Dziecko Holokaustu

„Straciłam całe poczucie bezpieczeństwa, ale wciąż musiałam zabawiać moje głodne dziecko.”

Rachela przyszła na świat w Siedleckim getcie w 1941 r. Był to czas, kiedy naziści coraz intensywniej zaczęli likwidować Żydów. Dziewczynka od samego początku nazywana była Laleczką, jej rodzice Cypa i Jakub bardzo pragnęli, aby ich córeczka przeżyła. Zrobiliby, poświęciliby wszystko by utrzymać ją przy życiu. Postanawiają ją oddać. Cypa przemyca Laleczkę z terenu getta, oddaje ją w ręce polskich przyjaciółek – Zofii i Ireny, a sama po kilku dniach, nie do końca świadoma tego co ją czeka wraca do męża i rodziców. Kobiety w pełni świadome grożącego im niebezpieczeństwa przyjmują dziecko do swojego domu. Laleczka staje się członkiem polskiej rodziny.

Książka ta powstała w oparciu o ocalały dziennik spisany przez Cypę, liczne wywiady, dokumenty, listy. Na końcu znajdziemy kilka zdjęć. Autentyzm bije z każdej strony. Nie jest to łatwa i przyjemna lektura. Trudna, bolesna opowieść, która wnika w serce i umysł. Autorka pisze o strasznych rzeczach w bardzo przystępny sposób. Narracja toczy się z kilku perspektyw, głos dostają osoby, które opiekowały się Laleczką. Przejmujący, wzruszający, bardzo trudny jest moment, kiedy Cypa oddaje swoje dziecko…

Książki obozowo – wojenne nigdy nie są łatwe. Ciągle tak trudno uwierzyć, ogarnąć rozumem, że to ludzie ludziom zgotowali taki los. Cypa oddała swoje dziecko, zrobiła to z miłości, wiedziała, że tylko tak Laleczka może przeżyć. Dziewczynka rośnie, zaczyna rozumieć otaczający ją świat. Niemcy z zapalczywością i okrucieństwem mordują niewinnych Żydów. Strach i niepewność o jutro to codzienność. Nienawiść i zło, a obok bezinteresowna pomoc i dobro. Ludzka życzliwość w obliczu realnego zagrożenia życia. Dziewczynka przez długi czas nie zaznała spokoju, oddawana z rąk do rąk, trafia do fundacji wywożącej ocalałe Żydowskie dzieci do Palestyny. Po latach poznaje historię swojej prawdziwej rodziny.

Przejmująca historia, przepełniona bólem, cierpieniem, heroiczną miłością rodziców do dziecka. Autentyczna, ważna, potrzebna, niosąca przesłanie opowieść o odwadze, poświęceniu i lojalności. Bardzo, bardzo polecam, tę lekturę powinien przeczytać każdy. Tatiasza i jej książki.

Pomimo zamiłowania do mrocznych historii przesiąkniętych ludzkim zepsuciem i brutalnymi morderstwami na tle dobrze skrojonej historii kryminalnej, literatura wojenna jest tym gatunkiem, po który sięgam dosyć rzadko. Powód tego jest banalnie prosty- zdecydowanie przyjemniej czyta mi się fikcję literacką, aniżeli spisane na stronach losy ludzi realnie walczących z piekłem wojny.

„Dziecko Holokaustu” to napisana przez życie historia dziewczynki cudem ocalałej z żydowskiego getta. Urodzona w 1941 roku Rachela zostaje przemycona przez swoją matkę żydówkę poza granicę getta, by przekazać ją polskim przyjaciółkom, które ryzykując życie postanawiają zaopiekować się dziewczynką, wychowując jako członka własnej rodziny.

Inspiracją do stworzenia tej historii był głównie dziennik napisany przez Cypę w trakcie anihilacji getta, a także autentyczne listy oraz niezwykle rzadkie dokumenty, potęgujące tylko uczucie przerażenia i niedowierzania, które towarzyszyło mi przez całą lekturę. Nie brakuje tu także wywiadów z kluczowymi bohaterami, stanowiących dodatkowe świadectwo piekła, które pochłonęło miliony ludzkich istnień. „Dziecko Holokaustu” to emocjonalna bomba, której siła rażenia wywołała w mojej głowie niemałe zniszczenia, zmuszając do wielu refleksji o życiu, które dziś tak niewielu z nas potrafi docenić.

Tutaj żadne słowa nie zobrazują przeczytanej historii. Żadne z nich nie oddadzą także w pełni targających uczuć w trakcie czytania tej lektury przesiąkniętej na wskroś ludzkim cierpieniem. Tę książkę każdy mający na to ochotę powinien po prostu przeczytać i przeżyć po swojemu, do czego rzecz jasna gorąco zachęcam…

Współpraca z wydawnictwem Filia.

"Moja mała dziewczynka nie popełniła żadnej zbrodni i nie skrzywdziła nikogo w swoim krótkim życiu, nie pozwolę, żeby oprawcy zdecydowali o jej losie, jak zrobili z wieloma innymi. (...) Jeśli dowie się Pani, jaki los spotkał moją rodzinę, pragnę, by moja córka poznała całą prawdę, żeby dorosła i dowiedziała się, co stało się z ludźmi, którzy tak bardzo ją kochali. Chcę, żeby wiedziała, jak wielką miłość daliśmy jej w pierwszym roku życia. Mam nadzieję, że ta miłość zapewni jej siłę, by wiodła możliwie jak najlepsze życie, nawet bez ludzi, którzy tak bardzo darzyli ją uczuciem."

"Dziecko Holokaustu" Amiry Keidar - to spisana historia dziewczynki ocalałej z żydowskiego getta oraz tragiczne losy jej rodziny. Historia jest oparta na faktach i bolesnych wspomnieniach. Autorkę zainspirowała prawdziwa historia Cypy Jabłoń-Zonszajn - babci jej przyjaciela.

