Genialnie zmyślone? Skarby, fałszerstwa, mistyfikacje

Zmyślać to tworzyć lub opowiadać coś, co nie jest prawdą, często w celu oszukania innych lub w celu wywołania określonego wrażenia. Może to obejmować fantazjowanie, wymyślanie historii lub fałszowanie faktów.

Uwielbiam historyczne ciekawostki, jednak zawsze się zastanawiam ile z nich jest prawdą, a ile wymysłem. Mimo wszystko chętnie daje się porwać magii tych historii, opowiadanych na przykład przed przewodników w zamkach. To w jaki sposób tę historię tworzą klimat jest magiczne.

Z podobnym odczuciem sięgnęłam po "Genialnie zmyślone". Nie czytałam poprzednich książek autora, choć teraz wiem, że będę musiała je nadrobić. Autor opowiada tak ciekawie, że już od pierwszych stron dałam się pochłonąć jego historiom. Na korzyść był tu oczywiście fakt, że są to historie prawdziwe oraz z naszej Polski. Nie będę ukrywać, że wszystkie wspomniane miejsca wyszukałam na mapie, by chociaż wirtualnie na chwilę się tam znaleźć.

Pod jednym względem książka okazała się nie taka, jak oczekiwałam. Myślałam, że będzie tu dużo ciekawostek, powiedzmy jedna co dwie strony - czyli dużo ale krótko opisane. Zamiast tego jest tu tylko dziesięć miejsc, za to autor dokładnie opisuje ich historię. Nie jest to wada, bo dzięki temu, że dłużej jesteśmy w jednej opowieści, możemy bardziej ją poczuć i dowiedzieć się wszystkiego. Jeśli kiedyś powstanie kolejna część z innymi ciekawymi miejscami i zagadkami to chętnie ją przeczytam.

Słynny cytat Oscar Wilde głosi, że „Kłamstwo nie staje się prawdą tylko dlatego, że wierzy w nie więcej osób.” Jakub Kuza w swojej najnowszej publikacji „Genialnie zmyślone? Skarby, fałszerstwa, mistyfikacje” udowadnia, że genialne fałszerstwa czy wręcz ordynarne kłamstwa mają się dobrze i wierzy w nie wiele osób.

Czytając książkę Kuzy przenosimy się do różnych okresów historii, choć większość to w miarę nowa historia.

Pierwszy rozdział rozpoczyna się przytupem, a właściwie tupetem. Bo trzeba mieć niezwykły tupet i zero strachu, aby zełgać nazistowskiemu urzędnikowi i wmówić mu, że zamek, który miał zostać rozebrany, jest krzyżackim zabytkiem i rozebranie go to działanie na szkodę niemieckiej historii. Nie mogło się udać, prawda? A jednak się udało! Ba, nie tylko Ernst Grammss, kat Podlasia, bo o nim mowa, uwierzył lokalnemu patriocie i historykowi Otto Warpechowskiemu, ale nawet dał mu fundusze na…uwaga!… odbudowę zrujnowanego zamku. Dlaczego o tej historii nie nakręcono filmu? Bo przecież to gotowy scenariusz na film!

Kolejne rozdziały przynoszą kolejne demaskacje fałszerstw i moje wielkie rozczarowania. Nie, bynajmniej nie stylem pisarza, bo ten jest świetny i snute przez niego opowieści wciągają. Rozczarowanie dotyczy rozwiewania się kolejnych legend, w które chciałam wierzyć. Okazuje się, że słynny skarb Inków skrywany gdzieś w zamku Niedzicy to genialne połączenie prawd historycznych i sfałszowanych dokumentów. Panie Kuza, zniszczył Pan moje marzenie o odnalezieniu złota Inków – trudno, muszę z tym żyć. Słynne listy Chopina, w tym te „niegrzeczne” do hrabiny Potockiej, to fałszerstwo, na które dały się złapać władze PRL-u. A jeśli przy Towarzyszach jesteśmy, to nie tylko dali się złapać na rzeczone listy, dali się również wkręcić w uroczysty powtórny pochówek Witkacego, po czym okazało się, że pochowane szczątki zdecydowanie nie mogły do niego należeć. No, chyba że parafrazując słynną scenę z filmu „Seksmisja” Juliusza Machulskiego – Witkacy był kobietą.

Zwiedzając ostatnio Podziemia krakowskie, miałam okazję obejrzeć cenną kolekcję monet odnalezionych w trakcie wykopalisk, tym bardziej rozdział dotyczący fałszerstwa średniowiecznych monet skupił całą moją uwagę i kazał mi się zastanowić, ile monet oglądanych w muzeach i oferowanych w sklepach numizmatycznych to genialne fałszywki.

Czytając ostatni rozdział dotyczący słynnego Manuskryptu Wojnicza, aż zadrżało mi serce, że to też fałszerstwo, na szczęście w tym przypadku autor pozostawia kwestię nierozstrzygniętą, uff.

Czytając tę książkę, bawiłam się świetnie, mimo iż, jak wspomniałam co i rusz autor rozwiewał kolejne kłamstwa, w które podobnie jak miliony Polaków wierzyłam. Demaskowanych przez niego kłamstw, mistyfikacji i fałszywek, jest dużo więcej niż te przytoczone powyżej.

