"Carpe Jugulum" to dwudziesta trzecia powieść ze słynnego cyklu "Świat Dysku" Terry’ego Pratchetta. Jednocześnie wieńczy ona serię o czarownicach z Lancre.
Wampiry mają już dość leżenia w trumnach. Postanawiają upomnieć się o swoje.
Przybywając do małej mieściny o nazwie Lancre, Wielce Oats myślał, że weźmie jedynie udział w prostej ceremonii. Niestety - bogowie chcą czegoś zupełnie innego. Wielce Oats nie mógł wybrać sobie gorszego momentu, by zostać kapłanem. Teraz znalazł się w samym środku wojny między wampirami a czarownicami. Wampiry wyszły z trumien. W swoich eleganckich kamizelkach pragną upomnieć się o potężny kęs należnej im przyszłości. Wielce Oats ma wątpliwości, czy sama modlitwa zdoła go ocalić. Wolałby mieć pod ręką oręż o wiele bardziej godny zaufania...
"Carpe jugulum" przetłumaczyć można jako "chwytaj za gardło" i jest to rzecz jasna nawiązanie do słynnej sentencji Horacego. Od razu wiadomo więc, o co chodzi. A chodzi głównie o wampiry, które w końcu upominają się o swoje. I nie są to bynajmniej grzeczne czy szlachetne istoty. Wampirom z tej powieści daleko do wegetariańskiej diety. Lubią krew i to najlepiej dziewiczą... Na kartach książki Pratchetta spotkamy galerię barwnych, nietuzinkowych postaci. Jest więc Igor; wampir, który zawsze dba o odpowiednio mroczną oprawę. Wielce Oats, który nie do końca potrafi pogodzić wiarę z rozumem. Z kolei młoda czarownica Agnes nie zawsze jest sobą, a babcia Weatherwax (znana zapewne wielu czytelnikom choćby z "Równoumagicznienia") zdaje się przyciągać do siebie kłopoty...
Pozycja ta to dwudziesty trzeci tom cyklu o Świecie Dysku. Terry Pratchett serwuje nam jak zwykle pokaźną dawkę dobrego, pełnego ironii humoru. Jest to przy tym książka o wiele bardziej mroczna od poprzednich, a wnikliwy czytelnik doszuka się tutaj i akcentów bardzo poważnych. Bo humor u Pratchetta to jedynie jedna z wielu warstw jego powieści. Powieści, w których przeglądać się możemy niczym w bardzo krzywym, ale jednak - zwierciadle.
Opinie o autorze
Jego obecność jest trwałym i uroczym elementem literatury komicznej
Elizabeth Young, "Guardian"
Zarówno jego pomysłowość, jak i moralna przenikliwość wydają się niewyczerpane.
A.S. Byatt, "Daily Express"
O autorze
Terry Pratchett to bez wątpienia jeden z najsłynniejszych współczesnych pisarzy brytyjskich. Żył w latach 1948-2015. Tworzył powieści z gatunku fantasy i science fiction. W latach 90. był najlepiej sprzedającym się pisarzem w Wielkiej Brytanii.
Najbardziej znanym dziełem Terry’ego Pratchetta jest humorystyczno-ironiczny cykl powieściowy "Świat Dysku". Wyróżnić w nim można kilka serii, których tomy powiązane są postaciami głównych bohaterów. Jedną z nich jest cykl o czarownicach z Lancre, na który składają się następujące tytuły: "Równoumagicznienie"; “Trzy wiedźmy"; "Wyprawa czarownic"; "Panowie i damy"; "Maskarada"; "Rybki małe ze wszystkich mórz" (opowiadanie); "Carpe Jugulum".
Czy książkę "Carpe Jugulum" można czytać bez znajomości poprzednich tomów Świata Dysku?