Amira napisała tę książkę na podstawie pamiętnika Cypy oraz rozmów z jej bliskimi. Czy udało jej się wiernie odzwierciedlić wspomnienia Cypy? Nie znam oryginału więc trudno jest to ocenić. Zakładam jednak, że to, co przeczytałam w tej powieści ma wiele wspólnego z prawdą.

Tytułowe "Dziecko Holokaustu" odnosi się do postaci Racheli - córki Cypy i Jakuba ... Osieroconej dziewczynki z getta, którą uratowały przyjaciółki Cypy - Irena i Zofia.

Powieść Amiry Keidar skupia się nie tylko na losach rodziny Jabłoń-Zonszajn, ale także na życiu wspomnianych wcześniej przyjaciółek. Cypę, Irenę i Zofię poznajemy jeszcze przed wojną i widzimy, jak budowała się ich relacja. Następnie przeżywamy razem z nimi wojnę i wiele dramatycznych wydarzeń. Później nadchodzą czasy powojenne, już bez Cypy ale z Rachelą - ocalałą z Holokaustu sierotą, zagubionym kilkuletnim dzieckiem, skazanym na tułaczkę, by ostatecznie trafić do kibucu w Izraelu.

Historia rodziny Cypy jest historią jakich wiele. Piszę o tym tylko dlatego, że już znam, czytałam o wielu takich historiach: tragiczna i brutalna śmierć żydowskich rodzin z rąk nazistów, cudem ocalałe dziecko ... Nie jest to nic dla mnie nowego, bardziej jak powtórka z historii.

Tak wiele przecież było Dzieci Holokaustu, nie tylko Rachela ... Ale wciąż niezmiernie mnie to porusza 💔 Często odbieram takie książki jak coś bardziej uniwersalnego niż jednostkowego. Uważam, że historia każdego człowieka, który przeżył wojnę czy Holokaust jest ważna i zasługuje na poznanie.

Treść książki Amiry Keidar spełnia swoje zadanie - podtrzymuje pamięć o ofiarach i ocalałych z Holokaustu. Naprzemienna narracja kilku postaci opisana jest prostym językiem, momentami przepełnionym emocjami (co wcale mnie nie dziwi) ale przedstawia historię otwarcie i klarownie.

Widać, że autorce zależało na opowiedzeniu tej historii i bardzo dobrze jej to wyszło. Dlatego polecam ten tytuł Waszej uwadze ❤️.

⭐RECENZJA⭐

Kolejna powieść faktu za mną. Tym razem była to książka "Dziecko Holokaustu" autorstwa @amira, która pokazała mi środek tego, co działo się w gettach żydowskich podczas II wojny światowej. I powiem Wam, że cieszę się z faktu, iż żyję w tych czasach, co żyję i nie muszę przeżywać tego, co nasi bohaterowie. Codzienny strach, lęk, który im towarzyszy jest nie do wyobrażenia. Ta niepewność, czy nie zostaną zaraz rozstrzelani - nie mogę sobie tego wyobrazić. Pisarka w bardzo skrupulatny i precyzyjny sposób pokazała nam obraz całej tej ludzkiej tragedii, ale i nadzieję w obliczu niewyobrażalnej grozy. Mimo ciężkiej treści, lekturę czyta się migiem, nie czuć uciekających stron. Styl i język są przyjemne oraz lekkie. Nie spodziewałam się, że dam radę przeczytać ów książkę jednym ciągiem. Kreacja naszych bohaterów jest na wysokim poziomie i nie dziwi mnie to, bo w końcu to były postacie realne. Ich determinacja, chęć przetrwania i życia - było to bardzo odczuwalne, ale i do podziwiania. Nie sądziłam, że w obliczu takiej tragedii, można mieć w sobie tyle siły, żeby walczyć o siebie, o rodzinę, o lepsze jutro. Zastanawiałam się też, co ja bym zrobiła na ich miejscu. Niby mam mocny charakter, niby jestem uparta w dążeniu do wytyczonego celu, niby jestem silna, ale czy w takiej sytuacji nie poddałabym się i nie czekała na koniec!? Tego nie wiem i nie mogę sobie tego wyobrazić, za bardzo to boli. Mimo brutalnej, ciężkiej i bolącej tematyki, cieszę się z faktu, że przeczytałam tę powieść i "zobaczyłam" chociaż troszkę, jak to wyglądało. Polecam z całego serca! Dobrze jest wiedzieć, co nie co o naszej historii 😉

💔

Współpraca z @wydawnictwofilia @filiamrocznastrona @filianafaktach 💚

💔

"Dzieci, spróbujcie pochować nas jak należy."

Już napisanie tych słów jest dla mnie ciężkie. Mam dreszcz na całym ciele, a w oczkach łzy. Nie umiem sobie wyobrazić ogromu tragedii jakiej doświadczyli ci ludzie. Człowiek człowiekowi, choć ciężko tego pierwszego nazwać człowiekiem...

Przedstawiona tu opowieść to prawdziwa historia żydowskiej dziewczynki cudem uratowanej z getta w Siedlcach. Wszystko zostało oparte o dziennik matki dziewczynki, a także wywiady ze świadkami tamtejszych bestialskich wydarzeń. To szczegółowy obraz ludzkiej tragedii.

Początkowo poznajemy losy trzech kobiet: Zofii, Ireny i Cypy. Połączyła je szczera przyjaźń, a rozdzieliła wojna. To właśnie za ich sprawą otrzymujemy różne perspektywy, zarówno ze strony Żydów jak i Polaków. Losy bohaterów na przestrzeni wielu lat, gdzie punkt kulminacyjny przypada na czasy drugiej wojny światowej. To właśnie Cypa jest matką Racheli. Dziecka urodzonego w getcie. Nie miało ono łatwego startu w życie, mimo to doświadczyło ogromnej miłości i heroicznego poświęcenia ze strony najbliższych.

