Jak Henryk zdobył władzę to opowieść o życiu osiedla przyszłości, w którym toczy się debata o nadaniu praw osobistym asystentom. Sztuczna inteligencja już od dawna stanowi bazę do podejmowania decyzji, jednak jej podmiotowy wkład nie przez wszystkich jest doceniany. Mieszkańcy i mieszkanki korzystają z najnowszych technologii i z wiedzy zdobytej wieki temu, w tym z astrologii, która pozwala im lepiej zrozumieć, jakie „ustawienia fabryczne” ma każdy i każda z nich. Jednak czy ta wiedza wystarczy, aby poradzić sobie w sytuacji zagrożenia?
Poszerzanie wspólnoty to okazja do tego, żeby przyjrzeć się, kim jesteśmy i co uznajemy za pewniki. Zobaczyć, kto wykonuje za nas pracę podtrzymywania świata takim, jakim jest. Czy racjonalne podejmowanie decyzji to domena ludzi? A może wręcz przeciwnie – zagrożeniem dla demokracji jest niedocenianie siły swoich emocji.
Przez książkę prowadzi nas czwórka bohaterów: Karolina, Henryk, Tosia i Kacper. To z ich perspektywy oglądamy zmaganie o nadanie głosu tym, którzy są wokół nas, ale w świetle prawa pozostają niemi. Czy taka będzie również nasza przyszłość?
O książce
Dystopia czy całkiem realna wizja niedalekiej przyszłości? Kiedy my dyskutujemy o transhumanizmie i sztucznej inteligencji prawdziwe zmiany dzieją się za naszymi plecami. Prędzej czy później będziemy starać się ułożyć z osobami nieludzkimi i lepiej dla nas, abyśmy zaczęli/ły myśleć o tym już teraz. Joanna Erbel w ciekawy sposób wplata wątki dotyczące tematów wokół których od lat działa: partycypacja, dobra wspólne, mieszkalnictwo. Ale wizja osiedla przyszłości jest śmiała i wykracza poza klasyczne i ugrzecznione raporty oraz prognozy.
Sylwia Chutnik
O autorce
Joanna Erbel – socjolożka, ekspertka do spraw mieszkaniowych i budowanie miejskiej odporności. Członkini Zarządu PLZ Spółdzielni. Dyrektorka ds. protopii w CoopTech Hub, pierwszym w Polsce centrum technologii spółdzielczych, które stawia sobie za cel tworzenie wspólnoty opartej o zaufanie przez cyfrowy restart spółdzielczości i budowanie lokalnego ekosystemu współpracy. Członkini Rady Fundacji Rynku Najmu. Koordynowała prace nad przygotowaniem polityki mieszkaniowej i programu Mieszkania2030 dla m.st. Warszawy. W latach 2017-2020 odpowiadała za temat innowacji mieszkaniowych w PFR Nieruchomości. Współautorka raportów CTH – Spółdzielcza farma miejska jako narzędzie rozwoju miejskiej strefy żywicielskiej i agroekologii oraz Spółdzielnia Równokręgi (2023), Pakiet miejskiej odporności (2022), Spółdzielcza transformacja oraz Spółdzielczy Plan Odbudowy (2021). Autorka książek Poza własnością. W stronę udanej polityki mieszkaniowej (2020) oraz Wychylone w przyszłość. Jak zmienić świat na lepsze (2022). Współpracowniczka Fundacji A/typika, działającej na rzecz neuroróżnorodności.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna polska
Jaki jest główny nurt tematyczny książki "Jak Henryk zdobył władzę"?
Książka stanowi połączenie literatury pięknej z elementami socjologicznej wizji przyszłości, koncentrując się na relacjach między ludźmi a sztuczną inteligencją. Autorka analizuje w niej koncepcję nadawania praw osobistym asystentom oraz funkcjonowanie nowoczesnych osiedli mieszkaniowych. Fabuła skupia się na dylematach etycznych związanych z podmiotowością maszyn i wpływem technologii na strukturę społeczną. Jest to lektura skłaniająca do refleksji nad tym, jak technologia zmienia nasze postrzeganie człowieczeństwa i wspólnoty.
Czy powieść Joanny Erbel to klasyczne hard science-fiction?
Nie, utwór ten jest raczej śmiałą wizją społeczną i protopią niż technologicznym hard science-fiction skupionym na detalach technicznych. Zamiast na opisie działania procesorów, autorka kładzie nacisk na aspekty partycypacji, dóbr wspólnych oraz miejskiej odporności. Narracja prowadzona z perspektywy czwórki bohaterów pozwala zrozumieć emocjonalny i prawny wymiar życia w świecie zdominowanym przez AI. To propozycja dla osób szukających w literaturze głębokiego kontekstu socjologicznego i urbanistycznego.
Czego dowiem się o przyszłości miast z lektury tej powieści?
Książka prezentuje innowacyjne podejście do organizacji przestrzeni życiowej, oparte na zaufaniu i cyfrowym restartowaniu spółdzielczości. Czytelnik poznaje koncepcję osiedla przyszłości, w którym technologie wspierają budowanie lokalnych ekosystemów współpracy. Joanna Erbel wykorzystuje swoją wiedzę ekspercką, aby pokazać, jak mieszkalnictwo może ewoluować w stronę bardziej odpornych i zintegrowanych wspólnot. Lektura oferuje unikalną perspektywę na to, jak realne zmiany społeczne mogą wyprzedzać oficjalne raporty i prognozy.
Dlaczego w tej futurystycznej opowieści pojawia się motyw astrologii?
Astrologia służy w powieści jako narzędzie do zrozumienia cech jednostki i uzupełnienie dla chłodnych decyzji podejmowanych przez algorytmy. Mieszkańcy osiedla przyszłości łączą wiedzę zdobytą wieki temu z najnowszymi technologiami, aby lepiej interpretować swoje emocje i predyspozycje. Ten nieoczywisty wątek podkreśla dualizm ludzkiej natury, która w świecie technologii wciąż szuka głębszego sensu. Dzięki temu zabiegowi książka stawia pytania o granice czystego racjonalizmu w zarządzaniu nowoczesnym społeczeństwem.
Dla kogo książka "Jak Henryk zdobył władzę" nie będzie dobrym wyborem?
Pozycja ta może nie przypaść do gustu czytelnikom poszukującym wartkiej akcji, typowej dla thrillerów sci-fi lub literatury czysto rozrywkowej. Ze względu na swój eseistyczny charakter i skupienie na teorii społecznej, wymaga ona od odbiorcy dużego skupienia oraz zainteresowania tematyką urbanistyki i etyki. Osoby oczekujące jednoznacznych odpowiedzi na pytania o przyszłość AI mogą poczuć niedosyt, gdyż autorka stawia raczej na otwieranie debaty niż gotowe rozwiązania. Jest to literatura wymagająca intelektualnie, która unika prostych schematów fabularnych na rzecz pogłębionej analizy systemowej.
