Dwa księżyce

To nie jest zwykły zbiór opowiadań, który został napisany tylko po to, żeby go napisać. Maria Kuncewiczowa Stworzyła coś wyjątkowego, osadzonego w Kazimierzu Dolnym, w czasach międzywojennych. Sama nigdy nie byłam w tym miejscu, ale za sprawą tej lektury, poczułam się nie tylko, jakbym się tam przeniosła, ale też jakbym cofnęła się w czasie i widziała wszystko oczyma wyobraźni. Coś przepięknego.

Wyobraźcie sobie z jednej strony cudowne, malownicze uzdrowisko, pełne barw, tętniące życiem, miejsce spotkań wielu ludzi, do którego aż chce się przyjść, po którym chce się przespacerować, a z drugiej zaś strony mamy coś zupełnie innego, biedę, trudny życia codziennego, całkowity kontrast, przeciwieństwo, którego nie powinno być. To już wiele mówi.

Kuncewiczowa po raz pierwszy odwiedziła Kazimierz Dolny w latach dwudziestych XX wieku. W roku 1938 otrzymała honorowe obywatelstwo tego miasta za jego rozsławienie – a przyczyniły się do tego w dużej mierze Dwa księżyce. Po wojnie zbiór uzupełniono o kolejne teksty. Niniejsze wydanie opatrzono zaś wstępem Marty Strzeleckiej.

Pani Maria ma niebywały talent pisarski. Potrafi czarować słowem i kusić swojego odbiorce. Ze zwykłego opisu przyrody, który wydaje się, że u kogoś innego może być nijaki, tutaj jest prawdziwym dziełem sztuki. Nie często to się zdarza, wierzcie mi. W „Dwóch księżycach” będziecie mieli okazję doświadczyć tego na własnej skórze i mam nadzieję, że jesteście na to gotowi.

Muszę Was jednak zmartwić. Jeśli szukacie pozycji, przez którą będziecie mogli bezmyślnie przebrnąć, przeczytać w moment i o niej zapomnieć jeszcze tego samego dnia, to źle trafiliście. Ta pozycja jest do ciszenia się nią, poznawania powoli bez pośpiechu. Należy się przy niej zatrzymać, pomyśleć, dojść do odpowiednich wniosków i dopiero ruszać dalej. To nie jest książka wydana, żeby wydać. To jedna z tych pozycji, która mogłaby być lekturą szkolną, bez wątpienia ma do tego predyspozycje.

Czy polecam Wam tytuł? Oczywiście! Będzie idealny dla osób, które szukają wyciszenia przy dobrej lekturze. Dajcie się jej porwać.

Kuncewiczowa miała niezwykły talent do malowania słowem. Jej proza jest jak subtelne akwarele – delikatne, pełne światła i cienia. Kiedy czytałam te historie, czułam się, jakbym spacerowała wąskimi uliczkami Kazimierza Dolnego. Czułam zapach ogrodu, słyszałam szum Wisły i gwar rozmów. Książka przedstawia letnie życie artystycznej bohemy i mieszkańców miasteczka, łącząc różnorodne historie, które subtelnie oddają atmosferę tego miejsca. Pisarka stworzyła nastrojowy portret ludzi i krajobrazu, używając bogatego, plastycznego języka.

Kuncewiczowa nie budowała skomplikowanych fabuł, a raczej snuła impresje. Każde opowiadanie to maleńki portret – a to artysty malującego krajobraz, a to zakochanej pary, a to zwykłych mieszkańców miasteczka. Autorka z niezwykłą wrażliwością uchwyciła chwile ulotne i kruche. Nie ma tu wielkich dramatów, są za to subtelne ludzkie uczucia – melancholia, tęsknota, miłość, a czasem nutka humoru.

Szczególnie ujęły mnie opisy przyrody. Przyroda u Kuncewiczowej nie jest tylko tłem. Drzewa, rzeki, księżyc – wszystko żyje i oddycha razem z postaciami. "Dwa Księżyce" to idealna lektura na leniwe popołudnie. To książka, do której wraca się, gdy ma się ochotę na chwilę spokoju, piękna i refleksji. Zdecydowanie polecam każdemu, kto ceni sobie prozę liryczną i nastrojową. Czyta się ją wolno, delektując się każdym zdaniem.