Autorka na przykładzie życia wyżej wymienionych bohaterów przedstawia również ogólną sytuację Żydów w Polsce od wczesnych lat XX w. Polityka ekonomiczna rządu, nakładanie wysokich podatków, ograniczanie wolności finansowej, to wszystko zapoczątkowało powolny proces niszczenia społeczności żydowskiej w kraju. Z każdym rokiem wzmagały się działania antysemickie i szerzyła segregacja rasowa. W momencie wybuchu wojny rozpoczął się ten najgorszych okres, izolacja, wysiedlenia, ale także, co najgorsze, masowe mordy. Mimo ciężkich czasów wśród Polaków znalazły się rodzinny, które z narażeniem własnego życia niosły pomoc tym, którym wówczas wiodło się jeszcze gorzej. Tak właśnie mała Rachela znalazła schronienie.

"Dziecko Holokaustu" to przerażająca, bardzo emocjonalna historia. Zdecydowanie warta poznania.

Ogromnie polecam!

Literatura wojenna- czytacie?

Ja zawsze od nich stroniłam, nie ma co ukrywać, że są to książki przesycone bólem i okrucieństwem.

"Dziecko Holocaustu"

To powieść oparta na faktach, a dokładnie mówiąc napisana została w oparciu o pamiętnik prowadzony przez Cypę w trakcie, gdy mieszkała w gettcie.

Rachela, nazywana przez rodziców Laleczka, urodziła się w żydowskim gettcie w 1941r. Rodzicom udało się przemycić ją poza mury getta. Trafiła ona pod opiekę Ireny i Zosi - przyjaciółek Cypy.

Zacznę od tego, że z opisu wynikało, że jest to historia dziewczynki ocalonej z getta. Tak jest, ale żeby ją poznać trzeba najpierw przebrnąć przez historie Cypy i jej przyjaciółek i ich rodzin, ktore zajmują na oko ok. 1/3 książki. Rozumiem chęć przedstawienia bohaterów, pamiętając, że to nie fikcja literacka. Ode mnie, osoby nie lubiącej się z takimi długimi opisami, początek tej lektury wymagał sporej cierpliwości.

Jednak warto, ponieważ jest to poruszająca historia małej dziewczynki, jej odważnych rodziców i opiekunek, dzięki którym Laleczka przeżyła. Ukrywana, przekazywana "z rąk do rąk" nie miała łatwego dzieciństwa. Książka o dużym ładunku emocjonalnym, która skłania do refleksji na temat człowieczeństwa.

Dziś o książce trudnej, bolesnej, ale również dającej nadzieję… „Dziecko Holokaustu” autorstwa Amira Keidar.

Prawdziwa historia

Historia przetrwania

Przetrwania w obliczu grozy

Rachela… Laleczka… dziewczynka urodzona w getcie, ocalała dzięki bezgranicznej miłości rodziców, dzięki odwadze ludzi ukrywającej żydowskie dziecko, dzięki wierze, że wszyscy ludzie mają takie samo prawo do życia. To niezwykle poruszająca historia drogi trudnej, bolesnej i naznaczonej śmiercią. Opowieść o wędrówce rozpoczynającej się w zlanym żydowską krwią Siedlcach, przeprowadzkach, większych i mniejszych zmianach… by mała dziewczynka była bezpieczna i zdrowa, czuła się kochana, akceptowana i zaopiekowana.

To trudna opowieść o przyjaźni i miłości naznaczonej poświęceniem i bólem.

Poznajemy również perspektywę małej dziewczynki… osamotnionej, nierozumiejącej ciągłych zmian, borykającej się z uczuciem porzucenia i mającej wielką wprawę w pakowaniu swej walizki. Brak stabilności, brak porządku życiowego… jedyna szansa na życie, ale również brzemienne w skutkach doświadczenie.

Książka powstawała w oparciu o niezwykły dziennik napisany przez Cypę, matkę Racheli, wywiady i autentyczne listy… jest świadectwem. Gorąco polecam lekturę, bo musimy pamiętać, musimy podziwiać i doceniać odwagę ludzi ryzykujących swoje życie, by ocalić innych. Musimy pamiętać krzywdę wyrządzaną w imię chorych idei obłąkanych nienawiścią ludzi. Książka wywołuje wielkie emocje… wyciska łzy, uwiera, napawa wstydem i dumą na przemian. Moim zdaniem to lektura obowiązkowa, która na bardzo długo pozostanie w mym sercu i głowie.

Przyjaźnie zawarte w trakcie nauki w szkole mogą być trwałe. Jak trwała okazała się przyjaźń pomiędzy Zofią, Ireną i Cypą można się przekonać z lektury niezwykłej powieści „Dziecko Holokaustu”, choć oryginalny tytuł „Lalechka” dużo bardziej mi się podoba.

Cypa Jabłoń, Żydówka urodziła się w 1915 r, kiedy Polski jeszcze nie było na mapach. Jak sama wspomina, aż do rozpoczęcia szkoły podstawowej, myślała, że w Siedlcach mieszkają tylko Żydzi. Początek szkoły to początek przyjaźni z polskimi dziewczynami, z których najbliższymi przyjaciółkami zostały Zosia Olszakowska i Irena Zawadzka. Przyjaźń pomiędzy dziewczętami trwała przez całe lata nauki szkolnej, nie osłabła nawet w czasie pierwszych lat studiów. Studiów, które Cypa przerwała z powodu antysemickich zachowań polskich studentów. Powrót Cypy do Siedlec to jej angażowanie się w ruch syjonistyczny, to także pożegnanie z bratem, który postanowił wyjechać do Palestyny, a także dalsze szykany ze strony Polaków, którzy bojkotowali żydowskie interesy. W tym czasie Cypa postanowiła studiować rolnictwo, które mogło się przydać po ewentualnej przeprowadzce do Palestyny. Poznanie Jakuba Zonszaja zmieniło życie Cypy – pierwsza miłość, zmieniła się w wielką miłość, ukoronowaną ślubem, udzielonym przez rabina w sierpniu 1939. Wkroczenie wojsk niemieckich do Polski, bombardowanie Siedlec przerywają sielankę. Po wkroczeniu wojsk radzieckich do Siedlec, a następnie ich wycofaniu, Cypa wraz z Jakubem wyjeżdżają do Lwowa. List od matki, otrzymany w lutym 1940, która wraz z ojcem została w okupowanej Polsce, powoduje, że Cypa wymusza na Józefie powrót do domu, do Siedlec. Niedługo po powrocie do domu, okazuje się, że Cypa spodziewa się dziecka. Najgorszy możliwy moment na sprowadzenie na świat nowego życia, głód, choroby, nawet brak możliwości skomplikowania wyprawki dla maleństwa, nie przeszkadzają Cepie i Józefowi w radowaniu się z tej wiadomości. Kiedy na świat przychodzi mała Rachela, cała rodzina zaczyna nazywać ją Laleczką, a przyjaciółki Cypy ze szkoły, robią co mogą, aby zapewnić młodej mamie i jej dziecku odrobinę jedzenia czy ubrań. Zamknięcie getta, a potem systematyczne wywózki jego mieszkańców do Treblinki skłaniają Cypę do podjęcia dramatycznej decyzji: musi opuścić getto, aby jej córka mogła przeżyć. Z pomocą przychodzą jej wierne przyjaciółki, które z narażeniem życia ukrywają Żydówkę. Czy Cypie i jej rodzinie uda się przetrwać eksterminację? Jak potoczą się dalsze losy Polek i Żydówki, przyjaciółek ze szkolnej ławy?

