Fabryka Os

"Fabryka Os" Iaina Banksa, to historia bardzo sfrustrowanego, ekscentrycznego szesnastoletniego Franka, który wychowywany jest przez swojego ojca w dość specyficzny sposób. Chłopak, by radzić sobie ze swoimi zaburzeniami, sięga po przemoc, która jak wiadomo słusznym rozwiązaniem nie jest.

.

Nie jest to książka lekka, przyjemna czy zabawna - wręcz przeciwnie. Jest to powieść psychologiczna, która daje nam obraz osobowości skrzywdzonej i zagubionej. Cała historia, bardzo przytłacza oraz zdecydowanie skłania do myślenia. I choć fabuła jest prosta, to można z niej wynieść cenne lekcje i morały. Ponadto, książka jest tak naładowana emocjami, że to dodatkowo pobudza naszą duszę. Przyznam, że ja przez niemalże całą powieść byłam zszokowana i nieco przygnębiona - ale o to tu właśnie chodziło.

Ja jestem zachwycona tym tytułem, pod każdym względem. No może zakończenia mogłoby być nieco inne, bo jest troszkę naciągane. Ale to jest tylko jeden minusik tej książki, więc nic, tylko czytać.

Między nami psychopatami

Frank Leslie Cauldhame, to szesnastolatek, który mieszka wraz z ojcem na szkockiej wyspie. Jego rodzina jest specyficzna, a określając dosadniej dysfunkcyjna. Matka nieobecna, ojciec niespełniony naukowiec - dziwak eksperymentujący na dzieciach, starszy brat Eric przebywający w zakładzie psychiatrycznym. I on, Frank. Zło wcielone. Mały sadysta, który niejedno ma na sumieniu. Swoje emocje wyładowuje na zwierzętach, na które nie poluje, a morduje i torturuje. Akty przemocy, których się dopuszcza przynoszą mu przedziwne ukojenie.

Akcja powieści zaczyna się w momencie, w którym Frank i jego ojciec dowiadują się o ucieczce Erica z zakładu psychiatrycznego. To wydarzenie będzie kamieniem wywołującym lawinę zdarzeń, które zmienią dotychczasowe życie bohatera.

Narratorem powieści jest sam Frank. Poznajemy świat widziany jego oczami. Jego przemyślenia, marzenia, a także zbrodnie, których się dopuścił, od najmłodszych lat, a do których co jakiś czas w swych wywodach powraca. Frank jest tak pozbawionym uczuć człowiekiem, tak zimnym, chłodnym emocjonalnie, że jest to doprawdy przerażające. Z zimną krwią pozbawia niewinne stworzenia życia, bez mrugnięcia okiem znęca się nad owadami, przyozdabia swoje Pale Ofiarne, codziennie oddaje się specyficznym rytuałom, które przyprawiają o zimny dreszcz na plecach i budzą wstręt. Konstruuje ładunki wybuchowe, które wykorzystuje do swoich niecnych celów wobec natury. Jest to typowa osobowość dręczyciela. Zabija dla samego zabijania. Zadawanie bólu, cierpienia sprawia mu dziwną przyjemność. Psychiatrzy doszukiwaliby się przyczyn jego zaburzeń w dzieciństwie i w stosunkach rodzinnych. I coś w tym może być, gdyż jego rodzina to cała paleta psychopatów. Starszy brat za podpalanie psów ląduje w psychiatryku, to co dowiadujemy się o ojcu, przeraża nie mniej od tego co wyprawiają jego dzieci, kuzyn Franka i Erica podpalił w dzieciństwie ich króliki, pozostali członkowie jego rodziny byli co tu dużo mówić także ekscentryczni i skłonni do załamań emocjonalnych. Nic dziwnego więc, że główny bohater jest jaki jest.

"Fabryka os" to doprawdy dziwna powieść. Spotkałam się z opiniami, że przeraża, zniesmacza, odrzuca. A mnie po prostu... wynudziła. Przez całą lekturę czułam narastającą irytację. Te opisy działań głównego bohatera stylizowane na przeprowadzanie działań wojennych, realizowanie strategii wojskowych, opisy znęcania się nad zwierzakami, to wszystko podane jest tak bezosobowo, chłodno, bez jakichkolwiek emocji, że zupełnie nie przemawia do czytelnika. Być może autor chciał oddać jak wygląda działanie umysłu psychopaty, nie wiem, nie jestem psychologiem, nie mnie to oceniać, czy zrobił to trafnie czy jednak nie. Ale to wszystko mną nie wstrząsnęło, nie poruszyło, nie umiałam zaangażować się w tę książkę. A już samo zakończenie przelało czarę goryczy ! W całej tej historii brak głębi, sensu, przesłania, tego czegoś co sprawia, że emocje po lekturze zostają z Tobą na długo. "Fabryka os" porównywana jest do "Władcy much", ale we "Władcy much" czuć emocje, jest przesłanie, a tu tego nie ma. W tamtym roku czytałam "Żywicę" Ane Riel, tam też mamy do czynienia z miejscem odosobnionym, z szaleństwem, które narasta, które ma korzenie w przeszłości, ale tam też były sprawnie oddane emocje, czuło się tę narastającą atmosferę obłędu, szaleństwa, przytłaczającą jak lepkie powietrze przed burzą, oblepiającą jak pajęczyna. W "Fabryce os" tego nie odczułam, nie dostrzegłam. Dla mnie ta książka jest nijaka, dziwna, czy jak piszą inni recenzenci chora bądź obrzydliwa, ale nic poza tym. Nic ona nie wnosi, nie skłania do przemyśleń. Autor miał dobry pomysł na książkę, ale coś poszło nie tak z wykonaniem.

