Głos Kompanii

RECENZJA

„Głos Kompanii”

Autor: Michał Cholewa

Wydawnictwo: Warbook

,,W ofierze krwi złożymy żołnierzy złego dziedzictwa".

Nad Ashven nie rozpościera się pokój, lecz jego kruche, zwodnicze wyobrażenie. Pod cienką warstwą politycznych układów i wymuszonych sojuszy wciąż tli się żar wojny domowej. W ludzkich sercach nie wygasły ani dawne krzywdy, ani wiara w krwawego boga Kordesha. Michał Cholewa od pierwszych stron sprawia, że niemal czujemy zapach dymu unoszącego się nad spalonymi wioskami i słyszymy ciche szepty tych, którzy wiedzą, że kolejny dzień może okazać się ich ostatnim.

„Głos Kompanii” nie jest opowieścią o bohaterach z pieśni. To historia ludzi uwikłanych w konflikt, który nie pozostawia miejsca na prosty podział na dobro i zło. Imperium Vidii przybywa pod sztandarem pokoju, lecz szybko okazuje się, że za wzniosłymi hasłami kryją się interesy, ambicje i chłodna kalkulacja. Rebelianci również nie są romantycznymi bojownikami o wolność. W świecie Cholewy każdy niesie własne racje, własne winy i własne blizny.

W samym sercu tej opowieści stoi Lirka – młody skryba i tłumacz, który nie marzył o wojennej chwale. Jego siłą nie jest miecz ani magia, lecz wrażliwość, inteligencja i zdolność do zachowania człowieczeństwa pośród chaosu. Obserwowanie jego dojrzewania to jedno z najpiękniejszych doświadczeń, jakie oferuje ta powieść. Wraz z nim uczymy się reguł wojny, poznajemy smak straty i odkrywamy, że prawdziwa odwaga rodzi się nie z braku lęku, lecz z gotowości, by działać mimo niego.

Krucza Kompania to jeden z najbardziej autentycznych bohaterów zbiorowych, z jakimi spotkałam się w polskiej fantastyce. To ludzie zmęczeni, czasem cyniczni, ale zdolni do przyjaźni i poświęcenia. Ich rozmowy przy ognisku, drobne gesty wsparcia i chwile ciszy pomiędzy kolejnymi rozkazami sprawiają, że wojna przestaje być abstrakcją. Staje się codziennością, w której największym zwycięstwem bywa przeżycie kolejnego dnia.

Ogromne wrażenie robi także sposób, w jaki autor wykorzystuje elementy nadprzyrodzone. Kult Kordesha i tajemnicza Wieża nie służą budowaniu efektownej otoczki. Magia jest tu czymś obcym i budzącym niepokój, siłą, która wymyka się ludzkiemu pojmowaniu i każe zadać pytanie o granice tego, co wolno poświęcić w imię wiary i władzy.

Michał Cholewa pisze z niezwykłą dojrzałością. Z równą swobodą prowadzi sceny pełne napięcia i te ciche, intymne chwile, w których bohaterowie próbują ocalić resztki normalności. Upływ pór roku, zmęczenie marszami i drobne przebłyski nadziei sprawiają, że świat Ashven staje się niemal namacalny.

„Głos Kompanii” to fantasy militarne najwyższej próby, ale przede wszystkim głęboko humanistyczna opowieść o cenie wojny i sile zwykłych ludzi. Po zamknięciu książki w pamięci pozostają nie tyle bitwy i intrygi, ile twarze bohaterów oraz pytanie o to, kim sami bylibyśmy w podobnych okolicznościach. To jedna z tych powieści, które nie kończą się na ostatniej stronie, one zostają z czytelnikiem na długo.

Militaria i książki militarne to ciekawy kierunek, jednak w literaturze sięgam po nie rzadko, a kiedy już to robię, zdecydowanie bardziej niż na samym kunszcie taktyki czy rozwoju starć skupiam się na bohaterach - ich roli, przeciwnościach i relacjach. "Głos Kompanii" mimo swojej nazwy zaoferowała mi właśnie to, co lubię, czyli fantastykę, w której konflikt, polityka i religia spotykają się z obrazem ciekawie wykreowanych postaci, wokół których wiele się dzieje.

W Królestwie Ashven zapadł pozorny spokój po wojnie domowej. Władzę objęli kapłani boga Kordesha, a zrozpaczony król zwrócił się o interwencję militarną do imperium Vidii, które przywróciło go na tron, ale nie zapewniło pokoju. I to właśnie wokół tego sporu autor obudował całą fabułę, w którą wrzuceni zostali bohaterowie, tworząc ciekawą, wielowarstwową, pełną akcji opowieść o cierpieniu, ale również wzajemnym wsparciu i wyzwaniach, które w takich warunkach mogą przybierać ogromne rozmiary.

Głównym bohaterem powieści jest Lirka, skryba będący pomocnikiem kupca. To młody chłopak, któremu daleko do miana wojownika, jednak pewnego dnia życie postanawia powiedzieć "sprawdzam". Postawiony przed wyborem, decyduje się zostać członkiem kompanii najemników. Miał zajmować się tam tłumaczeniem, jednak cały czas istniała obawa, że będzie musiał walczyć - czego zupełnie sobie nie wyobrażał.

"Głos Kompanii" to fantastyka, jednak nie magia odgrywa tutaj wiodącą rolę, ale napięcie, które powoli rozwija się w tle, by w końcu wyjść na pierwszy plan. Religia staje się narzędziem zapalnym konfliktów, dodatkowo podsycanych magią i przepowiedniami. Autor przedstawia model, który można dopasować do znanych realiów, tyle że osadzony w barwnym świecie fantasy. Mimo ciężaru historii, styl autora pozwala na płynną lekturę, a fabuła nie przytłacza nadmiernym patosem.