„Dziecko Holokaustu” jest powieścią napisaną na kanwie pamiętnika pisanego przez Cypę w gettcie, a także opowieściami nieżyjącymi już przyjaciółek Cypy: Zofii Glazer-Olszakowskiej i Zofii Zawadzkiej. Część opowieści uzupełnił syn brata Cypy – Aaron Jabłoń.

„Dziecko Holokaustu” nie będzie „wygodną” powieścią dla Polaków. Amira Keidar konfrontuje nasze wyobrażenie o zawsze szlachetnych Polakach, z narażeniem życia pomagającym Żydom, z niestety niejednostkowymi przypadkami antysemityzmu jeszcze z czasów przedwojennych, czy również niejednostkowymi przypadkami kolaboracji z Niemcami w czasie wojny. Ta powieść pokazuje również praktykę społeczności żydowskiej po zakończeniu wojny – poszukiwanie ocalałych żydowskich dzieci i nawet jeśli były kochane w rodzinach, które je ukrywały odbieranie ich i wysyłanie od Izreala, często podstępem. Historia Racheli, odebranej jedynej „matce”, którą znała i jej wędrówka po kolejnych sierocińcach, zanim została wysłana do wujka Szymona do Izreala jest zapewne jedną z wielu takich historii.

Powieść Amiry Keidar jest prawdziwa do bólu, niczego nie koloruje, niczego nie ubarwia. Historia opowiedziana z punktu widzenia Cypy, Ireny i Zofii pozwala na zbudowanie pełnego obrazu i wczucia się w ich położenie.

Swoistym „bonusem” jest zamieszczenie trzech fotografii – Cypy, Józefa i Józefy, matki Cypy z maleńką Rachelą wraz z opisami. Są to te same fotografie, w które wyjeżdżającą do Izraela Rachelę wyposażyła Zofia. Fotografie te pokazują ludzi, którzy zostali skazani na śmierć, tylko z powodu swojej rasy i swojego wyznania.

„Dziecko Holokaustu” Amiry Keidar jest pozycją, którą trzeba przeczytać, niezależnie czy lubi się, czy nie literaturę wojenno-obozową. Jest to kolejne świadectwo wydarzeń z lat 40-tych XX w. o których nie wolno nam zapomnieć, bo jeśli o nich zapomnimy, one się powtórzą.

Serdecznie polecam, jednak zaznaczam – potrzebujecie sporo chusteczek!

"Dziecko Holokaustu" Amira Keidar

Kiedy odchodzą ostatni świadkowie drugiej wojny światowej kończą się historie opowiadane

z pierwszej ręki, pozostają nam tylko wspomnienia z ich opowieści bądź pamiętniki przekazywane

z pokolenia na pokolenie.

Tak właśnie było w tym przypadku, książka "Dziecko Holokaustu" powstała dzięki pamiętnikowi Cypy Zonszajn z domu Jabłoń. Choć książka ma na celu przedstawić nam losy Racheli Zonszjn, córki Cypy i Jakuba, która została osierocona gdy miała zaledwie roczek, to w dużej mierze przedstawia ona losy wielkiej przyjaźni Żydówki z Polkami, to dzięki nim mała Rachela nie podzieliła losu jej rodziców, dziadków i krewnych.

Takich historii było wiele, często czytamy

o Polakach ratujących żydowskie dzieci czy nawet całe rodziny.

Na stronie [Adres usunięty] możemy poznać niektore osoby które w czasie II wojny światowej bezinteresownie udzielały pomocy Żydom eksterminowanym przez nazistów.

Historia piękna, wzruszającą jak historia każdego kto żył w czasach nazistowskiego piekła.

Jednak autorka książki bardzo zraziła mnie do siebie, przedstawiła ona Polaków w bardzo złym świetle, mówiąc w prosty sposób, porównała nas do nazistów, według tej historii wszyscy Polacy byli źli, tylko kilka osób które uratowały Rachelę miały dobre serce - mniej więcej tak to zostało przedstawione w tej książce.

Autorka napisała, że przyjechała do Polski, do Siedlec, rodzinnego domu Cypy, by poznać historię, moim zdaniem za słabo się przygotowała.

Polacy nie brali czynnego udziału w eksterminacji Żydów, owszem były pojedyncze jednostki, niestety tak było jest i będzie. Wielu Polaków brało czynny udział w pomocy, narażając życie swoje i swoich bliskich, a niektorzy tak jak moja babcia nie usłyszeli nigdy zwykłego słowa "dziękuję".

A ponieważ historia lubi zataczać koło, to za kilka lat znów będziemy mogli napisać to samo... ☹️

Kto ma miękkie serce musi mieć twardy tyłek, bo ostro w niego oberwie.

