Fałszywi arystokraci

Uzurpatorzy. Samozwańcy. Oszuści. Manipulatorzy. Zuchwali, obdarzeni wyjątkowym sprytem i urokiem osobistym zjednującym sobie tłumy. Niezwykle inteligentni, szybko się uczący i przystosowujący do wymagań otoczenia. Nierzadko chorzy psychicznie, choć świat (a pewnie i oni) nie był tego świadomy. Ludzie, którzy znaleźli się w odpowiednim miejscu, w odpowiednim czasie.

Autor przytacza wiele legend, anegdot, wspomnień ale przede wszystkim to książka historyczna. Nie należy do lekkich (sporo dat, nazwisk, wydarzeń historycznych) ale już do przyjemnych jak najbardziej. Dla lubiących smaczki, których w podręcznikach do historii na darmo szukać to świetna pozycja. A tym, którzy zainteresowania mają zgoła odmienne, napiszę, że to historie rodem ze współczesnego "pudelka". Istna karuzela celebryctwa 😀 Historia życia braci Mdivani (Serge był mężem Poli Negri) czy Zofii Wittowej-Potockiej to istna sodoma i gomora. W losy Anny Anderson aż trudno uwierzyć, a Michał Waszyński swój talent do reżyserowania idealnie wykorzystał w życiu.

Każdy rozdział autor kończy omówieniem dzieł literackich, filmów, malarstwa dla których bohaterowie książki stali się inspiracją. Byli wielkimi osobowościami, więc bez wątpienia każdy z nich "zrobił" dla sztuki wiele i możemy być pewni, że świat o nich nie zapomni. To bardzo fajny pomysł na uzupełnienie losów każdej z postaci, pozwala dotrzeć do innych źródeł, rozszerzyć swoją wiedzę.

Książkę wzbogacają zdjęcia oraz treściwa bibliografia, a za świetną okładkę odpowiada Katarzyna Borkowska.

📖 Berlin był jednak spragniony sensacyjnych wiadomości z "royalsami" w tle (czyż i dzisiaj nie budzą oni emocji?), więc opowieść o członkini dynastii Romanowów, której udało się przeżyć masakrę, szybko rozeszła się nie tylko w Niemczech, ale i w całej Europie. 📖

Marek Teler - Fałszywi arystokraci.

Do dziś pamiętam swojego nauczyciela historii i jego fascynujące opowieści o przeszłości. Mogłam go słuchać godzinami.

Podobne wrażenie miałam, czytając książkę Marka Telera.

W dziesięciu rozdziałach, podzielonych na trzy kategorie (Cudownie ocaleni, Nieznani synowie, porzucone córki oraz Kupiony prestiż), autor przybliża nam dziesięć postaci tzw. samozwańców.

Kierowały nimi różne pobudki: chęć władzy, sławy, prestiżu.

Chyba najbardziej znana historia (przynajmniej dla mnie), to przypadek Anny Anderson, która twierdziła, że jest Anastazją, cudem ocaloną córką cara Mikołaja II.

Swego czasu ogromne wrażenie zrobił na mnie film na ten temat - "Anastasia: The Mystery of Anna".

Tylko, że wtedy nie miałam pojęcia o tym, że ta historia miała swój początek... w Polsce.

Zachęcam do zapoznania się z tą wielce interesującą pozycją.

Widać, że autor włożył mnóstwo pracy w napisanie tak wciągającej, dopracowanej w najdrobniejszym szczególe książki.

Dowiedziałam się z niej wielu nowych, ciekawych rzeczy.

I chociaż niektóre pytania chyba już na zawsze pozostaną bez odpowiedzi, a my nigdy nie dowiemy się jaka była prawda, to z całego serca polecam wszystkim tę książkę.

Nawet, jeśli historia nie była waszym ulubionym przedmiotem w szkole.

Komu z nas nie marzyło się chociaż raz by zostać księżniczką czy księciem? Opływać w luksusy, nie musieć martwić się pieniędzmi i na każdym kroku odbierać hołdy, korzystać z przywilejów i błyszczeć w tłumie niczym brylant wśród tanich świecidełek? Cóż, Marek Teler przedstawia w swojej książce losy kilkorga sprytnych ludzi, którzy choć nie „błyszczeli” z urodzenia, postanowili wspiąć się na społeczne wyżyny.