Tak, powieść "Carpe Jugulum" stanowi zamkniętą i zrozumiałą historię, choć znajomość cyklu o czarownicach z Lancre znacząco wzbogaca odbiór lektury. Autor w umiejętny sposób wprowadza niezbędne tło fabularne, dzięki czemu nowi czytelnicy szybko odnajdują się w realiach królestwa Lancre. Fabuła skupia się na unikalnym starciu tradycyjnych czarownic z nowoczesną rodziną wampirów, co stanowi autonomiczny wątek tej części. Lektura wcześniejszych tomów, takich jak "Panowie i damy", pozwala jednak na pełniejsze zrozumienie ewolucji charakteru Agnes Nitt. Jest to doskonała pozycja dla osób chcących sprawdzić, czy odpowiada im dojrzały styl Terry'ego Pratchetta.
Jakie kluczowe postacie i motywy spotkamy w tej części serii?
Głównymi bohaterkami są legendarne czarownice, w tym Babcia Weatherwax i Niania Ogg, które stają w obronie królestwa przed inwazją wampirów. Terry Pratchett w mistrzowski sposób dekonstruuje tu klasyczne mity gotyckie, zastępując je satyrą na temat nowoczesności i asertywności. Ważnym motywem jest starcie starego świata z nowym, uosabianym przez rodzinę Magpyrów, która odrzuca tradycyjne słabości wampirów. W powieści pojawiają się również wątki związane z religią i dylematami moralnymi, co nadaje historii głębszy, filozoficzny wymiar. Całość dopełniają błyskotliwe dialogi i charakterystyczny dla autora humor sytuacyjny.
Czy ta powieść skupia się bardziej na akcji, czy na elementach komediowych?
Książka zachowuje idealną równowagę między dynamiczną walką o przetrwanie królestwa a błyskotliwą parodią literatury grozy. Humor wynika tutaj przede wszystkim z zderzenia pragmatycznego podejścia czarownic z absurdalnymi ambicjami ich nadnaturalnych przeciwników. Mimo wielu zabawnych scen, jest to jedna z mroczniejszych i bardziej refleksyjnych części cyklu, poruszająca kwestie tożsamości i sumienia. Każda strona obfituje w gry słowne oraz inteligentne spostrzeżenia dotyczące ludzkiej natury, co jest znakiem rozpoznawczym twórczości Pratchetta. Czytelnik może liczyć na wciągającą intrygę, która nie traci tempa aż do wielkiego finału.
Dla jakiego typu czytelnika ta konkretna książka może okazać się nieodpowiednia?
Powieść ta nie będzie dobrym wyborem dla osób poszukujących klasycznego, krwawego horroru o wampirach pozbawionego elementów satyrycznych. Czytelnicy preferujący bardzo prostą, linearną akcję bez licznych dygresji i przypisów mogą poczuć się przytłoczeni specyficznym stylem narracji autora. Zrozumienie wielu żartów wymaga od odbiorcy pewnej znajomości popkulturowych klisz, co może być barierą dla osób rzadko sięgających po literaturę fantasy. Jeśli ktoś nie przepada za humorem opartym na ironii i dekonstrukcji schematów literackich, ta pozycja może nie spełnić jego oczekiwań. Jest to lektura wymagająca skupienia na detalach i specyficznej logice Świata Dysku.
W jakim formacie i stylu wydawniczym przygotowana jest ta publikacja?
Książka została wydana w standardowej dla serii miękkiej oprawie, co zapewnia lekkość i wygodę podczas codziennej lektury. Okładka ozdobiona jest charakterystyczną grafiką, która idealnie oddaje klimat gór Ramtop oraz ekscentryczny charakter bohaterów. Tekst został przetłumaczony przez Piotra W. Cholewę, co gwarantuje najwyższą jakość językową i zachowanie unikalnego dowcipu oryginału. Przejrzysty układ stron i odpowiednio dobrana czcionka sprawiają, że czytanie jest komfortowe nawet przy słabszym oświetleniu. Solidne klejenie grzbietu chroni egzemplarz przed szybkim zużyciem podczas wielokrotnego czytania.
