Dzieci Świętej Małgorzaty

Ante Tomić od początku swojej pisarskiej drogi udowadnia, że język w narracji może brzmieć jak gwar. „Nada”, w Polsce wydana pod tytułem „Dzieci świętej Małgorzaty”, posługuje się całym wachlarzem zmysłów. Czytając, nie tylko słyszymy głosy bohaterów, gniewne, piskliwe, miękkie, ale też niemal czujemy zapach jedzenia unoszący się z wyspiarskich kuchni, gdzie historia przeplata się z codziennością.

To powieść, w której wszystko obraca się wokół spotkań i podziałów. Na małej dalmatyńskiej wyspie, pod patronatem świętej Małgorzaty, żyją obok siebie ludzie różnych narodowości, religii, języków. Przybycie młodego syryjskiego uchodźcy, Selima, odsłania napięcia i lęki, ale także wyzwala coś wspólnego, coś, co od wieków łączyło ludzi, potrzebę jedzenia, rozmowy i dzielenia się. Tomić przypomina, że różnice często buduje się na tym, co ulotne, a to, co naprawdę łączy, jest proste: chleb, mięso, wspólny stół.

W jednej ze scen autor rozbraja mit autentyczności. Wspomina o morzu, które widziało wiele wojen i wiele upadków, a jednak jest w tym wszystkim coś stałego, przepisy, smaki i rytuały. Jagnięcina na rożnie, grillowane kebaby. Jedzenie staje się tu dowodem, że historia to nie tylko granice i krwawe konflikty, ale także nieustanna wymiana, mieszanie się, wspólnota przy ogniu. Co ludzie nazywają „prawdziwie naszym”, jest w istocie sumą wpływów i zapożyczeń.

Ta kuchnia jest metaforą człowieczeństwa, pokazuje, że wszystko w tym śródziemnomorskim świecie jest zarazem prawdziwe i nieprawdziwe, autentyczne i nieautentyczne. Tomić bawi się tą sprzecznością, a jego opowieść, choć nasycona humorem, ma w sobie powagę przypowieści. To literatura, która nie ucieka w górnolotne prawdy, lecz ukazuje je w codziennych gestach.

Książka „Dzieci świętej Małgorzaty” przypomina, że człowiek zawsze będzie próbował odgrodzić się od innych, ale za każdym razem straci coś własnego. Prawdziwa tożsamość rodzi się w wymianie, nie w izolacji. Dlatego tak szkoda, że w polskim wydaniu zabrakło prostoty i symbolicznej siły tytułu. „Nada”, czyli „Nadzieja” jest tu nie tylko imieniem, ale także przesłaniem całej książki.

IG @angelkubrick

Powieść, która zaczyna się od sztormu na Morzu Śródziemnym, a kończy gdzieś pomiędzy ćevapami, cudami i orkiestrą dętą nie może być banalna. I nie jest. To książka, która pachnie chorwackim upałem i zawiera rzadko spotykaną, ale idealnie zbalansowaną mieszankę ciepła, absurdalnego humoru i poważnych tematów poświęconych [Adres usunięty] problemom społecznym, biznesowym czy rodzinnym. Zaskakuje, bawi i daje do myślenia.

Polecam. Jest głośno, kolorowo i przewrotnie, ale z ciepłem i sercem.

Na Morzu Śródziemnym wszystko się zaczyna. Podczas burzy tonie statek z imigrantami, którzy próbują dotrzeć do lepszego świata. Jednym z nich jest Selim, którego fale wyrzucają na pewną plażę zwaną plażą Pizdka i właśnie to ratuje mu życie.

W tym samym czasie w dalmatyńskim miasteczku, do którego przynależy plaża Pizdka, mieszkańcy szykują się do obchodów z okazji dnia swojej patronki. Z tej okazji, jak co roku, zjeżdżają się tam liczne pary starające się o potomstwo. Orkiestra będzie przygrywała, a wszyscy będą w radosnej atmosferze oczekiwać na to wyjątkowe wydarzenie.

Jednak ten sezon stanie się inny od poprzednich, wyjątkowy. A wszystko za sprawą Selima oraz pewnego małżeństwa. Pojawi się wiele cudowności kulinarnych, wiele sprzeczek i kłótni, a nawet bójek.

A w tym wszystkim są jeszcze ćevapy i ryczący osioł, który odzywa się zawsze, gdy ktoś w okolicy COŚ robi! 🫏

„Dzieci Świętej Małgorzaty” już na pierwszy rzut oka sprawiają, że człowiek po prostu wie, że nie będzie to zwykła lektura. Mówiąc szczerze, sięgając po nią miałam pewne obawy… ale to, w jak bardzo pozytywny sposób zostałam zaskoczona tylko świadczy o tym, jaka to fajna historia!

