Europejskie kino gatunków 5 to kolejny tom poświęcony twórczości europejskich filmowców zajmujących się kinem gatunkowym. Ponownie nacisk położono na zjawiska wcześniej nieopisywane bądź opisywane zdawkowo, zwłaszcza w polskim piśmiennictwie filmoznawczym. Obok analiz filmów występujących w głównym nurcie kina (produkcje o przygodach agenta 007, kino heritage cinema czy dzieła Kena Russella) znalazły się tu opracowania utworów składających się na eksploatacyjną odnogę europejskiej kinematografii (filmy grozy z brytyjskiej listy video nasties) czy też klasyki europejskiego kina gatunkowego (mondo cinema). Wszystko to tworzy bogaty i intrygujący portret filmów często znanych jedynie specjalistom, a dziś z chęcią odkrywanych i analizowanych przez rzesze miłośników kina niebanalnego, stającego się nierzadko źródłem inspiracji twórców światowej kinematografii (Quentin Tarantino). Książka, zawierająca prace specjalistów zajmujących się szeroko pojętym kinem gatunkowym, adresowana jest przede wszystkim do akademików badających ten temat w jego szerokim kulturoznawczym aspekcie, ale również do wszystkich żywo zainteresowanych kinem gatunków, dzięki innowacyjności jego autorów reprezentujących europejską kinematografię wypracowującym swój własny, oryginalny – rozwijający lub polemizujący z amerykańskim – idiom kina gatunkowego.
Tom piąty Europejskiego kina gatunków uważam za znakomite zwieńczenie dla polskiego filmoznawstwa przedsięwzięcia. Dwa duże bloki tematyczne (brytyjski i włoski), cztery ujęcia monograficzne reżyserów (Ken Russell, Ruggero Deodato, Fernando Di Leo, Dušan Makavejev), wreszcie teksty konceptualizowane w ramach drogi „od tematu do gatunku” (biografie kompozytorów oraz kino wojenne) – wszystkie te propozycje trzeba uznać za spełniające wysokie standardy dyskursu akademickiego, nacechowane indywidualnym podejściem autorek i autorów, a także niezwykle wartościowe wypowiedzi o charakterze propedeutycznym – w jak najbardziej pozytywnym znaczeniu tego słowa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zarówno ten, jak i poprzednie tomy cyklu będą stanowić odtąd (już stanowią!) ważny podręcznik z zakresu wiedzy o europejskim kinie gatunków.
Z recenzji dr. hab. Rafała Koschanego, prof. UAM
Dr hab. Piotr Kletowski, prof. UJ, adiunkt w Zakładzie Korei, Instytucie Bliskiego i Dalekiego Wschodu. Kulturoznawca, filmoznawca. Badacz kina nieoczywistego. Autor monografii twórców osobnych światowego kina (Takeshi Kitano, Stanley Kubrick, Pier Paolo Pasolini) oraz współtwórca (wraz z Piotrem Mareckim) wywiadów rzek z mistrzami polskiego kina – Andrzejem Żuławskim, Grzegorzem Królikiewiczem, Piotrem Szulkinem. Redaktor bestsellerowej książki 1000 filmów, które tworzą historię kina (2020), nagrodzonej nagrodą PISF dla najlepszej publikacji o tematyce filmowej. Redaktor serii Europejskie kino gatunków (WUJ 2017–2025).
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii film i kino
Jakie konkretne nurty filmowe są analizowane w tej publikacji?
Książka skupia się na analizie brytyjskiego i włoskiego kina gatunkowego, obejmując zarówno nurt komercyjny, jak i produkcje eksploatacyjne. Czytelnicy znajdą tu opracowania dotyczące serii o agencie 007 oraz brytyjskiego kina dziedzictwa (heritage cinema). Publikacja szczegółowo omawia również kontrowersyjne zjawiska, takie jak mondo cinema czy brytyjskie "video nasties". Całość uzupełniają teksty poświęcone kinu wojennemu oraz biografiom kompozytorów muzyki filmowej.
Czy "Europejskie kino gatunków 5" to pozycja odpowiednia dla osób szukających lekkiej lektury o filmach?
Ta publikacja nie jest przeznaczona dla osób poszukujących powierzchownych recenzji, lecz stanowi zaawansowaną monografię o charakterze akademickim. Ze względu na wysoki standard dyskursu naukowego i specjalistyczną terminologię, lektura wymaga od czytelnika skupienia oraz podstawowej wiedzy filmoznawczej. Treść koncentruje się na głębokiej analizie kulturoznawczej, co może być zbyt wymagające dla osób szukających jedynie prostych ciekawostek z planu filmowego. Jest to pozycja dedykowana przede wszystkim studentom, wykładowcom oraz zdeterminowanym pasjonatom kina nieoczywistego.
Którzy reżyserzy zostali poddani szczegółowej analizie w tym tomie?
Tom piąty zawiera pogłębione ujęcia monograficzne poświęcone twórczości Kena Russella, Ruggero Deodato, Fernando Di Leo oraz Dušana Makavejeva. Autorzy analizują ich dorobek przez pryzmat oryginalnego, europejskiego idiomu kina gatunkowego, który często polemizuje z wzorcami amerykańskimi. Każdy z tych rozdziałów rzuca nowe światło na twórców uznawanych za postacie osobne lub kontrowersyjne w historii światowej kinematografii. Publikacja pozwala zrozumieć, jak ci reżyserzy inspirowali późniejszych twórców, w tym Quentina Tarantino.
Czy książka porusza tematykę kontrowersyjnych filmów grozy i nurtu eksploatacji?
Tak, publikacja zawiera obszerne opracowania dotyczące brytyjskiej listy "video nasties" oraz włoskiego kina mondo. Autorzy nie unikają trudnych tematów, analizując zjawiska z odnogi eksploatacyjnej, które rzadko pojawiają się w polskim piśmiennictwie filmowym. Dzięki takiemu podejściu czytelnik otrzymuje rzetelną wiedzę na temat produkcji, które kształtowały granice ekranowej przemocy i obyczajowości. Jest to doskonałe źródło informacji dla osób badających ewolucję kina grozy i jego społeczny odbiór.
W jaki sposób ta pozycja może pomóc studentom filmoznawstwa?
Książka pełni funkcję specjalistycznego podręcznika, który wypełnia luki w polskiej literaturze dotyczącej europejskiego kina gatunkowego. Wysoki poziom merytoryczny tekstów oraz ich propedeutyczny charakter sprawiają, że jest to idealne źródło do bibliografii prac licencjackich i magisterskich. Publikacja oferuje gotowe narzędzia analityczne i metodologiczne do badania kina gatunków w szerokim aspekcie kulturoznawczym. Dzięki unikalnym tematom, takim jak biografie kompozytorów, studenci zyskują dostęp do rzadkich materiałów badawczych.