Książki na faktach, zawsze bardzo mnie fascynują i poruszają. Są to opowieści ludzi, którzy przeżyli najgorsze czasy, najgorszy terror. Takich ludzi jest coraz mniej, a nieopowiedzianych historii jeszcze bardzo dużo. Te historie poruszają każdy kawałek ciała człowieka.

,,Dziecko Holokaustu" Amira Keidar to historia Cypy i jej córki Racheli, zwanej Laleczką, która cudem została ocalona z żydowskiego getta.

Cypa wiedziała, że jeśli nie odda rocznej córki pod opiekę swojej przyjaciółki, to ona zginie. Jest to prawdziwy obraz miłości matki do dziecka, która robi wszystko, aby uratować własne dziecko, kosztem własnego cierpienia. Możemy wyobrazić sobie tylko, ból rozrywający serce Cypy oddającej własne dziecko obcym ludziom. Z drugiej strony jest to też ogromne poświecenie ze strony jej przyjaciółki, która przyjmując żydowskie dziecko do swojego domu, narażała swoją rodzinę na ogromne niebezpieczeństwo. Gestapo nie oszczędziłoby nikogo. Zabiłoby całą rodzinę i Laleczkę. Cypa, mimo że również otrzymała schronienie, niestety nie wytrzymała braku informacji o swojej rodzinie i wróciła do getta. Tam nie zastała nikogo. Żydzi zostali wymordowani, a ona wiedząc, że również nie przeżyje, wypiła truciznę. Odznaczyła się wielką odwagą, umierając z honorem, a nie z rąk nazistów.

Los jej córeczki, mimo że ocalała nie był dla niej łaskawy. Do 12 roku życia ciągle była przenoszona i nie zaznała spokoju ani stabilności.

Książka powstała na podstawie dziennika sporządzanego przez Cypę oraz dzięki, wywiadom z innymi bohaterami tej historii.

Wyciska łzy, skłania do zadumy i rozmyślań nad własnym życiem.

Bardzo się cieszę, że ta książka trafiła na polski rynek. Wydarzenia, które miały miejsce w czasie II wojny światowej powinny ujrzeć światło dzienne. Każdy powinien znać historię sześciu milionów Żydów, którzy niewinnie zostali wyeliminowani z racji swojego pochodzenia. Coraz większa ilość pisarzy podejmuje się odtworzenia historii i wielki szacunek im za to. Ludzie szybko zapominają, gubią się w przepychu, który aktualnie mamy. Chociaż i to się zaczyna z roku na rok zmieniać. Wyniesiemy dużo z tej książki. Przede wszystkim da nam do zrozumienia, że aktualnie panuje znieczulica na świecie. Kiedyś ludzie narażali życie, aby pomóc drugiemu. Dzisiaj każdy myśli tylko o sobie.

Jednym z miejsc, które ukazuje cierpienie Żydów, jest Treblinka. Uronicie tam nie jedną łzę, zapłaczecie cicho, ale jest to miejsce warte odwiedzenia i zaczerpnięcia historii.

Wiem, że takie książki są trudne, ale polecam ją każdemu.

Krzywdzące słowa

Czytam literaturę wojenną, obozową. Nie tylko to sfabularyzowaną, opartą na pamiętnikach, dziennikach ludzi, którzy przeżyli piekło obozu, getta, wojny, ale także typową historyczną, biograficzną, faktu. Ale po raz pierwszy poczułam się źle czytając powieść, książkę z tego kręgu. Dlaczego? Czytajcie dalej.

Autorka ma bardzo widoczny problem z Polakami, nie wiem z czego on wynika, ale to co kreśli w swojej książce jest bardzo krzywdzące i raniące. W każdym narodzie trafią się ludzie, którzy mają chore poglądy, przemyślenia, którzy pałają złością, że nie powiedzieć nienawiścią do innych ras, wyznań, narodowości. Ale jest to jakiś ułamek danego narodu, niewielki procent. A autorka o tym zapomina, albo czyni to specjalnie. Opisując sytuację, życie Żydów w Siedlcach, czy żydowskich studentów na Uniwersytecie Warszawskim podkreśla jak to Polacy prześladowali Żydów. Nie zaznacza, że był to jakiś odsetek Polaków, członków nacjonalistycznych ugrupowań, nie, nie ma o tym słowa. Przywołuje też sytuację z 1920 roku, gdzie Polacy aresztowali Żydów, ale w jej ustach brzmi to tak, jakby powodem tego aresztowania było wyznanie, narodowość, a nie fakt, że trzymali z komunistami, których Polacy zwalczali zawsze i nigdy nie pałali do nich miłością. Ale autorka przedstawia to w takim świetle, że my wypadamy jak jacyś pogromcy Żydów...

"W sierpniu tego roku wojska sowieckie zajęły Siedlce, a dwa tygodnie później, po odbiciu miasta, Polacy aresztowali okoła tysiąca Żydów podejrzanych o kolaborację z komunistami. Około dwudziestu zostało osądzonych i skazanych na śmierć, pozostali trafili na długie lata do więzienia. Polscy mieszkańcy brali aktywny udział w tej kampanii nienawiści, grabiąc żydowskie domy i biznesy."

Pełna wątpliwości zapytałam mojego brata, historyka, co on wie o tych wydarzeniach i potwierdził moje przypuszczenia, o których piszę wyżej. Stwierdził także, że w tym fragmencie widać raczej tendencyjność, czyli ktoś swoją krzywdę stawia na piedestał i oskarża wszystkich jak leci.

Dołączam do recenzji kilka cytatów z ciekawego artykułu o antysemityzmie w II RP pióra Kacpra Walczka z HISTMAG.ORG, który wyjaśnia jak wyglądały stosunki polsko - żydowskie w Polsce.

