Nevada. To nie amerykańska pustynia, ale miejsce położone nad doliną rzeki Brenty w północnej części regionu Wenecji Euganejskiej. Tam mieszka rodzina De Boerów. To ziemia otoczona surowym lasem, gdzie nawet domy stawiane są na stromych zboczach. Są ostatnie lata dziewiętnastego wieku, a De Boerowie, utrzymujący się z uprawy Nostrano del Brenta, bardzo cenionego gatunku tytoniu, żyją ze świadomością, że jedynie milczący i pełen szacunku sojusz między ludźmi a dziką naturą pozwala im przetrwać. Głową rodziny jest Augusto, człowiek małomówny, niestrudzony pracownik, zdolny usłyszeć głos lasu i rozumieć świst wiatru.
Taką samą dziką naturę ma Jole, jego najstarsza córka, bezgranicznie kochająca konie. Dochody z uprawy tytoniu nie wystarczają, aby rodzina mogła godnie żyć. Dlatego Augusto postanawia przedostać się przez nieodległą granicę, aby przemycić nadwyżkę zbiorów do Austrii. Droga prowadzi niedostępnymi ścieżkami, przez pozornie niemożliwe do pokonania przeszkody, w nieustannym zagrożeniu atakiem dzikich zwierząt, napaścią rozbójników i aresztowaniem lub postrzeleniem przez straż graniczną.
Jole ma piętnaście lat, gdy ojciec postanawia, że ??czas zabrać ją ze sobą: w rodzinie ktoś jeszcze musi znać tę trasę. Nie minie wiele czasu, kiedy okaże się, że dziewczyna będzie musiała wyruszyć w tę samą drogę jeszcze raz, ale samotnie. Jole wkroczy ponownie w ten surowy świat, by dostarczyć na drugą stronę granicy swój cenny ładunek i odkryć, jaki los spotkał jej ojca, który trzy lata wcześniej nie powrócił z przemytniczego szlaku.
Fragment książki
„– Widzisz? To są szczyty wznoszące się na północ od miasta Feltre.
Jole podążyła wzrokiem za ojcowskim spojrzeniem, aż jej oczy spoczęły na górskich wierzchołkach.
Po kilku chwilach znów zaczął mówić.
– Jole, ta podróż ma tylko jedną zasadę: nie wracaj taka, jaka wyszłaś. Wróć do domu inna!
– A jak to się robi?
– Zawód przemytnika przypomina wiatr. Nikt nie może nas zobaczyć, nikt nie może nas złapać i zawsze musimy być gotowi, by zmienić kierunek.”
„Matteo Righetto jest narratorem o nadzwyczajnym talencie. Pisze książki, od których nie można się oderwać. To literatura autentyczna i pełna rozmachu.” - Adam Freudenheim, Pushkin Press (Wielka Brytania)
„Dusza granicy to rewelacyjna książka: pozwala nam zanurzyć się w nieznanym świecie przemytników tytoniu na północy Włoch pod koniec XIX wieku i poczuć go tak, jakbyśmy byli mu współcześni.” - Michael Heyward, Text Publishing (Australia)
„Marzeniem każdego wydawcy jest odnalezienie drogocennych kamieni, w których wszystko, co składa się na literaturę godną tej nazwy, spotyka się w jednym tekście. To właśnie jest przypadek Duszy granicy.” - Nelleke Geel, Atlas Contact (Holandia)
Matteo Righetto (1972) mieszka i pracuje w Padwie, na granicy dzikich terenów północno-wschodnich Włoch. Wiele jego dzieł rozgrywa się w pięknych górskich krajobrazach, które doskonale zna z wędrówek z ojcem i z plecakiem. „Dusza granicy” stała się literackim sukcesem i została sprzedana w kilku krajach jeszcze przed jej publikacją we Włoszech. Drugi tytuł z trylogii zostanie wydany przez Smak Słowa w październiku 2019.