"Fabryka os" przez niektórych zaliczana jest do arcydzieł literatury XX wieku, ale dla mnie to za duże słowa, bliżej mi do opinii The Timesa... Dawno żadna książka mnie tak nie zawiodła, rozczarowała i wynudziła. Ja nie polecam, ale ostateczną decyzję pozostawiam Wam.

Za egzemplarz do recenzji dziękuję wydawnictwu Zysk i S-ka. :)

Francis Leslie Cauldhame to szesnastoletni porzucony przez matkę, główny bohater i zarazem narrator powieści, który wraz z ojcem mieszka na szkockiej wyspie.Wspólnie wiodą bardzo niecodzienne życie.

Ich totalne odizolowanie od świata wpływa na niespotykane i cudaczne pasje chłopca.Frank od wczesnych lat dzieciństwa zajmuje się konstruowaniem i kolekcjonowaniem broni oraz domowych materiałów wybuchowych w celu wyeliminowania wszystkich zwierząt zamieszkujących wyspę.

Życie chłopca upływa na makabrycznych rozrywkach, zabawach, torturach, które pozwalają wyładować złe emocje - agresje, złości, frustracje.

Pewnego dnia życie Franka diametralnie się zmienia,gdy ten dowiaduje się o ucieczce brata - Erica ze szpitala psychiatrycznego.

Chłopak musi teraz szybko przygotować się na wielki powrót...

~"Fabryka Os" to przede wszystkim książka kontrowersyjna, nieźle pokręcona, brutalna i inna, niż do tej pory miałam możliwość przeczytania.

Zanim zdecydowałam się po nią sięgnąć oczywiście przeczytałam kilka opinii na jej temat : Czy warto? Czy to mój klimat? Jak inni widzą te powieść?Czy tym samym spełni moje oczekiwania?

~Spodziewałam się momentów drastycznych barbarzyńskich, sadystycznych dzięki którym będę zakrywać oczy, bo i w końcu +18 widniejące na okładce mówi już samo za siebie.A jak wypadła na prawdę w mojej ocenie?

Niestety, chociaż książka jest bardzo specyficzna i mroczna mi jednak bardzo brakowało tych makabrycznych odrażających, krwistych scen na które tak liczyłam 🙈 Stąd też moja niższa ocena.

Podkreślam!Prezentowany tytuł nie jest przeznaczony dla każdego!

~A teraz tak pokrótce, aby nie zdradzać wam za dużo.Książka opowiada historię 16 -letniego psychopatycznego Franka, który razem z ojcem (niespełnionym naukowcem, eksperymentującym na własnych dzieciach) oraz bratem Eric-iem mają "nierówno pod kopułkami"🙈.

~Autor dzięki zastosowaniu retrospekcji opisujących wspomnienia Franka pozwala nam zrozumieć najmroczniejsza, patologiczną stronę ludzkiego umysłu.Pełną czarnych chorych myśli, braku wyrzutów sumienia, empatii oraz planowania zbrodni i zabójstw.

Jest to tak naprawdę brutalna rzeczywistość prawdy o człowieku, jego myślach, zachowaniu i czynach.

~Jeśli szukacie czegoś mocnego i zdecydowanie innego to ja jak najbardziej polecam 😉 Gwarantuje wam, że końcówka książki na pewno was zaskoczy!Polecam!

Ta książka jest niewątpliwie odmienna od tych, z którymi spotykamy się najczęściej. Jej fabułę można określić jako chorą, podobnie do przedstawionych bohaterów.

Ma jednak w sobie to coś, co nie pozwala jej odłożyć i ciągle popycha do dalszego poznania wydarzeń.

