Niniejszy tom zawiera dwadzieścia trzy opowieści o postaciach związanych z dworami i pałacami dzisiejszego województwa podkarpackiego, m.in. w: Babicy, Bachórcu, Bratkówce, Cisnej, Dwerniku, Korczynie, Lesku, Nozdrzcu, Mikulicach, Myczkowie, Strzegocicach, Zarzeczu i Żubraczem. W sposób przekrojowy ukazuje niezwykłe zróżnicowanie warstwy ziemiańskiej. Jej przedstawicieli, wśród których znajdziemy pisarzy, malarzy, naukowców, polityków, powstańców i żołnierzy, dzieliły poglądy i kondycja finansowa. Jedni byli majętni, jak należący do galicyjskiej elity Włodzimierz Dzieduszycki, inni, jak Kazimierz Józef Turowski, oddani swojej życiowej pasji, stali się z czasem bankrutami. Obok rodzin, których rola w dziejach jest dobrze znana – Fredrów, Krasickich czy Starowieyskich – znajdziemy tu historie osób już niestety zapomnianych, jak Celina Dominikowska czy Jerzy Janowski. Świat ziemian przeminął bezpowrotnie wraz z reformą rolną z 1944 roku. Odebrano im dwory i majątki, a oni musieli się odnaleźć w zupełnie nowych realiach. Pomimo trudności wielu z nich zaznaczyło trwały ślad na niwie polskiej nauki, kultury, gospodarki i polityki. Dr Łukasz Bajda – historyk, przewodnik beskidzki, autor licznych opracowań poświęconych przeszłości oraz atrakcjom turystycznym województwa podkarpackiego. Opublikował m.in. książki: Balowie. Z bieszczadzkich lasów na salony Krakowa i Lwowa (2011), Szlachta w Bieszczadach i na Pogórzu. Czasy saskie i stanisławowskie (2017), Baligród. Historia bieszczadzkieg omiasteczka (2018), Bieszczady. To, co najważniejsze (2020, 2024), 555 zagadek o Bieszczadach (2021), Bieszczady. Opowieści przewodnika (2022).
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii historia polski
Co dokładnie znajdę w książce "Ziemianie z podkarpackich dworów"?
Publikacja zawiera dwadzieścia trzy biografie postaci związanych z historycznymi rezydencjami obecnego województwa podkarpackiego. Autor opisuje losy zarówno wielkich rodów, jak Fredrowie czy Krasiccy, jak i postaci niemal zapomnianych. Treść skupia się na przekrojowym ukazaniu zróżnicowania warstwy ziemiańskiej, od bogatej elity po pasjonatów-bankrutów. Każdy rozdział stanowi oddzielną opowieść o konkretnym dworze i jego mieszkańcach.
Czy autor jest uznanym ekspertem od tematyki Podkarpacia?
Tak, dr Łukasz Bajda jest historykiem i doświadczonym przewodnikiem beskidzkim specjalizującym się w tym regionie. Jego wieloletnie doświadczenie badawcze przekłada się na rzetelne opracowanie losów rodów z Bieszczad i Pogórza. Wcześniejsze publikacje autora, poświęcone m.in. Baligrodowi czy rodowi Balów, potwierdzają jego głęboką wiedzę merytoryczną. Czytelnik otrzymuje treść opartą na solidnych podstawach naukowych podaną w bardzo przystępnej formie.
Jakie konkretne miejscowości i dwory zostały opisane w tej publikacji?
Książka przybliża historie z dworów m.in. w Babicy, Bachórcu, Cisnej, Lesku oraz Zarzeczu. Łącznie czytelnik poznaje losy mieszkańców dwudziestu trzech różnych lokalizacji z terenu dzisiejszego województwa podkarpackiego. Autor przywołuje historie z mniejszych majątków, takich jak Myczków, Strzegocice czy Żubracze. To doskonałe źródło informacji dla osób badających lokalną historię tych konkretnych miejscowości i ich dawnych właścicieli.
Jaki zakres czasowy obejmują opowieści o podkarpackich ziemianach?
Treść skupia się na losach ziemiaństwa aż do przełomowego dla tej warstwy roku 1944. Autor opisuje drogę życiową bohaterów od czasów świetności ich majątków po brutalną konfiskatę mienia w wyniku reformy rolnej. Książka analizuje również, jak dawni właściciele dworów musieli odnaleźć się w nowej, powojennej rzeczywistości. Przedstawione historie pokazują trwały wpływ tych osób na polską naukę i kulturę mimo utraty rodzinnych gniazd.
Dla kogo ta książka może okazać się zbyt szczegółowa?
Publikacja nie jest typowym przewodnikiem turystycznym, lecz opracowaniem historyczno-biograficznym skupionym na konkretnych postaciach. Osoby szukające wyłącznie technicznych opisów architektury dworskiej mogą czuć niedosyt, gdyż główny nacisk położono na losy ludzi. Nie jest to lekka beletrystyka, a pozycja wymagająca od czytelnika zainteresowania faktami historycznymi oraz genealogią. Dla pasjonatów historii regionalnej będzie to jednak bezcenne i bardzo szczegółowe źródło wiedzy.