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii literatura piękna obca lub z serii Kontynenty
W jakim klimacie i stylu utrzymana jest powieść "Dusza granicy"?
Książka jest surowym, klimatycznym dramatem historycznym, w którym natura odgrywa rolę niemal równorzędną z ludzkimi bohaterami. Autor posługuje się oszczędnym, ale bardzo obrazowym językiem, oddającym trudy życia w górach pod koniec XIX wieku. Czytelnik znajdzie tu połączenie powieści przygodowej z głęboką refleksją nad relacją człowieka z dzikim krajobrazem Alp. To literatura autentyczna, skupiona na detalach codziennej walki o przetrwanie i szacunku do ziemi. Każda strona przesiąknięta jest zapachem tytoniu i chłodem górskiego wiatru.
Dla kogo ta książka może nie być odpowiednim wyborem lektury?
Powieść ta nie przypadnie do gustu osobom poszukującym dynamicznej akcji i lekkiej, rozrywkowej fabuły typowej dla współczesnych thrillerów. Narracja Matteo Righetto jest niespieszna, skupiona na atmosferze, wewnętrznych przeżyciach bohaterów oraz opisach surowej przyrody. Czytelnicy oczekujący skomplikowanych intryg politycznych czy miejskiego tempa życia mogą czuć się znużeni specyficznym, górskim rytmem tej opowieści. Jest to pozycja wymagająca skupienia na detalach i docenienia literackiego kunsztu, a nie tylko samej intrygi. To lektura dla tych, którzy cenią minimalizm i głębię psychologiczną ponad widowiskowość.
Czy akcja książki osadzona jest w amerykańskim stanie Nevada?
Mimo mylącej nazwy, akcja toczy się w małej miejscowości Nevada położonej we włoskich Alpach, w regionie Wenecji Euganejskiej. To specyficzny mikroklimat doliny rzeki Brenty, gdzie pod koniec XIX wieku uprawiano ceniony gatunek tytoniu. Historia skupia się na granicy między Włochami a Austrią, ukazując życie lokalnych społeczności w cieniu potężnych szczytów. Wybór tego miejsca podkreśla izolację bohaterów i ich całkowitą zależność od kaprysów górskiej natury. Jest to fascynujący obraz mało znanego skrawka Europy sprzed ponad stu lat.
Czy powieść stanowi samodzielną całość, czy jest elementem serii wydawniczej?
Książka jest pierwszym tomem trylogii, która ukazuje się w ramach cenionej serii "Kontynenty" wydawnictwa Smak Słowa. Choć główny wątek Jole i jej ojca jest tu centralny, autor zaplanował szerszą opowieść, którą kontynuuje w kolejnych częściach cyklu. Czytelnicy doceniający spójność świata przedstawionego znajdą w tej pozycji doskonały wstęp do dłuższego obcowania z włoską literaturą piękną. Lektura zachęca do sięgnięcia po następne tomy, aby w pełni poznać losy bohaterów i ewolucję ich trudnego rzemiosła. Stanowi ona solidny fundament pod dalszy rozwój tej sagi rodzinnej.
Na jakich aspektach życia bohaterów skupia się ta historyczna opowieść?
Głównym motywem jest walka o przetrwanie rodziny De Boerów poprzez nielegalny przemyt tytoniu przez górskie przełęcze. Autor szczegółowo opisuje trud uprawy rośliny Nostrano del Brenta oraz niebezpieczeństwa czyhające na przemytniczych szlakach. Istotnym elementem jest również relacja ojca z córką oraz proces przekazywania wiedzy o tym, jak przetrwać w lesie. To opowieść o honorze, milczeniu i konieczności zmiany, jaką wymusza na człowieku bezwzględne środowisko naturalne. Ukazuje ona, jak surowa rzeczywistość kształtuje charakter młodej dziewczyny zmuszonej do dorosłości.