Imiona Jurij Bogdanowicz Otriepjew czy Franciszka Anna Czenstkowska zapewne nic wam nie powiedzą, jednak Dymitr Samozwaniec i Anastazja Romanow rozbrzmiewają w waszych głowach niczym kościelne dzwonki. Bo przecież kto nie słyszał o carewnie Anastazji czy Dymitrze Samozwańcu - fałszywym carewiczu chcącym władać Rosją. Tych dwoje to tylko wierzchołek góry, którą można by usypać z ludzi podszywających się pod arystokrację, a o których Marek Teler opowiada w swojej książce Fałszywi Arystokraci.

Obok Anastazji i Dymitra pojawiają się także „zaginieni” polscy królowie i następcy tronu z niecałkiem prawego łoża czy kurtyzany mieniące się księżniczkami, a nawet Michał Waszyński – wielki reżyser, który najprawdopodniej nazywał się Mosze Waks i pochodził z rodziny Żydów z Kowala.

Musze przyznać, że czytając tę książkę bawiłam się przednio. Okazało się, że zmagania oszustów, by wkupić się w łaski arystokracji to niezwykle zajmujący temat! Zaś moja zapomniana obsesja dynastyczna, która męczyła mnie jako nastolatkę, marudziła coś o niewykorzystanych okazjach i że my też tak mogłyśmy :D

Najciekawsza dla mnie okazała się chyba opowieść o Zofii Wittowej-Potockiej, od której imię swoje dostał park Zofiówka, stworzony dla niej przez jej drugiego męża Stanisława Potockiego. Czy uwierzylibyście, że ta greczynka zwana Dudu lub piękną Bitynką już od najmłodszych lat przebierała w mężczyznach, a matka i ciotka, które kultywowały najstarszy zawód świata, bardzo wcześnie zadbały o jej edukację w tej dziedzinie? Pierwszy ślub wzięła pół roku po przybyciu do Polski z Józefem Wittem i mając ledwie 19 lat omotała wokół palca nie tylko męża ale i większość napotkanych po drodze mężczyzn.

Nie była jednak zbyt wierna Józefowi, a wśród jej kochanków znalazł się nawet sam Grigorij Potiomkin! Ale chyba najbardziej zaskakująca był jej płodność i… wytrzymałość. Z pierwszym mężem doczekała się dwójki dzieci, z drugim najpierw trojga nieślubnych, które zmarły w dzieciństwie, a potem jeszcze pięciorga już legalnych. By następnie powić jeszcze syna Bolesława swojemu pasierbowi w roku 1805, dokładnie dzień po śmierci swojego męża, który odchodząc nie wiedział, ze jego najmłodszy potomek, wcale nie jest jego!

Co łącznie daje jedenaścioro dzieci, (co przy pokutującym w ludziach przekonaniu, że chłopi owszem miewali liczne potomstwo, ale szlachta wręcz przeciwnie - z uwagi na chów wsobny miała z tym nie lada kłopot) przy czym ostatnie wydała na świat w roku 1805 mając równo 45 lat, co jak na tamte czasy było wyczynem! Jednak to nie wszystkie skandale z jej udziałem, o nie! Ta kobieta żyłą z rozmachem!

Jeśli ten mały smaczek was zaciekawił to szczerze polecam Fałszywych arystokratów. Utrzymane w nieco plotkarskim stylu pozwolą wam zerknąć na arystokrację z zupełnie innej perspektywy a skandale i awantury w które wikłali się fałszywi arystokraci zaserwują wam rozrywkę lepszą niż nie jeden serial przygodowy!

Za egzemplarz recenzencki dziękuję Domowi Wydawniczemu Rebis

#współpracarecenzencka

#współpracareklamowa

#współpracabarterowa

Kradzież tożsamości nie jest niczym nowym, brzmi poważnie i stoi za tym wiele motywów, ma również niejedne oblicze. Podszywanie się pod kogoś jest jednym z nim i wcale nie jest nowym wynalazkiem ludzkości. Wprost przeciwnie znane jest od wieków i wcale nie odeszło do lamusa.

Bycie na świeczniku dla jednych jest uciążliwym obowiązkiem, dla drugich czymś zwyczajnym, są i tacy, którzy wykorzystują okazję by rozpocząć życie kogoś, kim nie są. Dlaczego? Może dla władzy, splendoru, pieniędzy, kariery? Każdy przypadek jest innym, niekiedy zależny od momentu w historii o okazji jaką daje? Czasem pomaga splot okoliczności - tak jak w przypadku króla Władysława Warneńczyka, którego tajemnicza śmierć przez lata dawała pole do popisu by podawać się za niego. Podobnie sprawa miała się z carówną Anastazją, której osoba, przez dekady wzbudzała zainteresowanie i to nie tylko z powodu rewolucyjnych zbrodni. Kim tak naprawdę była Anna Anderson podającą się za Anastazję z rodu Romanowów? Jak to możliwe, że przez tak długo wielu wierzyło jej? Ktoś poszedł jeszcze dalej i ogłosił się następcą cara – Dymitr zwany Samozwańcem sięgnął po koronę carską i to z sukcesem, krótkotrwałym, lecz z poparciem możnowładców polskich i wschodnich. Można by powiedzieć, że skorzystali z okazji, lecz tak naprawdę stoi za tym o wiele więcej. Nie oni jedyni zrobili użytek ze sprzyjającej sytuacji, własnej odwagi lub też tupetu i przede wszystkim ludzkiej chęci uwierzenia w najbardziej nieprawdopodobną opowieść, lecz dobrze opowiedzianą.