"(...)Ze stronnictw działających w Polsce, najdalej zakrojoną nagonkę na Żydów prowadził ruch narodowy. Organizacje o antysemickim charakterze powstawały w całej Europie i polscy nacjonaliści nie stanowili tu wyjątku. (...) Warto jednak podkreślić, że spotykało się to z oporem nie tylko społeczności żydowskiej, ale też Polaków, którzy często na łamach prasy krytykowali akcję narodowców. (...) Warto podkreślić, że zarządzeniom sprzeciwiała się część polskich studentów, którzy w geście solidarności zajmowali miejsca w „części żydowskiej” czy wysłuchiwali wykładów na stojąco. Nie udało im się jednak powstrzymać wprowadzanych zmian.(...) Należy zatem pamiętać o poważnej różnicy w skali zjawiska między Polską, w której – mimo przejawów antysemityzmu – Żydzi mogli prowadzić swobodne życie kulturowe (wydawanie gazet i produkcja filmów w Jidysz) i polityczne (legalne żydowskie partie, obecność żydowskich posłów w parlamencie itp.), a innymi państwami w tym zwłaszcza nazistowskimi Niemcami. (...) Antysemityzm stanowił jeden z problemów II Rzeczpospolitej. Mimo to należy pamiętać, że zjawisko spotkało się z oporem znacznej części społeczeństwa, a żadne z polskich środowisk politycznych nie wsparło prowadzonego przez Niemców holokaustu. W czasie II wojny światowej dochodziło do przypadków kolaboracji czy pogromów, jednak generalnie Polacy nie brali udziału w nazistowskim programie eksterminacji Żydów. Spotkał się on ze zdecydowanym sprzeciwem polskich środowisk politycznych, czego przejawem było [Adres usunięty]. utworzenie przez Zofię Kossak-Szczucką (która przed wojną nie kryła się ze swoją niechęcią wobec Żydów) Rady Pomocy Żydom. Warto także dodać, że w czasie wojny część środowiska narodowych działaczy ograniczyła swój antysemityzm. Przejawy dyskryminacji Żydów w II RP warto rozpatrywać w szerszym kontekście społecznym i politycznym, tak aby właściwie zrozumieć znaczenie i skalę problemu.*

Mało tego autorka naśmiewa się z marszałka Józefa Piłsudskiego, i ciągle robi krzywdzące przytyki do wszystkich Polaków. "Po wydarzeniach "nocy kryształowej", o której czytaliśmy szczegółowe informacje w gazetach, było tak, jakby Polacy otrzymali pozwolenie na jeszcze większe wyrażanie nienawiści wobec nas." Serio autorko? Serio? To Polacy ukrywali rodziny żydowskie narażając własne życia, to Polacy utworzyli organizację pomagającą Żydom w gettach i poza nimi, zwaną Żegotą (Rada Pomocy Żydom), to Polacy wbrew niebezpieczeństwom dostarczali jedzenie, paczki, ubrania do gett, to Polacy ginęli razem z Żydami w obozach koncentracyjnych. Jakim więc prawem autorka tej książki tak tendencyjnie podchodzi do pewnych spraw i rzuca oskarżenia na cały naród polski? Obecna sytuacja na świecie pokazuje dobitnie, że Polacy potrafią zapomnieć o przeszłości, o dzielących różnicach, o swarach, o zbrodniach dokonanych przez przodków ukraińskich na Polakach i wyciągnąć rękę z pomocą do uchodźców z Ukrainy. Czasem warto najpierw sto razy się zastanowić zanim coś się napisze tak krzywdzącego jak autorka tej książki.

Mało tego dalej w książce można odnaleźć jeszcze bardziej bulwersujące słowa, które miast łączyć, tylko dzielą. Są to słowa ojca głównej bohaterki, który cieszy się, że jego sklep zniszczyło bombardowanie, bo nie trafi chociaż w ręce Polaków.

"Tata mówi, że teraz cieszy się ze zniszczenia naszego sklepu, bo nie musi oglądać, jak naziści go bezczeszczą albo, co gorsza, przechodzi w ręce Polaków."

Widzicie, jak to brzmi? Poziom mojej irytacji i bulwersacji wzrastał wraz z ilością przeczytanych stron.

Co do fabuły, to główny wątek książki rozpoczyna się dopiero od 130 strony, wcześniej praktycznie nic się nie dzieje, poznajemy losy Cypy, głównej bohaterki i jej dwóch polskich przyjaciółek, Zofii i Ireny, które zaopiekują się dzieckiem Cypy i Jakuba, cudem ocalonego z likwidowanego getta siedleckiego przez nazistów. Jednak autorko ci Polacy nie byli tacy źli, prawda? Historię poznajemy z punktu widzenia tych trzech kobiet, czyli Cypy, Ireny, Zofii. Gdy przebrnie się przez powolny i dość nudny początek, dość długi, bo 130 stron, to potem akcja przyspiesza i opisywane traumatyczne przeżycia Cypy, jej córeczki Racheli, zwanej Laleczką, męża Jakuba i ich bliskich w gettcie, walka o przetrwanie, warunki tam panujące, głód, bieda, ścisk, epidemie, a w późniejszym okresie eksterminacja Żydów, ich wywózka do obozu w Treblince poruszają i łamią serce. Rozdzierające są sceny pożegnania, przede wszystkim moment gdy Cypa zostawia córkę pod opieką przyjaciółek, a sama wraca do getta, nie wiedząc co ją tam czeka. Przyspieszone bicie serca i niepokój, a także podziw i szacunek budzą sceny ukrywania przez Irenę i Zofię, Racheli, podczas wojny. Przecież gdyby ktoś je wydał, Niemcy bez mrugnięcia okiem by je rozstrzelali.

Dziecko Holokaustu jest poruszającą książką, opartą na prawdziwej historii, spisanej w dzienniku Cypy w getcie i dzięki niej historia jej i jej bliskich zostanie ocalona od zapomnienia. Jest to także kolejny dowód na bestialstwo nazistów, na śmierć tylu niewinnych ludzi, jak i dowód na odwagę, siłę prawdziwej przyjaźni i poświęcenia dla uratowania życia. Wzrusza, porusza i uczy. I gdyby nie te krzywdzące słowa autorki dotyczące Polaków oceniłabym ją wyżej, a tak, no cóż...