Dzieje się tu dużo, absurd goni absurd, a humor miesza się z refleksjami. Czytelnik znajdzie tu wszystko - od złości, przez radość, aż po najszczersze współczucie.

„Dzieci Świętej Małgorzaty” to opowieść niedługa, idealna na jeden jesienny wieczór przy dobrej herbacie. Jej klimat jest specyficzny i to trzeba zaakceptować, bo tak będzie aż do końca. Podzielona jest na rozdziały, które są bardzo przejrzyste. Cała książka ma zresztą nietypowy większy format. Bawiłam się przy niej wybornie 🙂

Ante Tomić udowadnia, że absurd, ironia i ciepły humor to doskonałe narzędzia do opowiadania o sprawach poważnych. W "Dzieciach świętej Małgorzaty" zabiera nas do dalmatyńskiego miasteczka, które z pozoru wydaje się spokojne i senne, ale z każdym rozdziałem coraz bardziej przypomina tętniący życiem, surrealistyczny mikroświat pełen cudów – tych małych i tych spektakularnych.

Wszystko zaczyna się dramatycznie – od katastrofy statku z imigrantami. Ocalały Syryjczyk Selim trafia w sam środek lokalnych obchodów ku czci świętej patronki, gdzie spotyka całą galerię postaci: pobożnych (czasem zbyt pobożnych), pogubionych, śmiesznych i poruszających. Tomić z niezwykłym wyczuciem żongluje wątkami: od osła pana Mikuli, przez bankrutującego biznesmena, po orkiestrę dętą ćwiczącą z zapałem do parady. A wszystko to spięte klamrą oczekiwania na cud.

Największym atutem powieści jest jej ton – lekki, miejscami groteskowy, ale podszyty czułością i przenikliwą obserwacją społeczną. Nie boi się przy tym poruszać tematów trudnych – migracji, bezpłodności, religii, męskości – ale w sposób, który rozbraja stereotypy i prowokuje do refleksji, nie popadając przy tym w moralizatorstwo.

„Dzieci świętej Małgorzaty” to książka, która bawi i wzrusza. Pokazuje, że nawet w najbardziej absurdalnych sytuacjach może kryć się prawda o nas samych – i że czasem śmiech to naprawdę najkrótsza droga do zrozumienia świata.

W roku ubiegłym nakładem wydawnictwa Noir Sur Blanc ukazała się pierwsza w Polsce książka chorwackiego dziennikarza Ante Tomicia „Cud w Dolinie Poskoków”. Teraz czytelnicy, którzy przekonali się do specyficznego spojrzenia autora na rzeczywistość mogą zaznajomić się z kolejnym tytułem „Dzieci Świętej Małgorzaty”. I, uff, mam dylemat co o niej myśleć, bo z jednej strony wiele wątków, które się przewijają na jej kartach są absurdalne, jednak z drugiej strony, jeśli obedrzeć je z tego absurdu to okazują się niezwykle prawdziwe ale z domieszką „cukierkowatości” dodanej specjalnie na potrzeby czytającego.

Do, oczywiście, turystycznej chorwackiej wyspy z zatopionego statku z imigrantami na pokładzie trafia wyrzucony przez fale Selim, który jest Arabem. Aby było zabawniej, morze wyrzuca go na plażę nudystów. Komendant Krste zatrzymuje imigranta ale jest mu to nie w smak, gdyż zaburza to jego harmonogram dnia. A jest on napięty, gdyż akcja dzieje się tuż przed obchodami Dnia Świętej Małgorzaty. Patronki Wyspy jak i wszystkich oczekujących lub pragnących posiadać potomstwo. Krste pragnie w tym doniosłym dniu zarobić nieco na ćevapach (kebabach), jednak nie ma on ręki do ich przyrządzania.

Na Wyspie pojawia się austriacka para starająca się o dziecko. Odwiedzili już wszystkie możliwe miejsca kultu na całym świecie i Święta Małgorzata jest ich ostatnią deską ratunku

W porcie cumuje jacht z podstarzałym czekoladowym bankrutem a wraz z nim jego młodziutka partnerka.

Dodajmy do tego wszystkiego, księdza, filozofa, córki Krstego i kilka żon oraz paru mieszkańców wyspy i osła. Tak, osła! który wydaje dźwięki w trakcie specyficznego zachowania się co poniektórych osób, to macie nieprzeciętną komedię podszytą absurdami ale również ukazującą ludzkie zachowania, tak nieco z przymrużeniem oka i odkrywanie ich pragnień i słabości. Całość utrzymana jak już dla mnie w nieco specyficznym pisarskim stylu Ante Tomicia, który jest wisienką na torcie.

Współpraca barterowa z Wydawnictwem Noir Sur Blanc.