Ha-Ga. Obrazki z życia

,,Była kobietą dystyngowaną, o usposobieniu raczej melancholijnym. Nie odznaczała się przebojowością. Była skromna- cecha coraz rzadziej spotykana."

Gdybym nie wiedziała, że czytam biografię, to wcale bym nie powiedziała, że nią jest. Tak barwnie ukazanej książki z tak ogromną ilością zdjęć, to jeszcze nie widziałam. Przyznaję się bez bicia, że w ogóle nie miałam pojęcia kim jest tytułowa Ha-Ga. Wszystko przez to, że sama jej osobowość była jakby ukryta. Nikt o niej nie wspominał, a przedstawienie skrótu jej osoby zupełnie nic mi nie dawało. Wykonywała tak ogromną ilość ilustracji i rysunków satyrycznych dla czasopisma ,,Szpilki", a dla świata pozostała niewidzialna. Jej prawdziwe nazwisko brzmi Anna Gosławska-Lipińska. Może dlatego, kiedy czytałam książkę o niej byłam nieco przygaszona. Jakbym wsłuchiwała się w historię osoby widmo, która niby była, ale nikt jej nie znał. Tworzyła w latach 50 i 60 XX wieku i ilustrowała również książki dla dzieci pana Tuwima i Brzechwy. Wiele tych bajek będzie tutaj pokazanych, więc możemy przenieść się do dawnych lat i ujrzeć jak styl, którym się posługiwała wciąż jest obecny. Jakby potrafiła publikować ponadczasowo. Współpracowała też ze ,,Świerszczykiem", który jako jedyny coś mi mówi z tamtego okresu czasu. Najbardziej utkwiło mi w głowie to, że potrafiła opisywać rzeczywistość poprzez humor i prawdę. Jej karykatury osobowości były dogłębnie i czasami nawet brutalnie szczere. Ona sama miała dobry słuch i niezawodną pamięć. Jak już coś gdzieś coś wpadło jej w ucho, to nie wypuszczała tego, póki nie przelała wszystkiego na papier. Bywało również, że swoje pomysły spisywała na tym, co miała pod ręką, na serwetce, czy nawet książce, która była pod ręką. Była bardzo skryta i obracała się w wąskim kręgu znajomych. Tym bardziej przykre było to, że kiedy zmarła mając zaledwie sześćdziesiąt lat, na pogrzebie pojawiła się garstka ludzi. Ze względu na swoje tajemnice, nawet oni niewiele mówili. Polecam zagłębić się w lekturę, która was rozweseli i sprawi, że zaczniecie myśleć nad własnym życiem.

Patrzę na okładkę książki. Spogląda z niej na mnie kobieta. Ubrana jest skromnie, lecz z szykiem. Misternie ułożona fryzura świadczy o dbałości o wygląd. Jednak to nie włosy przyciągają wzrok, a piękne ogromne oczy, od których nie sposób się oderwać. Spoglądam na tytuł książki „Ha-Ga. Obrazki z życia” i już wiem, że rysunkowe ludziki umieszczono obok niej nie przypadkowo. Mam w rękach biografię polskiej artystki i satyryczki, Anny Gosławskiej-Lipińskiej.

Czy Ha-Ga to ciekawa postać na polskiej scenie rysunku? Uchodziła za skromną i nieśmiałą, ale... Czy ktoś kto przyjaźnił się z Tuwimem i Gombrowiczem (chociaż relację z tym drugim lepiej chyba określić jako „to skomplikowane”) jest banalny? Czy ktoś, kto wyciągnął męża z obozu koncentracyjnego jest nieśmiały? Czy ktoś, kto regularnie tworzył i publikował satyryczne grafiki jest szary? Na każde z tych pytań odpowiadam stanowczo „nie”. Anna Gosławska-Lipińska być może nie była głośną, kontrowersyjną postacią, ale zasłynęła talentem, klasą, inteligencją. Urodzona w czasie I wojny światowej rysowniczka komentowała w swoich pracach zmieniający się świat.

Agata Napiórska, która jest autorką książki, napisała bardzo rzetelną biografię. Ależ bogaty materiał źródłowy został zgromadzony – listy, prace bohaterki biografii, zdjęcia, wspomnienia. W tym miejscu trzeba zaznaczy, że z Ha-Gą bezpośrednio wiąże się historia prasy polskiej (ilustratorka była mocno związana z czasopismem „Szpilki) i na tym polu Agata Napiórska „odrobiła zadanie domowe”.

Biografia została napisana w tradycyjny sposób, czyli chronologicznie. Jej autorka nie kombinuje z formą. Zachowuje dystans wobec opisywanej postaci i konsekwentnie przedstawia kolejne fakty z jej życia, które to przeplata (wspomnianymi już) materiałami źródłowymi, np. mnóstwo tu cytatów z prywatnej korespondencji. Agata Napiórska wiele z tych materiałów wyczytuje, np. powiązuje twórczość Ha-Gi z jej życiem osobistym.

