukrywających się w grożących zawaleniem ruinach.

Zaskoczenie książki bardzo mnie zaskoczyło. Nie tak wyobrażałam sobie dalsze losy członków rodziny Pataczków. Ale może taką ścieżkę życia wytyczył im los? Od tego, co komu pisane przecież się nie ucieknie...

Jeśli szukacie książki, która na długo pozostanie w waszych sercach, przeczytajcie koniecznie „Najważniejsze to przeżyć”.

„Najważniejsze to przeżyć” to powieść, która bardzo porusza. Opowiada o losie ludzi, którzy po II Wojnie Światowej wrócili do zrujnowanej Warszawy. Nie tylko miasto legło w gruzach, ale również ich życie.

Do Warszawy, która obróciła się w gruz wraca rodzina Pataczków. Ich dawny dom przy ulicy Marszałkowskiej jakiś cudem ocalał. Narracja książki jest z punktu widzenia różnych członków rodziny, dzięki czemu możemy bardziej poznać punkt widzenia każdej z tej osoby. Mama to dziennikarka, spisująca los ludzi, którzy przeżyli. Tata jest lekarzem. Ich starsza córka, Tereska jest w okresie dojrzewania i czuje się trochę odepchnięta przez rówieśników. Jest i najmłodsze dziecko, którego wypowiedzi poruszają najbardziej. To ona nauczyła innych żyć. To ona pokazała swoją postawą, że najważniejsze to przeżyć. Mira ma zaledwie 12 lat, ale przez wojenną zawieruchę dojrzała szybciej. Jej wypowiedzi na długo zostaną

„Najważniejsze to przeżyć” to książka wobec, której nie można przejść obojętnie. To nie opis brutalnych scen jakie miały miejsce w czasie II Wojny Światowej, ale prawdziwe życie tych, którzy przeżyli przesłuchania na Pawiaku lub obozy koncentracyjne. Ból, cierpienie, uczucie niesprawiedliwości, ale również nadzieja i miłość. To wszystko znajdziecie w tej książce.

Jeśli lubicie powieści historyczne to bardzo polecam „Najważniejsze to przeżyć”

Rodzinie Mirki udało się przeżyć wojnę, gdy wreszcie nadchodzi długo wyczekiwana wiadomość o kapitulacji Niemców opuszczają wcale nie tak gościnną i sielską wieś by powrócić do Warszawy.

Tyle, że Warszawy już nie ma, a przynajmniej nie ma jej takiej, jaką zapamiętali. Domy i kamienice leżą w ruinach, uczelnie zasypuje gruz strzaskanych pociskami ścian, ogród botaniczny został zrównany z ziemią, a gdzie nie stanąć wszędzie tylko śmierć i zniszczenie. Czy można mówić o szczęściu w nieszczęściu, gdy rodzina odkrywa, że ich dom ostał się prawie cały?

Nie da się ukryć, że w czasie wojny Warszawa poniosła ogromne straty nie tylko w ludności, której przecież tak wiele zginęło ale także w infrastrukturze. Rodzina Mirki powraca na gruzy dawnego życia i usilnie próbuje na nowo poukładać sobie świat. Tyle, że wcale nie tak łatwo jest się pogodzić ze wszystkim co się utraciło. Czasem może i „najważniejsze to przeżyć” ale by to życie kontynuować, potrzebna jest nadzieja, która będzie trzymać człowieka w pionie. A nadzieja w powojennej Warszawie jest jak tombak. Niby świeci jak złoto, jednak w środku to tylko dobrze utkane kłamstwo.

Niezwykle poruszyła mnie ta książka. Mirka, która jest osią całej opowieści to jeszcze dziewczynka, ledwo dwunastoletnia panienka, która powinna wyszywać serwetki i uczyć się geografii, jednak wojna odarła ją z bezpiecznej i ugładzonej przyszłości. Dziewczyna po powrocie do Warszawy jak tylko może stara się pomagać rodzinie. Obszywa guziki, szuka porzuconych skarbów w gruzach budynków, codziennie ryzykując życiem przemierza zniszczone miasto, by zapewnić byt domownikom. Mirka jest zbyt pewna siebie, zbyt pyskata, zbyt odważna i zbyt twarda, ale nikt jej nie pytał o zdanie. Twarde czasy kształtują twardych ludzi, a jeśli ona nie zadba o rodzinę, to kto? Ojciec, dla którego liczą się tylko jego pacjenci? Matka mimoza, która naiwnie wierzy, że wszystko poukłada się samo? A może siostra, niedojrzała egoistka? Jednak Mirka się nie skarży: Najważniejsze to przeżyć, a potem już jakoś będzie – powtarza i nie zatrzymuje się nawet na chwile.

