Jak kochać własną córkę

„Chcia­ła­bym od czasu do czasu zo­ba­czyć film o życiu, które wy­krzy­wia się tak po pro­stu, nie­mal samo z sie­bie, a nie o spek­ta­ku­lar­nych ży­cio­wych po­raż­kach. Chcia­ła­bym po­słu­chać o ro­dzi­nach ta­kich jak nasza, Meira, Lei i moja, o błę­dach ła­twych do po­peł­nie­nia, a mimo to nie­prze­ba­czal­nych; o zwy­kłych wy­pad­kach, a ra­czej o zbrod­niach z do­brych chęci.“

„Jak kochać własną córkę“ to historia relacji matki i córki, która z bliskiej, momentami przytłaczającej, przekształcał się w coś, co trzymało się jedynie na cienkich, naderwanych nitkach. Powód takiego stanu długo dla czytelnika pozostaje tajemnicą, choć autorka chętnie skacze w czasie i naprzemiennie zdradza wydarzenia późne oraz wczesne. Dzieje się to w sposób nieco chaotyczny, jak dla mnie zbyt nieuporządkowany, a z tej gmatwaniny wyłania się obraz skomplikowanej relacji, gdzie obie strony chcą dla tej drugiej dobrze, ale życie układa się w sposób, jaki trudno przewidzieć. Atutem powieści są realni bohaterowie, których psychika jest w centrum. Wydarzenia z codzienności są istotne, ale to emocje malują kolejne zdania. Są trzonem opowieści, a to tylko potęguje moją sympatię względem powieści. Sympatię, która wcale nie była łatwa.

Zaczęłam czytać „Jak kochać własną córkę“ w złym czasie, bo zaraz przed rozpoczęciem ludobójstwa dokonywanego w Strefie Gazy. To wydarzenie, od którego literatury odciąć nie potrafię i nie chcę, a przez to czytanie prozy Izraelskiej pisarki było niewygodne. Nie ma u Blum miejsca na przedstawienie życia w Izraelu jako tako, więc nie ma też przestrzeni na wspomnienie lub wyparcie (jak u Shalev) okupacji Palestyny. Na poziom mojej ogólnej, skąpej wiedzy — w „Jak kochać własną córkę“ nie ma nic, co treścią mogłoby mnie odpychać, a jednak dyskomfort wciąż mi towarzyszył. I dlatego powieść tę czytałam znacznie dłużej, niż normalnie, bo czułam wewnętrzny opór. Opór, który w końcu pokonałam, dokończyłam lekturę i odłożyłam ją w usatysfakcjonowana.

Hila Blum nie miała łatwego startu w moim sercu, a jednak proszę! Jej powieść dała mi ogrom intensywnych emocji, podczas gdy użyty język chłonęłam całą sobą. W dodatku sama kreacja bohaterów była na bardzo wysokim poziomie. Lubię takie powieści, pragnę ich w moim życiu, a gdy trafię wśród nich na te, które wpasowują się w moją wrażliwość — jestem w czytelniczy raju. I tak było tym razem.

przekł. Agnieszka Podpora

Powieść nagrodzona Izraelską Nagrodą Sapira.

Nie potrafię powiedzieć, co sprawiło, że postanowiłam sięgnąć po tę opowieść. Opis wydawcy bez wątpienia jest intrygujący a okładka robi duże wrażenie. Było w tym jednak coś więcej. Niezrozumiały i nieopisany impuls zachęcający mnie, by sięgnąć po książkę o trudnych relacjach matki i córki, choć mnie samej do tej pory z macierzyństwem jest nie po drodze.

Niezbyt często wybieram literaturę kobiecą. Dość krytycznie podchodzę do historii miłosnych, problemów życiowych, codziennych rozterek. Tematy wybierane przez autorki tego typu książek wydają mi się błahe, oklepane, mało treściwe. Szukam czegoś mądrego, ambitnego, poruszającego a także wyjątkowego. I tych cech dość niespodziewanie doszukałam się właśnie tutaj.

„Jak kochać własną córkę” to historia o macierzyństwie- wzlotach i upadkach matki, trudach każdego dnia, wychowywaniu dziecka, byciu wzorcem i konieczności podejmowania różnego rodzaju decyzji. Kiedy teraz o tym myślę, zdaję sobie sprawę, że piszę to wszystko w dużym uproszczeniu, bo tak naprawdę to o wiele, wiele więcej. Książkowa matka natomiast nie upraszcza, nie chowa się za tabu, zdaje się widzieć swoje błędy i porażki. Opowiada o najpiękniejszych momentach i najtrudniejszych dniach. Widać, że to macierzyńskie szczęście ma trudny, wielosmakowy wymiar.

W tym momencie można by powiedzieć, że podobnych książek ukazało się już wiele, a temat nie mógłby być bardziej oklepany. I rzeczywiście, trudno z taką argumentacją dyskutować. Mimo to, znalazłam w tej opowieści kilka mocnych stron i wiele rzeczy zasługujących na uznanie, którymi z wielką przyjemnością się z Wami podzielę.

Moje uznanie ulokowałam przede wszystkim w dużym realizmie i autentyczności książki. Z jej stron bije szczerość i prawdomówność. Moim zdaniem to trudne rzeczy, ciężkie do przedstawienia, skomplikowane w budzeniu czytelniczych emocji. Ale Blum dała sobie radę. Napisała te książkę tak, jakby osobiście doświadczyła wszystkich wydarzeń.

Przekonał mnie także jej sposób opowiadania. Krótkie i treściwe rozdziały kojarzyły mi się z wpisami w dzienniku. Czasami kilka stron, a czasami zaledwie parę akapitów. Fragmenty dnia, migawki z codzienności. Mocno. Na temat. Bez ubarwiania. Z miłością, która obezwładnia, ale też z pewnym dystansem pozwalającym zobaczyć, że dziecko ma również swoje wady i słabości.

Od początku zdajemy sobie sprawę, że coś się między matką i córką wydarzyło. I szukamy tej krzywdy, która położyła się cieniem na ich relacjach. Ale Blum nie spieszy się z wyjaśnieniem. Niczym w thrillerze stopniuje napięcie i pozwala, by emocje wrzały. Drobnymi krokami zmierza w stronę finału, po drodze zapewniając jednak swoim czytelnikom sporo przyjemności i emocji czerpanych z lektury.

Olbrzymie znaczenie w każdej powieści ma dla mnie styl autora. Element ten jest oczywiście jak najbardziej istotny niezależnie od gatunku książki, ale w przypadku historii obyczajowej jeszcze bardziej zwraca uwagę. Blum całkowicie mnie zauroczyła. Jej słowa trafiały i do wyobraźni i do serca. Napisała swą książkę pięknie, mądrze, dojrzale i z uczuciem.

„Jak kochać własną córkę” opowiada o znanych i popularnych kwestiach, ale w niecodzienny sposób. Jeśli obawiacie się, że to opowieść nudna i oklepana, to proszę, przeczytajcie jeszcze raz mój tekst. Powinien rozwiać Wasze obawy i osłabić zastrzeżenia. Nie ma się czego bać.