Historia kołem się toczy i co jakiś czas powtarza, gdyż jakoś uczenie się na błędach nie zawsze na wychodzi albo po prostu uznajemy, że nie popełnimy ich, krocząc tą samą ścieżką, co mający je na swoim koncie. „Fałszywi arystokraci” autorstwa Marka Telera są obszernym kompendium po tej części dziejów, jaka opiera się ma oszustwach, lecz nie byle jakich, bo sięgających szczytów władzy, mających miejsce w elitarnym towarzystwie i wśród najbardziej uprzywilejowanych. Jak to możliwe, że czasem nawet przez lata komuś udaje się podawać za kogoś kim nie jest i nie zostać od razu zdemaskowanym? A może trzeba rozpocząć od ludzi jacy przyjmują tożsamość innych albo kreują ją tak, by zdobyć prestiż, uznanie i często władzę? Autor daje odpowiedzi na te pytania oraz wiele kolejnych, które nasuwają się podczas podróży przez wieki jego książką. Zmieniają się epoki, historyczne okoliczności, lecz jak się okazuje zawsze znajdzie się człowiek, umiejący wejść w cudze buty albo dopasować się do czyjegoś życiorysu i to na tyle skutecznie, iż trafiają na karty historii jak i ich pierwowzory. Co nimi kieruje? Niejeden motyw, każdy ma swój, jednych możemy się domyślać, drugie są znane. „Fałszywi arystokraci” to w żadnym razie spis oszustów, lecz barwna opowieść, o czasach i tych, którzy wykorzystali szansę, jakiej nie dostrzegł nikt inny. Marek Teler każdą postać przybliża czytelnikom z perspektywy różnorodnych dziejowych annałów, pierwowzór i jego fałszywe alter ego są obszernie omawiani na tle kontekstu danej epoki. Fascynująca opowieść sięga i głęboko w przeszłość, ale również tej niedawnej, w każdym momencie historii może bowiem pojawić się ktoś, kto zapragnie być żyć życiem kogoś znanego.

Ludzie już od zarania dziejów starali się wybić ponad przeciętność a na przestrzeni wieków znaleźli się śmiałkowie, którzy bez skrupułów starali się fałszować swoje pochodzenie. Podawali się za cudownie ocalonych członków rodzin królewskich [Adres usunięty]. Władysława Warneńczyka czy córki ostatniego cara Rosji lub arystokratów, chwalili się nieistniejącymi koneksjami i bezczelnie kupowali tytuły. Jedni byli niegroźnymi mitomanami, ale niektórzy kłamcy mieli spory wpływ na bieg historii.

Wielu ludzi uważa, że kłamstwo i manipulacje to złoty środek do osiągnięcia jakiegoś celu między innymi korzyści majątkowych albo uzyskania pozycji społecznej, która im się nie należy. To była główna siła napędowa działań bohaterów, których można poznać w Fałszywych arystokratach.

Każdy z przedstawionych bohaterów starał się przekonać innych ludzi o swoim wyjątkowym pochodzeniu. Niektórym ta sztuka udawała się przez dłuższy czas. Co najdziwniejsze w kłamstwa uwierzyło wiele ważnych osobistości. A co najstraszniejsze niektórzy oszuści w końcu sami uwierzyli w swoje łgarstwa. Niektórzy odegrali sporą rolę w historii, dlatego zapewne nie raz o nich słyszeliśmy. Z innymi spotkaliśmy się po raz pierwszy. Autor w ciekawy i lekki sposób przedstawił czytelnikom kłamców, którzy pragnęli być uznawani za kogoś, kim nie byli. Nie przynudzał ani nie stosował niepotrzebnych dygresji, ale skupił się na tym, co powinno być najważniejsze. Warto też zaznaczyć, że starał się być obiektywny. I za to cenię tę książkę.

Fałszywi arystokraci to naprawdę interesująca i wartościowa pozycja książkowa, którą przeczytałam z największą przyjemnością.