Powieści o tematyce wojennej i około wojennej to zwykle trudny temat, wiele w nich bólu i zmarnowanych żyć. Nawet jeśli nie są pisane na faktach, nikt nie może zaręczyć, że kiedyś po gruzach Warszawy nie biegała jakaś Mireczka i nie szukała skarbów, za które mogłaby wyżywić rodzinę i pomóc przyjaciołom. Zaś Ałbena Grabowska wzięła to wspomnienie dziewczynki, te wizję i dała jej życie, sprawiając że historia spisana na kartach nagle zaczęła wydawać się opowieścią o żywych ludziach.

Czytając Najważniejsze to przeżyć przez cały czas towarzyszyłam głównej bohaterce w jej poszukiwaniach. Razem z nią unikałam min i cieszyłam się znalezionymi drobiazgami, targowałam się z przekupkami i tęskniłam za przyjaciółmi, którzy zginęli. Mireczka bowiem to taka postać, która potrafi chwycić człowieka za serce i całą zapisaną opowieść wyszeptać do ucha jak najlepsza przyjaciółka. Z resztą nie tylko ona, autorka w swojej powieści stworzyła cała gamę postaci od tych, których polubienie nie wymaga od człowieka ani odrobiny wysiłku jak Mirka, Alek, Stefan czy Renata przez te nieco bardziej wymagające, aż do tych, których czytelnik wcale nie będzie chciał poznawać bliżej - jednak ich obecność w opowieści jest nieodzowna, bo tylko dzięki temu dostrzegamy jak bardzo pozytywni i dobrzy są ci pierwsi.

Dla mnie to mocne 9/10. Najważniejsze to przeżyć to pełna ciepła, nadziei i odwagi opowieść o próbach odbudowania życia i poskładania świata na nowo po okropieństwach jakie przyniosła II Wojna Światowa. To historia Mirki – dziewczynki, która musiała dorosnąć bardzo wcześnie, by sprostać trudom nowego życia. Dzieciaka, który nie tylko przeżył ale i zamierzał żyć. Panienki, która odnalazła w sobie siłę i nadzieję, której zabrakło nie jednemu dorosłemu…

Zdecydowanie polecam

Za egzemplarz recenzencki dziękuję Domowi Wydawniczemu Rebis

#współpracareklamowa

#współpracarecenzencka

#współpracabarterowa

Kolejna niezwykle wciągająca i chwytająca serce książka autorki.

Tym razem przenosimy się do Warszawy, wolnej, zrównanej z ziemią, ale bez hitlerowskiego najeżdżcy. To moment, o którym marzyły miliony ludzi. Czy ta wolność dla wszystkich oznacza szczęście?

Dla większości osób wojna była i pozostanie wielką traumą, raną, której praktycznie nic nie może zaleczyć. Powrót do ukochanej Warszawy okaże się w wielu momentach bardziej gorzki niż słodki.

Utrata bliskich, pewności, stabilności, głód, choroby, traumatyczne wspomnienia, brak dachu nad głową, niepewność jutra, to i wiele jest codziennością milionów Polaków.

Ałbena Grabowska we wspaniały, wyjątkowo poruszający sposób opowiada o wojnie po wojnie i ukazuje, że mimo zakończenia II wojny światowej większość osób nadal toczyła wojnę, swoją prywatną, we własnym wnętrzu.

Grabowska na swoich głównych bohaterów obrała rodzinę Pataczków, lekarza, polonistkę i ich dzieci. Powrót z ukrycia na wsi do ukochanej Warszawy nie oznacza końca kłopotów. W zasadzie jest to początek kolejnych, nowych, innych kłopotów, dramatów, których nikt, marzący o wolności, o końcu wojny, nie spodziewał się.

Bardzo dobra, świetnie napisana i niezwykle ważna książka. O tym, co po wyzwoleniu, co po konflikcie zbrojnym, co po dramacie, rzadko się myśli mówi. A brak jedzenia, domu stabilizacji jest równie istotny, jak brak wewnętrznego spokoju, dramat traum, nerwicy, depresji.

Ta opowieść, jej wymowa są szczególnie ważne w kontekście toczącej się w Ukrainie wojny. Ukraina zwycięży, za miesiąc lub kilka. Jednak co póżniej. Sama wolność, choć bardzo ważna, to jednak nie wszystko. Warto zdać sobie z tego sprawę. Gorąco zachęcam do lektury i przemyśleń.

