"Kamień na kamieniu" to drugi tom wybitnej powieści Wiesława Myśliwskiego.
Ukazuje kolejną odsłonę burzliwych losów Szymona Pietruszki - czwartego syna chłopskiej rodziny, którego życie głęboko naznaczyły tragiczne wydarzenia historyczne.
Narracja Myśliwskiego nie pozostawia Czytelnika obojętnym; oprócz szerokiego obrazu przemian polskiej wsi w XX wieku, serwuje głęboko dotykające refleksje o życiu i śmierci.
"Kamień na kamieniu" to powieść, w której budowa rodzinnego grobu staje się okazją do opowieści o historii, rodzinie i nieuniknionym odchodzeniu w zapomnienie tradycyjnego, wiejskiego świata. Główny bohater, Szymon Pietruszka, dzięki bogatym doświadczeniom życiowym - okupacji, partyzantce, służbie w milicji i urzędzie, a także zawirowaniom miłosnym i rodzinnym - staje się wnikliwym, filozofującym obserwatorem zmieniającego się społeczeństwa.
Przemyślenia Pietruszki, choć osadzone w wyraźnie określonym miejscu i czasie, dzięki jego mądrości nabierają cech uniwersalnych i zbliżają Czytelnika do narratora.
Cytat
Wybudować grób. To się tylko tak mówi. A kto nie budował, nie wie, co taki grób kosztuje. Choć grób, mówią, też dom, tylko że na tamto życie. Bo wieczność nie wieczność, ale swój kąt powinien człowiek mieć.
Opinie o książce
Narrator Kamienia na kamieniu (…) jest dosłownie i metaforycznie rozbitkiem, cudem ocalałym z katastrofy całej cywilizacji, może jedynym, który potrafi jeszcze sporządzić jej testament. Dlatego jego pamiętnik musi zebrać w sobie całe bogactwo dawnego świata, odtworzyć jego topografii, materialne wyposażenie, świat wartości.
Zygmunt Ziątek
Myśliwski, wypełniając wielowiekowe puste miejsce w polskiej literaturze, bierze na siebie cały ciężar odwiecznych epickich zobowiązań artystycznych (…) , nawiązuje z całą powagą do tradycji, podejmując ryzyko epickiej wzniosłości.
Henryk Bereza
O autorze
Wiesław Myśliwski, urodzony w 1932 roku we wsi Dwikozy pod Sandomierzem, tworzy powieści głównie w tak zwanym nurcie wiejskim - poza "Kamieniem na kamieniu" ukazały się m.in.: "Nagi sad", "Widnokrąg", "Traktat o łuskaniu fasoli", a także zbiór esejów "Kres kultury chłopskiej". Jego utwory były adaptowane na potrzeby teatru, ekranizowane oraz wielokrotnie przekładane - na angielski, niemiecki, francuski, hiszpański, hebrajski, włoski, rosyjski, węgierski, czeski, ukraiński, gruziński, turecki i inne języki.
Wiesław Myśliwski był wielokrotnie nagradzany, m.in. dwukrotnie Nagrodą Literacką Nike - w 1997 za "Widnokrąg" i w 2007 za "Traktat o łuskaniu fasoli", oraz Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" w 2005.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Czy "Kamień na kamieniu" jest napisany trudnym, archaicznym językiem?
"Kamień na kamieniu" jest napisany przystępnym, choć głęboko filozoficznym językiem stylizowanym na wiejską gawędę. Narracja prowadzona przez Szymona Pietruszkę wciąga czytelnika w rytm wiejskiego życia bez zbędnych archaizmów utrudniających zrozumienie tekstu. Powieść skupia się na uniwersalnych wartościach, co sprawia, że mimo swojej objętości, czyta się ją płynnie. To idealna propozycja dla osób szukających w literaturze autentyczności i refleksji nad ludzkim losem.
Jaki jest główny wątek fabularny tej powieści Wiesława Myśliwskiego?
Głównym motywem spajającym historię jest budowa rodzinnego grobowca, która staje się pretekstem do wspomnień bohatera. Poprzez pryzmat losów Szymona Pietruszki obserwujemy transformację polskiej wsi na przestrzeni dziesięcioleci. Autor mistrzowsko łączy codzienne obowiązki z metafizycznymi rozważaniami o przemijaniu i więziach rodzinnych. Książka ukazuje walkę człowieka z losem oraz próbę ocalenia pamięci o przodkach.
Czy ta książka reprezentuje nurt literatury chłopskiej w tradycyjnym ujęciu?
Wiesław Myśliwski wykracza poza ramy klasycznego nurtu chłopskiego, tworząc uniwersalną przypowieść o kondycji ludzkiej. Chociaż akcja osadzona jest w realiach wiejskich, problemy bohaterów dotyczą każdego człowieka, niezależnie od pochodzenia. Autor unika skansenowego podejścia, skupiając się na psychologii i egzystencjalnym wymiarze życia na wsi. Jest to literatura najwyższej próby, która zyskała uznanie krytyków na całym świecie.
Dla kogo powieść "Kamień na kamieniu" może okazać się zbyt wymagająca?
Książka ta nie jest odpowiednim wyborem dla czytelników poszukujących szybkiej akcji i dynamicznych zwrotów fabularnych. Ze względu na formę obszernego monologu oraz dygresyjny styl narracji, lektura wymaga skupienia i cierpliwości. Osoby preferujące krótkie formy lub literaturę stricte rozrywkową mogą poczuć się przytłoczone szczegółowością opisów i refleksyjnym tempem opowieści. To dzieło skierowane do odbiorców ceniących głębię psychologiczną i kunszt językowy.
Jakie emocje dominują podczas lektury tej klasycznej pozycji?
Lektura wywołuje poczucie nostalgii, ale jednocześnie uderza niezwykłą witalnością i humorem głównego bohatera. Czytelnik doświadcza pełnego spektrum ludzkich przeżyć, od tragizmu wojny po radość z prostych, codziennych czynności. Powieść uczy pokory wobec upływającego czasu i pokazuje siłę ludzkiego charakteru w obliczu przeciwności. Pozostawia odbiorcę z głęboką refleksją nad sensem własnych korzeni i dziedzictwa.