Anna Gosławska-Lipińska zmarła w 1975 roku. Ja urodziłam się prawie 10 lat później, a jednak Ha-Ga była obecna też w moim domu. Poza tym, że jej prace pojawiały się na łamach prasy, ilustrowała również książki dla dzieci, a autorka jej biografii mniema, że to był właśnie „żywioł” rysowniczki. Jakkolwiekby nie było, od razu po przekartkowaniu książki wiedziałam, że skądś znam te rysunkowe ludziki. Sprawdzam i wiem, musiałam mieć w domu książeczki z wierszami Brzechwy lub Tuwima z ilustracjami Ha-Gi. Pomyślałam sobie, że jest to niesamowite, czytać biografię kogoś, kto pośrednio ukształtował mój gust czytelniczy. Przecież, gdyby te ilustracje mi się nie podobały, nie sięgnęłabym do książeczki z wierszami, nie pokochałabym Tuwima i... kto wie, jak to wszystko by się skończyło.

Podsumowując. „Ha-Ga. Obrazki z życia” to fachowo napisana biografia, a ponadto świetnie wydana [wyd. Marginesy, 2023]. Rewelacyjnie zaplanowany, opracowany i graficznie przedstawiony tekst. Książka „napakowana” materiałem źródłowym, który genialnie uzupełnia treść. Jeżeli interesuje was postać Anny Gosławskiej-Lipińskiej, historia polskiego rysunku bądź prasy, nie wahajcie się, bo prezentowana publikacja spełnia najwyższe standardy.

„Ha-Ga. Obrazki z życia” to bardzo dobrze napisana biografia Hanny Gosławakiej-Lipińskiej, kobiety niezwykle utalentowanej, która swoje prace publikowała pod pseudonimem Ha-Ga. Przez lata była satyryczną rysowniczką „Szpilek”, ilustratorką plakatów, książek dla dzieci, współpracowała ze „Świerszczykiem”. Jej piękne rysunki niezmiennie wywołują uśmiech.

"Zrobiłam jeden rysunek, potem drugi i nim się obejrzałam, byłam już rysowniczką satyryczną". – tak mówiła o sobie.

Autorka daje nam dopracowaną, napisaną pięknym, lekkim językiem, wciągająca biografię. Płyniemy przez życie pani Hanny. Czytamy o dzieciństwie, jej rodzinie, młodości, którą naznaczyła wojna, miłość, ślub i dalej widzimy przebieg kariery. Poznajemy jej przyjaciół, bliskich, córkę Zuzannę. Chwile pełna radości, szczęścia i te gorsze, przykre. Pani Hanna była bardzo wrażliwą, uczuciową, skromną osobą, nie lubiła rozgłosu, żyła spokojnie, po swojemu. Była doskonałą obserwatorką, której mało co umykało. Wspomnienia, listy, historyjki z życia, a obok mnóstwo rysunków, zdjęć, plakatów. Widzimy znanych nam polskich artystów, z którymi spotykała się Hanna i zwykłą codzienność z powojennej polski. Realia PRL – u narzucone schematy, ograniczenia dotyczące jej twórczości.

Beata Tyszkiewicz mówiła o niej – „prawdziwa dama”.

Pięknie wydana, wciągająca, ciepła, klimatyczna biografia. Nowe, ciekawe, ważne spojrzenie na utalentowaną, wybitną artystkę. Zdecydowanie warto! Tatiasza i jej książki :)

Była jedną z pierwszych polskich karykaturzystek, była rysowniczką, ale też kobietą, przyjaciółką, znajomą różnych ważnych postaci XX wieku, matką i żoną, świadkiem wojen i zmian ustrojowych, artystką i damą.

Była pierwszą damą polskiego rysunku humorystycznego.

„Rysowniczką zostałam przez przypadek – mówiła. – Zrobiłam jeden rysunek, potem drugi i nim się obejrzałam, byłam już rysowniczką satyryczną”

"Ha-Ga. Obrazki z życia" to świetnie skonstruowana książka, pokazująca w sposób interesujący, ale i prosty, nie tylko suche fakty z życia rysowniczki, lecz także całą historię XX-wiecznej Warszawy i nie tylko.

Jest dla mnie czymś fascynującym poznawanie właśnie tych ostatnich 100 lat, które wydają się przecież nie tak odległe- sama urodziłam się jeszcze w poprzednim stuleciu, a jednak był to tak dynamiczny czas, że ciężko sobie teraz wyobrazić, jak rzeczywiście wyglądał.

Bohaterka biografii urodziła się podczas

I Wojny Światowej, sama dość intensywnie przeżyła IIWŚ, a i kolejne lata były dla niej pełne wyzwań. Doświadczyła pięknej miłości, zmierzyła się z trudami macierzyństwa, podróżowała i ciężko pracowała, rozbawiając czytelników "Szpilek" chwytliwymi żartami.