Dziś, pisarka o bułgarskich korzeniach, ma na swoim koncie już 33 książki, wliczając w ten skład teksty przeznaczone dla młodzieży. Dokładnie wczytałam się też w notkę biograficzną pani Ałbeny. Okazało się, że śmiało mogłabym być jej pacjentką- moje spotkania z neurologiami trwają już 23 lata, a właśnie tą dziedziną medycyny zajmuje się autorka. Gdy skupimy się jeszcze na jej dorobku literackim, na pewno zauważymy, że kobieta uwielbia cudnie wyglądające, kwieciste okładki, które niekoniecznie muszą zapewniać nam spokojną i błogą fabułę. „Najważniejsze to przeżyć” jest tego niekwestionowanym dowodem. Cudna oprawa to jedno, ale tematyka wojenna, którą wybrała pisarka, nie do końca jest spokojna, błoga i radosna. Ma ona swoje wzloty i upadki emocjonalne, ale warto się o tym samemu przekonać.

Nigdy bym nie pomyślała, że temat II wojny światowej może okazać się wątkiem na czasie, a jednak współczesna sytuacja światowa zmusza mnie do takich refleksji. Autorka nie poruszyła dramatu ukraińskiego, niemniej jednak książki, w których przejawia się przemoc, wandalizm, upadek moralny czyta się teraz zupełnie inaczej, z jeszcze większą dawką pokory. II wojna światowa dawno już minęła, lecz na zawsze pozostawiła w nas rany i uprzedzenia. Na domiar złego, teraz okrutne zło czai się dosłownie za naszą granicą…

Ałbena Grabowska opisała historię rodziny Pataczków. Małżeństwo- lekarz i polonistka- wraz z dwiema córkami przenosi się na wieś, by przeżyć. Gdy jednak wojna dobiegła końca, wracają oni do zrujnowanej Warszawy. Powrót jeszcze nie oznacza końca kłopotów: pozostałe miny i niewybuchy mogą w każdej chwili się obudzić i pokazać swą zbrodniczą moc. Co więcej, wiele osób nie ma gdzie mieszkać, nie ma co jeść, a widok zmasakrowanych i gnijących ciał staje się normalnością, nawet dla dorastających dzieci. Gruzowiska Warszawy oglądają Mirka i Tereska- córki państwa Pataczków. Czy będą miały one wystarczająco dużo siły, by uwierzyć w siebie, by zrobić coś dobrego dla narodu polskiego? Ja tego nie zdradzę, ale ich zróżnicowane postawy na pewno zaskoczą niejednego odbiorcę.

Ocenę całej powieści zawyżają rozdziały skupione wokół zapisków Tereski, młodszej z córek. Z uczuciem nostalgii czytałam jej przemyślenia z czasów szkolnych, zwłaszcza te związane z nauką języka polskiego. Cudownym elementem całej powieści jest prowadzony przez młodą bohaterkę pamiętnik. Mamy w nim przekrój niemal wszystkich możliwych emocji: strachu, złości, radości, nadziei, miłości, zazdrości. Rozumiem doskonale poczynania Tereski, ponieważ sama, mimo bardzo nowoczesnego czasu, tworzę tego typu zapiski. Zapewniam wszystkich, że one nie tylko kształtują w nas polskie słownictwo, ale dają możliwość na wyrzucenie z duszy wszelkich utrapień.

Książka obfituje także w dramatyczne opisy pracy ojca Tereski i Mirki. Wcześniej był on uznanym chirurgiem, ale po wojnie musi pomagać niemal każdemu pacjentowi, na przykład rodzącym kobietom. Nie wdam się w szczegóły, bo są one naprawdę bolesne i dające do myślenia, ale nie to chcę teraz podkreślać. Współcześnie uważamy, że nasze placówki medyczne reprezentują bardzo niski poziom. Sądzę, że wielu czytelników, bo dogłębnej lekturze, nieco zmieni swoje negatywne nastawienie. Jeśli o mnie chodzi, długo nie zapomnę opisów wykreowanych przez pisarkę.