Zdecydowanie mogłabym polecić tę książkę wszystkim miłośnikom wątków bitewnych, którzy nie skupiają się na samych bataliach, lecz bardziej na tych mniej widowiskowych formach intryg, planowaniu kolejnych ruchów, a także podejmowaniu decyzji niosących za sobą realne konsekwencje dla bohaterów. W prawdziwej walce nie ma zwycięzców, są tylko ci, którzy ponieśli mniejsze straty.

Po wcześniejszej lekturze „Algorytmu Wojny” Michała Cholewy, miałem OCZEKIWANIA – związane z ponownym pokazaniem literackiego kunsztu oraz emocjonalnym poruszeniem losami bohaterów. Z radością konstatuję, że się nie tylko nie zawiodłem, ale momentami „Głos” podobał mi się wręcz bardziej.

Przede wszystkim, książkę się po prostu znakomicie czyta. Wciąga jak bagno od pierwszych stron, intryga jest interesująca, postacie takie, którym chce się kibicować albo się ich nie cierpi – nawet te ostatnie mają jednak jakiś ciekawy niuans. Widać, że Autor starannie dba o tempo, cyzelując przyspieszone bicie serce i ulgę dla czytelnika. Świetnie się poznaje zarówno tych mile przyziemnych bohaterów, jak i dotyka meta-opowieści snutej gdzieś za kurtyną. Wątkami „Wieży” i Kordesha MCh potrafi (w dobrym sensie) straumatyzować czytelnika, podobnie jak kiedyś nagłym pojawianiem się androidów w „Algorytmie”. Straszne i piękne.

Natomiast największym atutem „Głosu” jest główny bohater. Gratuluję tutaj Autorowi samego wyboru – odważnego i nieoczywistego – by uczynić nim właśnie Lirkę. Dostajemy w ten sposób świat przedstawiony oczami chłopaka, który jest często przerażony tym, co się wokół dzieje, w toku wojny i okupacji. Zarazem nie pozostaje pasywny, a stara się działać – i tu kudosy za to, że faktycznie dostaje sensowną sprawczość. A pośród mroku oraz emocjonalnego sponiewierania, my możemy się kurczowo trzymać Lirki jako pochodni przyzwoitości; odkrywając wraz z nim kolejne warstwy świata. Narracją prowadzoną z perspektywy Lirki Autor dał nam coś więcej, niż książkę, którą przeczytamy może z przyjemnością, ale szybko o niej zapomnimy. Bo „Głos Kompanii” traktuje o człowieczeństwie. Tym do czego jesteśmy zdolni w najgorszym upodleniu oraz na wyżynach bohaterstwa. Tym jak działa na ludzi, z różnych stron barykady, ciągle wojenne napięcie – oraz jakie to przynosi konsekwencje. I powieść jest w tym wszystkim szalenie wiarygodna, wnikliwa, zniuansowana. Zarazem przez całą książkę MCh udaje się zachować bardzo dobry balans między tą warstwą głębszej, humanistycznej refleksji a solidną, krwistą akcją oraz szaro prawdziwym i jednocześnie empatycznym ukazywaniem bohatera zbiorowego, jakim jest Krucza Kompania (jak ich nie lubić?). Niezmiennie utrzymuje zaś wysoki poziom prozatorski – opisu i dialogu.

Czytając o „Kompanii”, trudno nie mieć gdzieś z tyłu głowy Glena Cooka i jego wspaniałego cyklu. Ale w tym porównaniu naprawdę nie ma wstydu dla polskiego pisarza. Życzę Autorowi, ale przede wszystkim nam samym, kolejnych powieści osadzonym w tym uniwersum :)

⚔️ Byłam w Ashven [RECENZJA] ⚔️

"Czarodzieje nigdy nie pomagają" -M. Cholewa, "Głos Kampanii"

Lirke poznałam w sytuacji, gdy zakapturzona postać stanęła na środku traktu. Najemników i oszustów jest tutaj pełno byle można było dorobić się łatwych pieniędzy.

Ruszamy karawaną razem z Gustawem i Lirką. Ale rozglądamy się do około bandyci kryją się wszędzie. Ludzie, których pytają o tego w kapturze mówimy co wiemy. Słyszymy, że za przemyt broni dla rebeliantów będzie kara. Surowa kara.

Dowiedziałam się później, że Lirke zabrali najemnicy. Ale nie tylko jego.

W tej książce dużo, dużo się dzieje. Ledwo ją zaczęłam czytać a głównego bohatera już pojmano w niewolę. A książka ma spore rozmiary, to pomyślcie co było dalej. Ile akcji, zwrotów akcji, rozbudowana fabuła i różni bohaterowie. Bohaterowie Ci dobrzy i masę tych złych. Tutaj walka toczy się między jedynymi a drugimi, nie ma taryf ulgowych. Prawo jest prawem, a je trzeba egzekwować.

Lirkę trochę los porurbuje i będzie go ciągnął przez kolejne ziemie nie dając spokoju i ukojenia. Polubiłam go i współczułam mu wszystkich rzeczy przez które przeszedł przez niefortunnie zebranych zdarzeń i osób.

Powiem tak, bardzo obszerna książka, szczegółowa i przemyślana. Mamy głównie motyw wędrówki, który łączy się z akcją, nowymi bohaterami czy złem czającym się za rogu. Wielowątkowość, walka stron, przekonań, religii, magii. Tutaj nikt nie będzie bezpieczny. Lubię tak wnikliwe i szczegółowe książki.

Będzie się tutaj działo, krew będzie się lać, a ciała będą leżeć, gdzie się nie ogladniemy. Bądźcie czujni.