Córki chmur. O kobietach z Sahary Zachodniej

Lata płyną, żyje nam się niby coraz lepiej, a pewne sprawy się nie zmieniają. Ot, choćby sytuacja plemion żyjących na terenie Sahary Zachodniej. Od momentu, gdy Maroko uzyskało niepodległość ich Saharyjczycy zabiegają o to, by zostało przeprowadzone referendum. Domagają się niezawisłego państwa. Ich sytuacja przypomina trochę losy Kurdów od lat tułających się pomiędzy sąsiadami i ignorowanych przez społeczność międzynarodową. Autorka reportażu opisuje trudne losy kobiet sahrawi. Pokazuje jak zmieniła się tradycyjna rola kobiety. Niegdyś to mężczyzna był odpowiedzialny za byt materialny rodziny, co więcej zajmował się również gotowaniem i ogarnianiem domu. Kobieta opiekowała się dziećmi i dbała o siebie. Teraz się to zmieniło. Na skutek obserwowania zwyczajów marokańskich mężczyźni przerzucają coraz więcej obowiązków na swoje połowice. Do tego dochodzą represje rządu, trudne życie w obozach ograniczające koczowniczy tryb życia. Opowieść interesująca, lecz jednostronna. Historie kobiet są przedstawione tak, jak usłyszała i zanotowała je pisarka. Nie skonfrontowała tych opowieści ze zdaniem przedstawicieli władz marokańskich, z tymi z sahrawi, którzy się zasymilowali. Niemniej jednak to nadal opowieść, która otwiera oczy na fakty pomijane w ogólnej narracji. Polecam. 

Chcielibyście zamieszkać na pustyni?

Saharyjczycy mawiają, że tylko kobieta może wyhodować kwiaty na pustyni. Saharyjki zajmują wyjątkowe miejsce zarówno na arenie politycznej, jak i w swojej społeczności. Ich rola daleka jest od powszechnych wyobrażeń o muzułmańskim i arabskim świecie, a ich pragnienia i marzenia są tak bardzo bliskie naszym.

Autorka oddaje głos tym, którzy zbyt długo milczeli lub byli uciszani. Pokazuje nie tylko realia okupacji, polityczne tło, ale przede wszystkim tworzy żywy portret kobiety. Ich historie są jak wiatr niosący się po pustyni – pełne bólu, sprzeciwu i godności. Nie są tylko ofiarami systemu, ale to wojowniczki, które dzień po dniu zmagają się z brutalną rzeczywistością i nie pozwalają się złamać.

To, co uderza najmocniej to emocjonalna głębia i fakt, że opisywane tragedie nie są zamknięte przeszłością. Oczekiwałam książki kulturowej, pełnej barw i obyczajów, a dostałam coś więcej. Świadectwo przemocy, upokorzenia, ale także nadziei i siły. Autorka swoim stylem pozwala czytelnikowi nie tylko „poznać” Saharę, ale być z bohaterkami przez chwilę.

Tak jak pustynia, kobiety Sahary są odporne, ciche i wytrwałe. Ich losy kształtuje wiatr historii, często bezlitosny, a jednak nie są one biernym piaskiem. Stają się jego formą, krajobrazem oporu. Autorka tworzy opowieść o kobietach, które pomimo traumy, przemocy i wygnania trwają. To hołd dla ich odwagi, a zarazem brutalne lustro ignorancji.

Sahrawi - ludzie Sahary Zachodniej.

Ludzie zmuszeni żyć pod okupacją lub na uchodźctwie.

Ludzie, których prawa są do dziś łamane.

Ludzie, o których mało się słyszy.

A którzy, mają wiele do powiedzenia.

Wśród nich kobiety - Córki Chmur - których historie są najbardziej wstrząsające.

Sięgając po tę pozycję, nie spodziewałam się zupełnie takiej gamy emocji. Nie miałam pojęcia o historii Sahary Zachodniej, ani o horrorze, który rozgrywa się tam nadal.

Dlatego właśnie ta książka dosłownie wgniotła mnie w ziemię. Złamała serce opowieściami i wstrząsnęła tym, że są one w dużej mierze współczesne.

Lena Khalid oddała głos kobietom, których losy, choć różne, łączy jeden mianownik - walka.

Ich historię autorka opowiada z ogromną dozą ludzkiej empatii, emocji, należytego szacunku. Pozwala, aby wybrzmiało to, co dla nich najważniejsze, a czego nikt nie chciał słuchać.

Lena Khalid wspomina, że pokochała Saharę Zachodnią. Ale wcale nie musi tego mówić - czuć to doskonale podczas czytania tej książki.

Może właśnie dlatego uderza ona tak głęboko, w najczulsze miejsca ludzkiej wrażliwości.

Autorka zrobiła coś niesamowitego - połączyła rzetelność naprawdę dobrego reportażu z emocjonalnością ludzkich losów. W jednej książce zawarła istotę walki o wyzwolenie narodu Sahary Zachodniej oraz osobiste tragedie kobiet niezwykłych.

Ich niezwykłość musicie odkryć sami - czytając tę pozycję.

Styl Leny Khalid najlepiej opisać słowami "nie czujesz, że czytasz". Bo tak właśnie jest - historia biegnie, przewracasz kolejne strony, ale czujesz się jak w tamtym świecie, jakbyś wszystko widział na żywo, a nie tylko na kartach książki.

Pozycja trudna i bolesna, ale tak zatrważająca, że do przeczytania w jeden dzień. Nie pozwoli się odłożyć, ani o sobie zapomnieć. Myślę, że nawet nigdy.