Nie inaczej dzieje się w przypadku Ireny Pataczkowej, która po powrocie do Warszawy podejmuje pracę jako dziennikarka w lokalnej gazecie. Ma ona za zadanie opisywać polską rzeczywistość i pokazać, że każdy z nas może się podnieść po upadku i zawalczyć o siebie. Autorka bardzo dobitnie pokazuje, że życie po wojnie to jakby przejście z piekła do czyśćca, a biblijna Niobe, niestety, bardzo tu pasuje… Czy zatem lepiej było być marzycielem, a może realistą? Lepiej było myśleć, że jeszcze będzie pięknie? A może brak domu, brak pożywienia, wykończenie psychiczne i fizyczne totalnie wypalało w ludziach chęć walki? Czy odbudowa Warszawy, miejsc nauki i kultury, mogła być postrzegana jako syzyfowa praca? A może jednak jako mrówcza, ale owocna? Jest to temat do indywidualnych przemyśleń.

Książkę, mimo trudnej i smutnej tematyki, czytało mi się szybko i łatwo. Czasami miałam wrażenie, że dobrane dialogi są przeznaczone dla młodzieży, ale może to dobry znak? Może młodsze pokolenie też sięgnie po ten tytuł i przestanie z błahostki robić wielki dramat? Bardzo bym tego chciała. Dziękuję też za to, że otrzymałam świeży egzemplarz, jeszcze pachnący farbą drukarską. Prezent dołączony do powieści także mnie zaskoczył.

Nie mogę też pozostawić tytułu samemu sobie. Czy rzeczywiście najważniejsze jest to, żeby przeżyć? Czy nieważne są warunki mieszkaniowe lub sytuacja zdrowotna człowieka? To także bardzo ważny temat przejawiający się w całej książce. Moje podejście do niego jest bardzo niejednoznaczne, mieszane.

Książka przeznaczona jest nie tylko dla fanów historii. Zaproponowałabym ją szczególnie malkontentom i osobom, które łatwo się załamują, nigdy nie widzą w sobie zalet, a tylko wady.

Jeszcze tylko mała dygresja na koniec: warto szanować chleb, który piekarze pieką dla nas każdego dnia. Oby nam go nigdy nie zabrakło!

Wojna pozostała tylko złym wspomnieniem. Do zrujnowanej Warszawy wracają ludzie, którym udało się przeżyć pięć lat brutalnej niemieckiej okupacji i powstanie. Wiedzą, że nic już nie będzie takie samo. Wiedzą, że będą musieli od nowa budować swoje życie. Jedną z rodzin, która powróciła do morza warszawskich ruin są Patyczakowie. Ich dom cudem ocalał. Ojciec niemal natychmiast wraca do pracy w szpitalu. Matka znajduje pracę, jako dziennikarka. Starsza z córek, Tereska pomaga odgruzowywać politechnikę, marząc o odzyskaniu swojego ukochanego. Najlepiej z całej rodziny radzi sobie młodsza z córek, Mirka, która przejawia prawdziwą smykałkę do handlu. To ona przejawia dość odwagi i siły by udowodnić, że najważniejsze to przeżyć i żyć dalej…

W momencie ukończenia drugiej wojny światowej, stolica Polski była miastem ruin. Okupacja a szczególnie powstanie odcisnęły na niej swój ślad. A jednak do miasta, gdzie na każdym kroku było widać ślady po wydarzeniach sprzed kilku miesięcy, wbrew logice i zdrowemu rozsądkowi wracało coraz więcej mieszkańców. Nie wiedzieli, czego mogą się spodziewać na miejscu, ale serce podpowiadało im, że w Warszawie jest ich domem. W takiej sytuacji była rodzina Patyczaków. Mieli szczęście, bo wojnę przeżyli wszyscy członkowie rodziny. Dodatkowo po powrocie okazało się, że ich dom jest w nienajgorszym stanie. Mieli gdzie mieszkać i za co żyć. Mogli uważać się za wybrańców losu. A jednak nic już nie było takie samo jak kiedyś… Cała rodzina musiała nauczyć się żyć w nowej rzeczywistości.

Najważniejsze to przeżyć to książka o trudnych powrotach i nowych początkach budowanych na gruzach starego życia. Autorce udało się odmalować niezwykle drobiazgowo i realistycznie klimat powojennej Warszawy. Na przykładzie Patyczaków pokazała trudny codzienności warszawskich rodzin, które postanowiły wrócić do zniszczonego miasta. Jak pokazuje książka, trzeba było wiele samozaparcia by zostać w stolicy pośród gruzów i trupów, które zaścielały połacie niepokornego miasta. Najważniejsze to przeżyć to książka o nadziei i pragnieniu normalności pośród beznadziei i nienormalności. Dzięki niej możemy zobaczyć drogę, jaką przeszła nasza stolica od morza ruin do miasta, którego nie musimy się wstydzić.