Jeśli jesteście jej ciekawi i macie mocne nerwy, to czytajcie Dziecko Holokaustu, ale miejcie na uwadzę, to co zawarłam w mojej recenzji.

Za egzemplarz do recenzji dziękuję wydawnictwu Filia Na Faktach.

*[Adres usunięty]

Owszem zdarza mi czytać (nawet dosyć często) literaturę z wojną w tle, ale za tą z holokaustem w tytule i obozową nie przepadam. Nie dlatego, że jest zła, raczej z innego powodu. Wykańcza mnie psychicznie. Nie potrafię się przez długi czas odciąć od czytanej historii i za bardzo ją przeżywam. Tak też było i tym razem.

Jest rok 1941. W getcie w Siedlcach rodzi się dziewczynka Rachela, którą od tej pory wszyscy będą nazywali Laleczką. Dziecko przychodzi na świat w najmniej sprzyjającym momencie, bo właśnie zaczyna się czystka getta. Rodzice Racheli, Jakub i Cypa postanawiają za wszelką cenę utrzymać Laleczkę przy życiu.

Cypie udaje się przemycić córeczkę poza mury getta do swoich przyjaciółek Ireny i Zofii. Sama wraca do rodziny, choć zdaje sobie sprawę jaki los ją czeka. Od tego momentu zaczyna się tułaczy los małej Racheli.

Amira Keidar napisała książkę „Dziecko Holokaustu” w oparciu o prawdziwy, unikatowy dziennik spisany przez Cypę w trakcie anihilacji getta, a także przeprowadzając wywiady z żyjącymi jeszcze bohaterami tej historii oraz o dokumenty i autentyczne listy. Trzeba przyznać, że wykonała kawał świetnej pracy i powstała z tego książka, której lektura powoduje, że krwawi serce największego twardziela.

Nie jestem w stanie wyobrazić sobie dramatu rodziców, którzy muszą zostawić swoje ukochane, jedyne dziecko, wiedząc, że nigdy więcej go nie zobaczą. Rozumiem, że ta decyzją ratują życie, ale jednak. Moje serce pękało, razem z ich sercami. Łzy leciały po policzkach, nie tylko w tym momencie. Uwierzcie mi chusteczki są elementem obowiązkowym, nie żartuję. Umieszczone na samym końcu książki trzy zdjęcia Laleczki (z matką, ojcem, babcią) z załączonymi życzeniami szczęścia i krótkim opisem potwierdzają opisaną historię i wyciskają ostatnie łzy.

„Dziecko Holokaustu” to opowieść o przetrwaniu i nadziei; niesamowitej miłości, odwadze w obliczu śmiertelnego niebezpieczeństwa i niebywałej lojalności. Inspirująca, ale równie mocno wzruszająca. Historia bardzo ważna, godna zapamiętania i polecenia. Uważam, że powinno ją przeczytać jak najwięcej czytelników.

Byłam dzisiaj na wycieczce w miejscu, w którym więziono polskich oficerów podczas II Wojny Światowej. Pan przewodnik odczytał nam list, którego treść usłyszeli nasi dziadkowie we wrześniu 1939 roku, a wcześniej rozkazał nam ustawić się w dwuszeregu. I chociaż to tylko wycieczka i przestawienie historii trochę w humorystyczny sposób, to jednak stojąc w tym dwuszeregu ciarki przeszły mi po plecach. Dlaczego? Bo ostatnio wiele książek przeczytałam o II Wojnie Światowej i próbowałam chociaż trochę wyobrazić sobie, że jestem w XX wieku wśród tych ludzi, których obdarto z wszelkich emocji.

„Dziecko Holokaustu” to historia o Rachela, dziewczynki urodzonej w 1941 roku w getcie. Mówiona na nią również Laleczka. Była dzieckiem, które w tym mrocznym świecie dawało nadzieję na lepsze jutro. Tyfus, wszy, głód i brud – z tym wszystkim na co dzień zmagali się żydzi w getcie w Siedlcach.

Matka Rachela była silną kobietę, którą bardzo podziwiam. Urodziła się w czasie gdy Polska była jeszcze pod zaborami. Jak przez mgłę pamięta swoje dzieciństwo, a później czasy Wielkiej Wojny. Gdy Polska stała się niepodległa, Cypa postanowiła iść na studia i żyć godnie. Niestety im bliżej wybuchu II Wojny Światowej, tym bardziej atmosfera między Polakami a Żydami psuła się i spięcia między nimi narastały. We wrześniu 1939 ogłoszono, że wojska niemieckie zaatakowały Polskie, natomiast piekło w Siedlcach rozpoczął się 11 września. Pomimo wszystko Cypa postanowiła być szczęśliwa i wzięła ślub z Jakubem. Oboje trafili do getta gdzie urodziła się ich córeczka, której dali na imię Rachela. Cypa to kobieta, która wiele przeżywa chociaż była jeszcze młoda. Pokazała swoją siłę i miłość zarówno do własnego dziecka, jak również względem rodziców i męża. To co zrobiła bardzo mnie zaskoczyło i będąc na jej miejscu nie wiem czy bym potrafiła postąpić tak ja ona. Ale nam żyjących w cywilizowanym świcie, ciężko nawet sobie wyobrazić, jak można było przetrwać chociaż jeden dzień, tydzień, miesiąc w taki warunkach. Bardzo dobrze również autorka przedstawiła Irenę i Zofię. Kobiety, które narażając swoje życie pomogły Cypie i jej córeczce. Jak dalej potoczyły się losu głównych bohaterów, przekonacie się sami.

