Znakomita krytyczka i kuratorka Anda Rottenberg rozmawia z wybitnym artystą Mirosławem Bałką. To rozmowy o sztuce i ich przyjaźni, która trwa nieprzerwanie od prawie 40 lat. Na książkę składają się rozmowy koncentrujące się wokół twórczości Mirosława Bałki – jednego z najważniejszych współczesnych artystów polskich – oraz teksty Andy Rottenberg z lat 1986–2023 poświęcone jego pracom. Powstała żywa, osobista książka – pierwsza w Polsce monografia twórczości Bałki i zapis rozmowy, która nigdy się nie kończy. „[Mirosław Bałka] No wiesz, jednak sztuka jest sztuką, ale myślę, że jest też wiele innych wspólnych obszarów, które nas interesują: historia, kultura, lektury, które współdzielimy. Sama sztuka jest gestem, to jest czubek góry lodowej. A ważne w relacjach między nami jest również to, że my się widzimy w sytuacjach podwodnych, niewidzialnych dla widza, który ogląda tylko szczyt. Dopasowujemy się w tych niewidocznych obszarach, które ciężko wyartykułować w sposób wyraźny, bo jest w tym wiedza o świecie, którą też się dzielimy. Wymieniam się z Tobą książkami, z innymi osobami tego nie robię. Paliwo, którym jesteśmy napędzani, jest w jakiś sposób podobne, chociaż Ty znajdujesz inne obszary ekspresji osobistej, ja inne, ale kiedy one się spotykają, tworzą wspólne dzieło. I to jest wartość dodana.” — fragment książki. Anda Rottenberg – historyczka i krytyczka sztuki, kuratorka licznych wystaw, autorka esejów, felietonów i utworów literackich. Szefowa działu kultury w miesięczniku Vogue Polska. Mirosław Bałka – artysta rzeźbiarz. Jego prace były prezentowane na prestiżowych wystawach na całym świecie i znajdują się w kolekcjach muzealnych i prywatnych. Profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii wywiady
Czy "KOSMOS. Rozmowy-Teksty-Przyjaźń" to klasyczna biografia Mirosława Bałki?
Książka stanowi unikalne połączenie monografii twórczości artystycznej z osobistym dialogiem prowadzonym przez blisko cztery dekady. Publikacja gromadzi teksty krytyczne Andy Rottenberg z lat 1986-2023 oraz współczesne rozmowy o procesie twórczym. Czytelnik zyskuje wgląd w kulisy powstawania rzeźb i instalacji, które nie są powszechnie znane szerokiej publiczności. Jest to pozycja niezbędna dla osób chcących zrozumieć ewolucję polskiej sztuki współczesnej przez pryzmat relacji kurator-artysta. Dzięki takiemu ujęciu tematów pozycja wykracza poza ramy standardowych wydawnictw albumowych.
Jakie konkretne teksty krytyczne znajdą się w tej publikacji?
W publikacji zamieszczono przekrojowy zbiór esejów Andy Rottenberg poświęconych pracom Mirosława Bałki, pisanych na przestrzeni trzydziestu siedmiu lat. Teksty te dokumentują najważniejsze wystawy i projekty artysty, oferując profesjonalną interpretację jego dorobku rzeźbiarskiego. Materiały te pozwalają prześledzić rozwój języka wizualnego Bałki od połowy lat 80. aż do czasów współczesnych. Dzięki tak szerokiemu zakresowi czasowemu książka służy jako kompletne kompendium wiedzy o jednym z najwybitniejszych polskich rzeźbiarzy. Wzbogaca to perspektywę odbiorcy o unikalny kontekst historyczny i krytyczny.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt wymagająca w odbiorze?
Publikacja ta nie jest przeznaczona dla osób poszukujących lekkiej lektury o charakterze anegdotycznym, gdyż koncentruje się na głębokiej analizie historii sztuki i kultury. Rozmowy między autorami często odwołują się do niszowych pojęć z zakresu teorii sztuki oraz konkretnych kontekstów historycznych. Czytelnik nieznający podstawowych założeń rzeźby współczesnej może napotkać trudności przy specjalistycznej terminologii. Jest to pozycja skierowana do świadomych odbiorców, studentów uczelni artystycznych oraz kolekcjonerów. Wymaga ona od czytelnika skupienia oraz gotowości do zgłębiania trudnych tematów egzystencjalnych.
W jaki sposób wątek przyjaźni autorów wpływa na merytoryczną wartość treści?
Wieloletnia relacja Andy Rottenberg i Mirosława Bałki pozwala na poruszanie tematów, które rzadko pojawiają się w oficjalnych wywiadach prasowych. Dzięki wzajemnemu zaufaniu autorzy odsłaniają niewidoczne dla widza inspiracje literackie i osobiste doświadczenia kształtujące gotowe dzieła. Czytelnik obserwuje intelektualną wymianę myśli, która wykracza poza ramy typowego wywiadu rzeki. Ta intymna perspektywa nadaje tekstom autentyczności i pozwala lepiej zrozumieć emocjonalny ładunek zawarty w rzeźbach Bałki. Rozmowa ta staje się żywym zapisem wspólnej drogi twórczej dwojga wybitnych postaci świata kultury.
Czy książkę można traktować jako rzetelne źródło naukowe do nauki o sztuce?
Tak, ze względu na autorstwo czołowej polskiej kuratorki oraz udział profesora ASP, książka posiada wysoką wartość merytoryczną i edukacyjną. Teksty krytyczne zawarte w zbiorze są rzetelnym źródłem wiedzy o polskiej sztuce po 1989 roku. Publikacja precyzyjnie dokumentuje ewolucję warsztatu rzeźbiarskiego Mirosława Bałki w kontekście globalnych trendów artystycznych. Może ona służyć jako solidna podstawa do pisania prac naukowych lub przygotowywania wykładów o współczesnej rzeźbie. Stanowi ona istotny wkład w polską literaturę przedmiotu z zakresu teorii i krytyki sztuki.
