Kraj utracony. Moja historia Izraela to osobiste spojrzenie na dzieje państwa żydowskiego, ale także gruntowna analiza idei stojącej za jego powstaniem. Autor szuka jej historycznych korzeni, śledząc losy państwotwórczego mitu od biblijnego wygnania i obietnicy powrotu, przez ruch syjonistyczny i Holokaust, aż po polityczne decyzje ostatnich dekad. Wiedzie czytelnika poprzez czasy żydowskiej emancypacji, oświecenia, socjalizmu i nacjonalizmu. Pisze o apokaliptycznym cieniu Zagłady, radykalnym syjonizmie budowniczych państwa i sednie konfliktu palestyńskiego, ale też o rozdarciu pomiędzy koncepcją agresywnego wzrostu terytorialnego a nadzieją na pokój i normalizację. To książka nie tylko o Izraelu jako nowoczesnym państwie, ale też o jednej ze – zdaniem autora – najbardziej wpływowych utopii naszych czasów. Osobiste wspomnienia łączą się tu z próbą odpowiedzenia na pytanie, na ile Izrael jest spełnieniem mitu Ziemi Obiecanej, a na ile krajem zagubionym we własnej utopijności.
Opinie o książce
Nie ma drugiego skrawka ziemi, który mieściłby tyle strasznych wspomnień i tyle wiary we wzniosłe ideały, tyle dumy i odwagi przemieszanej z lękiem i determinacją. I nie ma innego kraju, którego historia byłaby bardziej spleciona z historią Polski, na dobre i na złe. Książka Görana Rosenberga, syna polskiej Żydówki, to opowieść o wielkiej i tragicznie zawiedzionej nadziei na Państwo Sprawiedliwe. Trzeba głębokiej wiedzy, prawdziwej namiętności i ogromu współczucia — także dla Palestyńczyków — żeby o Izraelu pisać tak mądrze i przejmująco.
Maciej Zaremba
Tylko jedna litera po szwedzku odróżnia słowo „obiecana” od słowa „utracona”. Książka Rosenberga to osobista opowieść o tym, jak utracił on wiarę w Izrael – ziemię obiecaną. Obiecaną narodowi żydowskiemu, a więc i jemu. To przejmujący i uczciwy portret zawiedzionych nadziei całego pokolenia europejskich Żydów, którzy wierzyli, że Izrael będzie ucieleśnieniem ich marzeń. To znakomity esej, w którym historia osobista miesza się z historią powszechną. Ale to nie jest historia Izraela. To historia złudzeń, których Izrael padł ofiarą.
Konstanty Gebert
Autobiografia, która jest równocześnie analizą utopii i mesjanistycznych wizji naszych czasów, nie tylko Izraela.
„Dagens Nyheter”
Po odłożeniu książki ma się pewność, że to klasyk. Książka odważna, mądra i uczciwa. Wiele można się z niej dowiedzieć o sednie izraelskiego dramatu.
„Expressen”
Poruszająca książka o wielkim rozczarowaniu. […] Rosenberg, intelektualista o niezależnym umyśle i ogromnej wiedzy, pasjonująco opowiada o Izraelu.
„Aftonbladet”
Jaka jest główna tematyka książki "Kraj utracony. Moja historia Izraela"?
Książka stanowi głęboką analizę idei państwa Izrael, łącząc osobiste wspomnienia autora z krytycznym spojrzeniem na historię syjonizmu. Göran Rosenberg bada ewolucję izraelskiego mitu od czasów biblijnych, przez Zagładę, aż po współczesny konflikt z Palestyńczykami. Publikacja koncentruje się na rozliczeniu z utopijnymi wizjami, które legły u podstaw budowy nowoczesnego państwa żydowskiego. To lektura obowiązkowa dla osób szukających intelektualnego eseju o rozczarowaniu ideami narodowymi.
Czy publikacja Rosenberga jest klasycznym podręcznikiem do historii Izraela?
Nie, ta pozycja to raczej reportaż historyczny i esej filozoficzny niż suchy podręcznik faktograficzny. Autor przeplata losy swojej rodziny z szerokim kontekstem politycznym, co nadaje narracji bardzo osobisty i emocjonalny charakter. Skupia się ona bardziej na ewolucji idei, nastrojach społecznych i moralnych dylematach niż na chronologicznym wyliczaniu dat. Jest to idealny wybór dla czytelników ceniących literaturę faktu o wysokim poziomie literackim.
Czy lektura wymaga od czytelnika zaawansowanej wiedzy o konflikcie palestyńskim?
Książka jest przystępna dla osób początkujących, ponieważ autor szczegółowo wyjaśnia korzenie ideologiczne opisywanych wydarzeń. Rosenberg prowadzi czytelnika przez procesy emancypacji, oświecenia i narodzin syjonizmu, co pozwala zrozumieć fundamenty dzisiejszych sporów. Każdy rozdział dostarcza niezbędnego kontekstu, dzięki czemu nawet osoby niezaznajomione z polityką Bliskiego Wschodu odnajdą się w treści. Lektura ta stanowi doskonały punkt wyjścia do głębszego zrozumienia specyfiki tamtego regionu.
Dla kogo ta książka może okazać się nieodpowiednim wyborem?
Pozycja ta nie spełni oczekiwań osób poszukujących jednostronnej narracji lub czysto militarnych opisów wojen izraelskich. Autor prezentuje krytyczne i wielowymiarowe podejście, które może być trudne do zaakceptowania dla zwolenników radykalnych poglądów politycznych. Nie jest to również lekka lektura podróżnicza, lecz wymagający intelektualnie tekst o upadku wielkich utopii. Jeśli szukasz szybkiego przeglądu faktów bez pogłębionej analizy psychologicznej, ten tytuł może być zbyt wymagający.
W jaki sposób polskie korzenie autora wpływają na treść tej książki?
Perspektywa syna polskiej Żydówki pozwala Rosenbergowi na unikalne spojrzenie na tragiczne sploty historii Polski i Izraela. Jego osobiste doświadczenia rodzinne dodają wiarygodności opisom losów ocalałych z Holokaustu, którzy budowali nowe państwo na Bliskim Wschodzie. Dzięki temu polski czytelnik może dostrzec bliskie związki kulturowe i historyczne łączące oba kraje przez pryzmat jednostkowych losów. Ta intymna relacja sprawia, że analiza polityczna staje się poruszającą opowieścią o poszukiwaniu tożsamości.
