Zimno, trud, piękno, wolność - co właściwie pcha do przodu himalaistów? Jak znajdują w sobie wewnętrzną siłę do pokonywania własnych granic i ludzkiej wytrzymałości?
Opowieść o Jerzym Kukuczce to historia zwykłego człowieka postawionego w niezwykłych okolicznościach. Obowiązkowy tytuł na czytelniczej liście wszystkich pasjonatów gór!
Co spowodowało, że zwykły chłopak ze Śląska zdobywał najwyższe szczyty Ziemi? Upór, marzenia, a może przypadek? Fascynująca historia elektromontera z Istebnej, który jako drugi człowiek na świecie zdobył Koronę Himalajów i Karakorum (czyli wszystkie ośmiotysięczniki). Na dodatek dokonał tego w ciągu zaledwie ośmiu lat. Wiele dróg przebył samotnie, wyznaczał nowe trasy, wspinał się bez butli tlenowych. Dla jednych to niesamowite osiągnięcia, dla innych czyste szaleństwo.
Autorzy próbują przybliżyć nam postać Kukuczki, posługując się jego wypowiedziami, cytatami, fragmentami pamiętników, rozmowami z bliskimi i innymi himalaistami. Razem z Jerzym i twórcami biografii przemierzamy czasy jego dzieciństwa, młodości, pierwszych górskich doświadczeń i poważnych zimowych wypraw. Autorzy starają się nakreślić obraz tego niezwykłego człowieka - prawdziwy i szczery. Co myślał, będąc sam na szczycie? Czy bał się śmierci? Jak znosił rozłąkę z najbliższymi?
Po lekturze czytelnik z pewnością będzie bliżej poznania odpowiedzi na te pytania. Choć pewne przemyślenia i sprawy zostaną już na zawsze tajemnicą... Publikacja bogata jest w fotografie - rodzinne i te wykonane w bazach podczas wypraw himalaistycznych.
Cytat
Śmierć przeżywa się wszędzie jednakowo mocno, tylko reakcja na nią w górach jest nietypowa, bo takie są warunki. Ginie mój partner, a ja nie mogę się rozkleić. Nie mogę usiąść i rozmyślać. Nikt przecież po mnie nie przyjdzie, nie pomoże mi. Muszę iść dalej, bo inaczej i ja zginę.
Jerzy Kukuczka
Ze wstępu Bernadette McDonald
"Kukuczka" - ten portret legendarnego himalaisty to coś więcej niż rzecz o determinacji i górach. To zapierająca dech opowieść o granicach ryzyka, które bywają granicami człowieczeństwa.
- Logicznie rzecz biorąc, nie powinienem z tobą jechać, bo wszyscy ludzie koło ciebie giną - powiedział Jerzemu Kukuczce w oczy jeden z kolegów alpinistów. Upiorne fatum czy faktycznie był odpowiedzialny za śmierć, która niemal zawsze podczas jego wypraw zbierała żniwo? Czy skoro już komuś nie możesz pomóc, bo odpadł od ściany lub umarł na obrzęk płuc, nie powinieneś już wchodzić na szczyt, po wielu miesiącach przygotowań będący w zasięgu ręki, spełniając swe marzenia?
Jak to się stało, że niewysoki, małomówny chłopak ze Śląska, elektromonter po szkole zawodowej, stał się "wielki"? Autorzy, dysponując ogromnym materiałem - pamiętnikarskimi zapiskami Kukuczki i jego książkami, rozmowami z żoną Cecylią, wywiadami z członkami wypraw, w jakich Kukuczka uczestniczył itd. - stworzyli fascynujący portret człowieka uparcie dążącego do celu, pełnego sprzeczności i zdającego sobie sprawę, że wszystkiego i wszystkich nie da się w życiu pogodzić, od młodości naznaczonego czyhającą w pobliżu śmiercią. Miał dwadzieścia trzy lata, gdy po raz pierwszy stracił w górach swego przyjaciela, rówieśnika. I czterdzieści, odpadając w 1989 roku od południowej ściany Lhotse stanowiącej bodaj najtrudniejszą próbę dla alpinisty. Tego ostatniego dnia zapisał w pamiętniku dwa zagadkowe słowa: Paradise - Raj... Ciała nie odnaleziono, grób jest... pusty!
Mam uznanie dla autorów - Dariusza Kortko i Marcina Pietraszewskiego - za odwagę w odkrywaniu pełni osobowości Kukuczki. Nie wystarczyła im ta znana wszystkim, spreparowana dla potrzeb mediów legenda. Autorzy starali się pokazać złożoność człowieka. (...) Ta biografia jest napisana z szacunkiem i ze zrozumieniem, z humorem i empatią. Podobnie jak w przypadku samego bohatera jest to mistrzowskie dzieło, wykonane w najlepszym stylu
O książce
W góry wyruszał, bo tam czuł smak wolności, bo to była jego pasja i niekończąca się przygoda. Nie lubił dzielić się swoimi przeżyciami z gór i podejrzewam, że zabrał ze sobą wiele tajemnic, których nigdy nie poznamy. Czytam tę książkę i widzę jego portret jak we śnie. Łzy cisną się do oczu same. Pozostały mi tylko piękne wspomnienia i pamięć, pamięć, która trwa bez końca.