Przesiadywała przy stoliku Gombrowicza, Tuwim pisał do niej listy i wiersze, a Beacie Tyszkiewicz doradzała w przyjmowaniu ról.

Przeżyła wiele wspaniałych i kolorowych chwil, ale też takich zwykłych, szarych, a nawet czarnych.

Szczególnie spodobała mi się przytoczona korespondencja Ha-Gi i jej męża Eryka Lipińskiego, czasem urocza i rozbrajająca, a innym razem smutna lub prosta, codzienna.

Fragmenty pisane podczas wojny wywołują ciarki na ciele i tak bardzo przypominają o realności tych czasów. Niepewność i strach miesza się w nich z miłością i tęsknotą, zresztą sami zobaczcie:

"A list piszę do Ciebie przy złowieszczym akompaniamencie karabinów maszynowych, przy huku dział, które wstrząsają domem, i patrząc na dymy płonącego miasta, w którym Ty jesteś albo Cię nie ma."

Na szczęście, po każdej burzy wychodzi słońce, którego i Warszawa doczekała. Zobaczycie, jak wyglądało odbudowywanie miasta po wojnie, jak powoli każdy wracał do codzienności i ciężko pracował, nadal niosąc w sobie strach przed powrotem do tego, co było.

W tym wszystkim zacznie rozwijać się również temat rysunku, satyry i czasopism, trendów, nowinek i kolejnych ważnych postaci. Jednak Ha-Ga będzie elementem stałym, kimś, kto siedział w temacie od początku do końca i był jego ważnym filarem.

Jej charakterystyczne rysunkowe postacie pokochało mnóstwo czytelników, a na żarty czekali oni z niecierpliwością od numeru do numeru.

Bardzo się cieszę, że i ja mogłam je poznać, mimo że nie istniałam jeszcze w tamtych latach. 😉

Kilkoma się z Wami nawet podzielę, chociaż zachęcam do sięgnięcia po całą biografię!

Jest pięknie napisana, porusza mnóstwo ciekawych tematów, zachowując w tym jednak spójność.

Listy i wspomnienia odgrywają tu ważną rolę, co jest cudowne, bo dodaje książce autentyczności i naprawdę przenosi czytelnika wstecz.

Napisana we współpracy z córką Ha-Gi - Zuzanną, okraszona wieloma fotografiami i pracami rysowniczki stanowi prawdziwą skarbnicę wiedzy na temat jej życia.

Gorąco polecam, niezależnie czy znacie już tę postać, czy jeszcze nie- jest to świetna lektura dla wszystkich!

Co prawda 8 marca minął, ale w pozostałe dni w roku też warto czytać o wspaniałych kobietach, a także sprawiać sobie małe prezenty- taki egzemplarz nadaje się do tego idealnie!

Badania pokazują, że postaci kobiecych wzmiankowanych w podręcznikach historii było tylko 10 procent. Po odrzuceniu postaci fikcyjnych ten wskaźnik spada do 2-3 procent.

Dlaczego ciągle i nagminnie pomija się, dyskryminuje i zapomina o dokonaniach płci żeńskiej?

Moim zdaniem trzeba ten stan rzeczy szybko zmienić i oddać im sprawiedliwość oraz należne im miejsce na kartach historii

Świetnym przykładem dobrej zmiany w tym temacie jest książka "Ha-Ga. Obrazki z życia" napisana przez Agatę Napiórską. Ukazała się nakładem wydawnictwa Marginesy. To biografia Anny Gosławskiej-Lipińskiej, znakomitej polskiej rysowniczki satyrycznej. Artystka przez czterdzieści lat tworzyła prace dla "Szpilek".

Autorka stara się wydobyć z cienia niezwykle utalentowaną kobietę, która miała talent i głowę pełną pomysłów.

"Rysowniczką zostałam przez przypadek” - mówiła. “Zrobiłam jeden rysunek, potem drugi i nim się obejrzałam, byłam już rysowniczką satyryczną"

"Ha-Ga. Obrazki z życia" to starannie dopracowana i napisana świetnym językiem biografia. Znajdziemy w niej prace artystki, duży zbiór prywatnych listów i zdjęć z albumów rodzinnych. Poznamy jej dzieciństwo, młodość, przebieg kariery. Dowiemy się też o jej miłościach, przyjaciołach, relacjach z córką Zuzanną.

W książce znajdziemy wiele nazwisk polskich artystów: malarzy, pisarzy, poetów oraz miejsc, które dobrze znamy i takich, których już nie ma.

Z okładki patrzy na nas bohaterka. Jej wzrok hipnotyzuje i zachęca do lektury.

"Ha-Ga. Obrazki z życia" to wspaniała biografia o niezwykle zdolnej i twórczej kobiecie, która posiadała wyobraźnię, spostrzegawczość i poczucie humoru.

Pochłonęłam ją w jedno popołudnie. Jest znakomita. Gorąco polecam 👍.