Frank, główny bohater i zarazem narrator powieści, mieszka razem z ojcem na jednej ze szkockich wysp. Zainteresowania tego szesnastolatka są delikatnie mówiąc ekscentryczne. Pasją Franka jest bowiem konstruowanie domowych ładunków wybuchowych i unicestwianie za ich pomocą zamieszkujących wyspę zwierząt. Opisy działań chłopca są na tyle szczegółowe, że miejscami robi się naprawdę brutalnie.

Kiedy jednak Frank odbiera telefon od swojego brata Erica, który po ucieczce z zakładu psychiatrycznego wraca do rodzinnego domu, najważniejszym staje się przygotowanie na powrót brata.

Jest jeszcze ojciec. Niespełniony naukowiec, bawiący się kosztem własnych dzieci. Jednym słowem cała ta trójka ma nie do końca po kolei w głowach.

Tej książki nie sposób polubić. Nie zapałacie raczej sympatią do żadnej z postaci. Nie jeden raz ogarnie Was raczej uczucie obrzydzenia. Jednak tajemniczość historii, odkrywana również za sprawą retrospekcji (w formie wspomnień Franka) powoduje, że chęć poznania prawdy bierze górę nad antypatią.

Jeśli macie ochotę na książkę zupełnie inną, odmienną, dziwną, ale wciągającą to sięgnijcie po ten tytuł.

RAGE

„Fabryka os” to już klasyczna można rzec powieść o ciemnej stronie ludzkiej natury. Może nie tak klasyczna, jak chociażby podobny jej „Władca much”, niemniej swoje miejsce w historii literatury już posiada. I nie ma się co dziwić, bo to autentycznie świetna powieść. Może nie szokuje tak, jak się o niej mówi – choć podejrzewam, że to ja już za bardzo obeznany jestem z kontrowersyjną literaturą, by było inaczej – ale nadal robi duże wrażenie i godna jest polecenia zarówno miłośnikom dobrych dramatów, literatury psychologicznej, jak i thrillerów – ale takich z wyższej literackiej półki, które autentycznie mają czytelnikowi do zaoferowania coś więcej, niż bezmyślną rozrywkę.

Frank ma szesnaście lat, nieciekawe życie i wiele frustracji. Wychowywany przez ojca na szkockim odludziu, ze swoim życiem radzi sobie za pomocą przemocy. Ale wszystko zaczyna się zmieniać, kiedy ze szpitala psychiatrycznego ucieka jego brat Eric, a wraz z jego powrotem na światło dzienne wreszcie zaczynają wychodzić tajemnice przeszłości…

Iain Banks od dzieciństwa marzył, by zostać pisarzem science fiction. Wierzył w swój talent, ale szybko przekonał się, że będzie musiał zweryfikować swoje poglądy, gdy okazało się, że wyczerpały mu się wydawnictwa zajmujące się fantastyką, a nikt nie chciał wydać jego prozy. Musiał więc zacisnąć zęby i stworzyć coś bardziej mainstreamowego. I tym czymś stała się właśnie powieść „Fabryka os”, którą zresztą sam autor nadal traktował jako science fiction. Przeniesioną co prawda na plan codziennego życia, ale jednak science fiction – w końcu wyspa to nic innego, jak swoisty kosmos, a jego bohater jest tak obcy, że równie dobrze mógłby być kosmitą.

I coś w tym jest, ale przede wszystkim jest coś innego – naprawdę dobra, przekonująca i przejmująca tak psychologicznie, jak i fabularnie literatura. Literatura skupiona na bohaterze, jego mrocznej stronie natury, poglądach i wszystkim, co jest z tym związane. Pod pewnymi względami całość rzeczywiście przypomina „Władcę much” i „Mechaniczną pomarańczę”, ale dla mnie osobiście książce najbliżej do „Rage” Stephena Kinga, napisanej pod pseudonimem Richard Bachman. Tym bardziej, że w obu przypadkach mamy historię o złym bohaterze, którego czynów i poglądów nie rozumiemy czy nie podzielamy, ale jednocześnie całość, dzięki np. czarnemu humorowi, przekonuje nas, byśmy choćby jedynie w pewnym stopniu go polubili.

Wszystko to sprawia, że zaczynamy się zastanawiać, myśleć, analizować… I czujemy się usatysfakcjonowani, bo chociaż nie jest to łatwa i lekka lektura, pozostaje świetnie napisana, wciągająca, angażująca i inteligenta. Trafna, nawet jeśli nie zawsze autor (który sam swoje dzieło określa jako profeministyczne i antywojenne) jest rozumiany tak, jak by tego chciał i naprawdę frapująca. Dlatego polecam gorąco. Może i Banks przede wszystkim kojarzony jest z pisania science fiction (choć jego bibliografa mniej więcej po równo składa się z utworów fantastycznych i tych bliższych życia), ale „Fabryka os” to dowód na to, jak świetnym i przenikliwym twórcą pozostaje niezależnie od gatunku, w jakim się porusza.