Cecylia Kukuczka, żona
O autorach
Dariusz Kortko i Marcin Pietraszewski to duet, który czytelnicy mogą znać z takich tytułów jak "Cena nieważkości. Kulisy lotu Polaka w kosmos" czy "Krzysztof Wielicki. Piekło mnie nie chciało". W porywający sposób potrafią pokazać świat swojego bohatera, jednocześnie oddając mu głos.
Czy książka "Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście" to tylko sucha relacja z wypraw górskich?
Nie, ta publikacja to wielowymiarowy portret psychologiczny Jerzego Kukuczki, który wykracza daleko poza techniczne opisy wspinaczki. Autorzy skupiają się na ukazaniu człowieka pełnego sprzeczności, jego ogromnej determinacji oraz ceny, jaką płaciła rodzina za jego pasję. Czytelnik poznaje historię skromnego chłopaka ze Śląska, który dzięki sile charakteru stał się ikoną światowego himalaizmu. To opowieść o marzeniach realizowanych wbrew trudnej rzeczywistości politycznej i gospodarczej. Każdy rozdział rzuca nowe światło na motywacje kierujące legendarnym wspinaczem.
Czy w biografii znajdują się archiwalne fotografie i dokumenty z prywatnych zbiorów?
Tak, książka jest bogato ilustrowana zdjęciami pochodzącymi z archiwów rodziny Kukuczków oraz dokumentami, które wcześniej nie były szeroko publikowane. Czytelnicy mają okazję zobaczyć nie tylko kadry z najwyższych szczytów świata, ale także pamiątki osobiste, listy i zapiski z dzienników. Materiały te stanowią doskonałe uzupełnienie narracji, pozwalając lepiej poczuć klimat złotej ery polskiego wspinania wysokogórskiego. Dzięki tak starannemu opracowaniu graficznemu publikacja zyskuje charakter dokumentalny i historyczny. Wizualna strona książki pomaga zrozumieć realia, w jakich operowali polscy himalaiści.
W jaki sposób autorzy przedstawiają realia życia w PRL w kontekście sukcesów wspinaczkowych?
Książka szczegółowo opisuje fenomen polskiego himalaizmu, który rozkwitł dzięki niezwykłej zaradności wspinaczy w czasach gospodarki niedoboru. Autorzy wyjaśniają, jak Jerzy Kukuczka i jego koledzy organizowali sprzęt, fundusze oraz zezwolenia na wyjazdy, często balansując na granicy prawa. Ukazanie tła społeczno-politycznego pozwala zrozumieć, dlaczego polskie sukcesy w Himalajach były tak spektakularne i ważne dla ówczesnego narodu. To fascynujący obraz determinacji ludzi, dla których góry były jedyną przestrzenią prawdziwej wolności. Lektura pozwala docenić logistyczny trud, jaki stał za każdą wyprawą w najwyższe góry świata.
Czy lektura wymaga od czytelnika znajomości specjalistycznej terminologii alpinistycznej?
Lektura jest w pełni przystępna dla osób niezwiązanych ze wspinaczką, ponieważ autorzy skupiają się na emocjach i faktach biograficznych, a nie na technicznych parametrach. Wszelkie kluczowe pojęcia są wyjaśnione w sposób naturalny w toku opowieści, co ułatwia śledzenie przebiegu poszczególnych wypraw. Książkę czyta się jak wciągającą powieść przygodową, która angażuje czytelnika niezależnie od jego dotychczasowej wiedzy o górach. Dzięki temu pozycja ta jest idealna dla każdego, kto szuka inspirującej historii o przekraczaniu ludzkich granic i walce z własnymi słabościami. Profesjonalny język dziennikarski sprawia, że narracja jest płynna i zrozumiała dla każdego odbiorcy.
Dla jakiej grupy odbiorców ta biografia może okazać się zbyt trudna lub nieodpowiednia?
Publikacja ta nie jest polecana osobom poszukującym lekkiej, wyłącznie pozytywnej opowieści o sukcesie, ponieważ bez lukru opisuje tragiczne wypadki i trudne wybory moralne. Autorzy nie unikają tematów związanych ze śmiercią partnerów wspinaczkowych oraz dylematów między ambicją a bezpieczeństwem i odpowiedzialnością za bliskich. Czytelnicy bardzo wrażliwi na opisy cierpienia i surowych warunków bytowych mogą odczuwać dyskomfort podczas lektury najbardziej dramatycznych rozdziałów. Jest to pozycja dla dojrzałego odbiorcy, gotowego na konfrontację z ciemnymi stronami wielkiego wyczynu sportowego. Książka stawia trudne pytania o granice pasji, na które nie ma prostych odpowiedzi.
