Każdy w tej książce znajdzie pytanie, które sam chciałby zadać, a co ważniejsze – uzyska na nie mądrą odpowiedź. W książce znajdują się odpowiedzi między innymi na następujące pytania:
- Dlaczego Polacy świętują 11 listopada, a nie 4 czerwca?
- Czym różni się szef partii politycznej od szefa korporacji?
- Czy jesteśmy społeczeństwem ludzi wyjątkowo marudnych?
- Dlaczego zło jest silniejsze od dobra?
- Kiedy nasz umysł bezlitośnie nas oszukuje?
- Dlaczego sądów moralnych nie można traktować poważnie?
- Czy demokracja liberalna przeżywa tylko chorobę, czy fundamentalny kryzys?
- Czy żyjemy w „międzyepoce” i co po niej nastąpi?
- Dlaczego dziś prawica wygrywa, a lewica przegrywa?
- Czy moralność opiera się na krzywdzie?
- Czy kult rozumu jest wielkim złudzeniem myśli Zachodu?
- Czy kobiety z natury są gorsze z matematyki?
- Dlaczego ludzie z góry zakładają, że są uczciwi?
- Dlaczego wszyscy ludzie mają zawyżoną samoocenę?
- Czy można wierzyć badaniom psychologicznym?
- Czy Philip Zimbardo sfałszował swój słynny „eksperyment więzienny”?
- Czy pewne zaczątki odróżniania dobra od zła przynosimy ze sobą na świat?
- Czy mózg ma płeć?
Ludzie od tysięcy lat spoglądali w niebo, starając się przeniknąć tajemnice gwiazd. Tymczasem psychologia istnieje od zaledwie stu dwudziestu lat, tak jakby to, co tuż obok, pod ręką, w naszym bliskim otoczeniu, nie było aż tak interesujące. A przecież świat – zarówno ten wokół nas, jak i ten w naszych umysłach – staje się coraz bardziej skomplikowany i wciąż stawia przed nami nowe wyzwania. Do tego, by choć trochę go zrozumieć, nie wystarczy nam zdrowy rozsądek ani nasze jednostkowe doświadczenie. Potrzebna jest także dobrze udokumentowana wiedza, między innymi ta płynąca z badań psychologów.
O tym, co psychologia ma dziś do powiedzenia na temat władzy, polityki i moralności, kobiet i mężczyzn, dobrych i złych ludzi, naszych zachowań, decyzji i wyborów (nie tylko politycznych), oraz o wielu innych sprawach z profesorem Bogdanem Wojciszke rozmawia Marcin Rotkiewicz.
O autorach
Bogdan Wojciszke – profesor psychologii, członek rzeczywisty PAN, pracownik Uniwersytetu SWPS (Sopot), stypendysta Fundacji Humboldta i Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Zainteresowania badawcze: spostrzeganie ludzi, wartości, dynamika związków interpersonalnych, psychologia moralności. Opublikowa 10 książek (między innymi Teoria schematów społecznych, Procesy oceniania ludzi, Psychologia miłości, Psychologia społeczna, Agency and Communion in Social Psychology) i ponad 160 artykułów naukowych.
Marcin Rotkiewicz – dziennikarz naukowy, od 2001 roku pracuje w tygodniku „Polityka”. Absolwent dziennikarstwa i filozofii na Uniwersytecie Warszawskim oraz stypendysta Knight Science Journalism Program w Massachusetts Institute of Technology (USA). Popularyzuje wiedzę przede wszystkim na temat biotechnologii, ewolucji człowieka i neuronauki. Interesuje się również teoriami pseudonaukowymi i spiskowymi. Trzykrotnie otrzymał wyróżnienie w konkursie Polskiego Stowarzyszenia Dziennikarzy Naukowych na najlepszy artykuł popularnonaukowy. Opublikował wywiad rzekę z prof. Jerzym Vetulanim Mózg i błazen oraz książkę W królestwie Monszatana. GMO, gluten i szczepionki, za którą otrzymał nagrodę Redaktorów Portalu „Mądre Książki”.
Czego konkretnie dowiem się z książki "Homo nie całkiem sapiens"?
Książka "Homo nie całkiem sapiens" to obszerny wywiad rzeka, który przystępnie wyjaśnia mechanizmy psychologii społecznej rządzące naszymi codziennymi decyzjami. Publikacja koncentruje się na tematach władzy, polityki oraz moralności, rzucając nowe światło na to, dlaczego oceniamy innych w określony sposób. Dzięki formie rozmowy z profesorem Wojciszke, trudne zagadnienia naukowe stają się zrozumiałe dla czytelnika bez wykształcenia kierunkowego. To doskonałe źródło wiedzy o tym, jak działają nasze umysły w interakcjach z innymi ludźmi.
Czy ta publikacja wyjaśnia, dlaczego ludzie często ulegają automatyzmom w myśleniu?
Tak, autorzy szczegółowo omawiają pułapki poznawcze i automatyzmy, które sprawiają, że nasz umysł często nas oszukuje. Czytelnik pozna mechanizmy zawyżonej samooceny oraz dowie się, dlaczego sądy moralne bywają subiektywne i nie zawsze logiczne. Profesor Wojciszke tłumaczy, że wiele naszych reakcji wynika z ewolucyjnie ukształtowanych schematów, a nie z racjonalnej analizy faktów. Zrozumienie tych procesów pozwala na większą autorefleksję i krytyczne spojrzenie na własne przekonania.
Czy autorzy analizują specyficzne cechy polskiego społeczeństwa, takie jak skłonność do narzekania?
Publikacja zawiera wnikliwą analizę polskiej mentalności, w tym fenomenów takich jak celebrowanie porażek czy wszechobecna kultura narzekania. Profesor Wojciszke tłumaczy te zjawiska przez pryzmat psychologii społecznej, wskazując na ich źródła oraz wpływ na życie publiczne i polityczne w kraju. Rozmowa dotyka również aktualnych kryzysów demokracji liberalnej oraz przyczyn popularności konkretnych nurtów politycznych w Polsce. Jest to cenny materiał dla osób chcących zrozumieć specyfikę lokalnych postaw społecznych.
Na jakich dowodach opierają się tezy stawiane przez profesora Bogdana Wojciszke?
Wszystkie tezy prezentowane w książce mają solidne fundamenty w badaniach naukowych z zakresu psychologii społecznej i neuronauki. Bogdan Wojciszke, jako uznany autorytet i członek PAN, odwołuje się do wieloletnich eksperymentów, w tym krytycznej analizy słynnego eksperymentu więziennego Philipa Zimbardo. Treść jest wzbogacona o najnowszą wiedzę akademicką, podaną jednak w sposób popularyzatorski przez doświadczonego dziennikarza naukowego. Dzięki temu czytelnik otrzymuje rzetelne informacje, a nie tylko subiektywne opinie autorów.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt wymagająca lub mało interesująca?
Książka nie jest typowym poradnikiem z gotowymi receptami na sukces, lecz głęboką analizą naukową, która wymaga od czytelnika skupienia i otwartości na trudne pytania. Może ona rozczarować osoby szukające lekkiej lektury beletrystycznej lub potwierdzenia swoich uprzedzeń bez konfrontacji z faktami badawczymi. Publikacja koncentruje się na procesach grupowych i mechanizmach myślenia, więc nie będzie odpowiednia dla osób zainteresowanych wyłącznie psychologią kliniczną lub terapią. To pozycja skierowana do odbiorców ceniących rzetelną wiedzę i chcących zrozumieć złożoność ludzkiej natury.