„Dziecko Holokaustu” to książka oparta na faktach. Informacje w jej zawarte pochodzą z dziennika, który pisała Cypa w trakcie anihilacji getta oraz z wywiadów z bohaterami tej historii. Dla mnie książki tego typu wywołują wiele emocji. Od żalu i smutku po złość i niedowierzanie po co w ogóle człowiek człowiekowi zgotował taki los. Jeśli lubicie książki, których akcja dzieje się podczas II Wojny Światowej to historia Racheli i jej matki na pewno Was zainteresuje. Dla mnie jest to lektura obowiązkowa, która skłania do refleksji. Polecam!

„Jeśli dzieci przyswoją ojczysty język i historię swojego kraju żaden wróg ich nie pokona”. Ten cytat według mnie jest bardzo trafny i prawdziwy.

Nawet nie chcę sobie wyobrażać co musi czuć matka, która wie, że tylko oddając swoją córkę w inne dłonie, ma szansę, by zapewnić jej przetrwanie. Dodatkowo również jej dwie przyjaciółki wiedzą, że gdyby wyszła prawda na jaw o jej prawdziwym pochodzeniu zostałyby rozstrzelane. Tym czasem dziecko dorasta i coraz bardziej zaczyna się dziwić światu, że nie wolno jej robić rzeczy, które robią inne dziewczynki. Nie może chodzić ubrana jak one, choć ich stroje bardzo jej się podobają. W międzyczasie czytamy o nazistach, którzy mordują niewinnych ludzi. Czytamy o ich strachu, o tym, że nikt z nich nie może przewidzieć co się stanie za chwilę, czy jutro. Książkę czytamy z perspektywy kilku osób, które to właśnie zajmowały się Laleczką. Wzruszające były wypowiedzi jej matki, kiedy oddając ją nie chciała się z nią żegnać, by jeszcze bardziej nie rozdzierać swojego serca, które i tak płakało rzewnymi łzami. Również polki, które zajęły się dziewczynką zdawały sobie sprawę, że mogą już nigdy więcej jej matki nie ujrzeć na oczy.

Przykre jest to, że ta książka powstała w oparciu o unikatowy dziennik napisany właśnie przez Cypę. Przeczytamy o autentycznych listach, dokumentach i bohaterach, którzy opowiadają tą historię jako ich prawdę, jako coś, co przeżyli. Potrzeba nam przeczytać takie dzieła, by prawda o tych okropnych czasach wciąż w nas się tliła. Tak niewiele zresztą osób żyje jeszcze na świecie, którzy przeżyli holokaust. Którzy widzieli mordy na niewinnych ludziach, którzy głodowali dzieląc kawałek kromki chleba na kilka osób, by każdy miał szansę na przeżycie. W obecnych czasach ludzie wciąż nie znają wartości jedzenia, sama wielokrotnie widziałam, że są wyrzucane na śmietniki. Boję się tylko tego, że choć nasze czasy różnią się od tych wojennych, to gdzieś w głowie zapala mi się iskierka, że nie musi być rok 1941, by nagle zabrakło żywności. Zresztą sami wiecie jak obecnie się dzieje. Sprowadzony został czas, kiedy mamy pieniądze, a nie ma co za nie kupić. Czy już tak nie było? Czy ktoś zwrócił na to uwagę? Czytajcie takie książki, by po prostu pamiętać...

„Dziecko Holokaustu” to niezwykle poruszająca historia. Porusza swą autentycznością, świadomością, że czytając tę książkę, poznajemy prawdziwe wydarzenia z życia Racheli, zwanej Laleczką. Dziewczynka urodziła się w getcie w 1941 roku. To, co najbardziej uderza, to heroizm jej rodziców – Jakuba i Cypy, w uratowaniu ich dziecka.

Historia dziewczynki porusza nasze najczulsze struny. Daje również świadectwo rodzicielskiej miłości oraz otwartości drugiego człowieka na niesienie pomocy, ryzykując własnym życiem.

Amira Keidar napisała książkę, którą przeczytać powinien każdy z nas. Niezależnie, którym gatunkiem najbardziej się fascynujecie, to książka „Dziecko Holokaustu” jest dla nas lekcją historii dającą przesłanie, z którego warto wziąć tę mądrość. Mądrość życiową, a przede wszystkim ludzką, związaną z wrażliwością na drugiego człowieka i pomocą, w najtrudniejszych chwilach.

A te, doświadczone przez rodziców Racheli, to prawdziwe piekło. Dlatego też, gdy w polskim getcie rozpoczęto systematycznie mordować wszystkich więźniów, dla Jakuba i Cypy było jasne, aby chronić ich „Laleczkę”. Tuż przed jej pierwszymi urodzinami Cypa przemyca córeczkę poza granice getta, gdzie dwóm polskim przyjaciółkom Irenie i Zofii powierza ją pod opiekę. Kobiety ryzykowały śmiercią, gdyż w momencie zdemaskowania ich pomocy mogły zostać rozstrzelane.

Nie jestem nawet w stanie wyobrazić sobie bólu, który rozdzierał serce matki, przekazującej swe dziecko w ręce przyjaciółek. Nie potrafię pojąć co mógł czuć ojciec, gdy miał świadomość, że już nigdy nie zobaczy swojej córeczki. Z drugiej zaś strony Jakub i Cypa byli zapewne „uradowani”, że udało im się ochronić Rachelę przed śmiercią.

Nie ukrywam, że historia ta mocno mną wstrząsnęła. Myśl o tym, co przeżywali więźniowie getta, jest dla mnie poczuciem bólu, niesprawiedliwości…, której nie potrafię pojąć, zrozumieć… .

Bardzo dobrze się stało, że książka „Dziecko Holokaustu” ukazała się na polskim rynku. Dzięki temu możemy poznać historię Racheli. Amira Keidar napisała tę książkę, opierając swą wiedzę na dziennikach napisanych przez Cypę, a także liczne wywiady z bohaterami tej historii. Autorka przed napisaniem tej książki zapoznała się również z dokumentami i listami.

„Dziecko Holokaustu” to poruszająca historia, dająca nadzieję w trudnych czasach, gdy piekło zstępuje na ziemię. To książka tak bardzo nam dziś potrzebna.

Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Filia, Filia na Faktach