Styl autora przesączony inteligentną ironią, jest połączeniem gawędy z raportem detektywistycznym, w którym bezwzględnie punktuje wszelkie manipulacje i fałszerstwa.

Czytelnicy oprócz wspaniałej rozrywki dostaną również pięknie wydaną książkę, wzbogaconą o liczne zdjęcia, schematy i mapy.

Czy polecam tę pozycję? Oczywiście, że tak. To świetna pozycja dla miłośników historii i historycznych ciekawostek, o których można porozmawiać w towarzystwie innych wielbicieli tematu. Czytajcie i główcie się na tym, w jakie jeszcze historyczne kłamstwa i manipulacje wierzycie, a które jeszcze! nie zostały zdemaskowane.

Lubicie zgłębiać historyczne ciekawostki? Poszukujecie odpowiedzi na przemilczane w historii pytania?

Mnie po lekturze książki, którą widzicie na zdjęciu zafascynował świat spektakularnych fałszerstw w historii Polski. Te wszystkie nierozwiązane zagadki, kłamstwa i oszustwa spreparowane w bardzo szlachetnym celu…

„Genialnie zmyślone” to dziesięć fascynujących, nieoczywistych i zaskakujących reportaży historycznych, z których każdy szczegółowo i skrupulatnie został opisany, tak, by w czytelniku wzbudzić zaciekawienie. I tak na kartkach książki możemy przeczytać o erotycznych listach Fryderyka Chopina do Delfiny Potockiej, o tym jak w kolekcji malarskich fałszywek znalazł się polski obraz van Gogha, jak to możliwe, że średniowieczny manuskrypt po dzisiejszy dzień nie został przez kryptologów odgadnięty, czy chociażby historię o tym jak młody chłopak uratował gotycki zamek wmawiając nazistom, że został wzniesiony przez Krzyżaków. I choć momentami podczas lektury powątpiewałam – wszystkie opisane prze Jakuba Kuzę historie wydarzyły się naprawdę!

Na kartach tej książki na zabrakło dynamizmu w narracji, nie zabrakło ironicznych komentarzy i w końcu nie zbrakło historycznych smaczków. Autor w niesamowity wręcz sposób połączył ze sobą wątki informacyjne z historycznymi doniesieniami. Opisywane mistyfikacje oplótł ilustracjami i poparł solidną bibliografią, dzięki której zaintrygowany czytelnik będzie mógł wzbogacić swoją wiedzę u źródeł.

Autor niejednokrotnie też zachęca czytelnika do samodzielnych działań mających na celu zgłębianie fascynujących zagadek, zwracając uwagę na to, że nie zawsze ich rozwiązanie przyniesie satysfakcję, ale sam proces poszukiwania odpowiedzi może być niezwykle ekscytujący.

Weź do ręki „Genialnie zmyślone” i wyrusz ku przygodzie!

Reportaż Kuzy mnie zafascynował od pierwszych stron i miałam poczucie, jakbym czytała powieść, a nie reportaż o zacięciu historycznym. Spodobało mi się jak autor, umiejętnie oswajał mnie z grą pozorów i tym, że w świecie fałszerstw nic nie jest takie, jak się wydaje, a sytuacja im wydaje się bardziej nieprawdopodobna, tym bardziej prawdziwa może być.

Książka Kuzy jest istną kopalnią anegdot, ale nie brakuje w niej wątków poważnie traktujących motywy, jakimi kierowano się przy oszustwach i co stało u ich podstaw. W reportażu znajdziemy wszystko od historycznych legend, ale też analizy społeczne na temat ludzkich chciwości.

Bardzo spodobało mi się jak Kuza umiejętnie zbalansował swoją opowieść, ponieważ momenty o fascynujących legendach, skarbach, czy fałszerstwach i mistyfikacjach, równoważyły się z krytyką mechanizmów, bo finalnie mowa przecież o oszustwie.

Autor prowokował mnie do stawiania pytań i wykazywania się dociekliwością, co sprawiło, że z każdą kolejną stroną książka się uwiarygadniała i to mimo tego, że pozornie poruszał zupełnie nierealne wątki.

Książkę czytało mi się bardzo lekko, w dużej mierze za sprawą dynamicznej narracji i całkiem pokaźnej dawki ironii.

Słowem muszę jeszcze wspomnieć, że życzyłabym sobie, żeby każdy z taką lekkością potrafił operować na tematach historycznych, bo autor wykonał kawał dobrej roboty. Dodatkowo niezwykle spodobał mi się sposób, w jaki Kuba bardzo płynnie splatał wątki czysto historyczne z kryminalnymi śledztwami pełnymi zagadek.

Ja reportażem czuje się w pełni usatysfakcjonowana i to zarówno na poziomie czysto informacyjnym i mojego zacięcia kryminalnego. Ta książka ukazuje też, jak bezgraniczna może być ludzka wyobraźnie i jak za jej sprawą można dojść do spektakularnych „sukcesów”. Dla mnie to była piękna przygoda po tajemnicach przeszłości, które zacierały granice między faktem a fikcją.


Polecajka