"...Ciemność to książka wiele wymagająca od czytelnika, zwłaszcza tego gustującego w poplicie. Nie ma tu szparko biegnącej akcji, galopady zdarzeń i zapierających dech zwrotów fabuły. To rzecz dla koneserów, miłośników powieści szkatułkowej gdyż to właśnie zaoferował pisarz Karolewski, szkatułkę z wieloma fascynującymi opowieściami, perełkami refleksji nad materialnym i duchowym bogactwem świata (znać, że autor to zawodowy antykwariusz) ujętą w opowieść ramową, historię golema poszukującego swojej stwórczyni.
Przypomina trochę jego antykwariat: labirynt korytarzy z półek zastawionych książkami i przedmiotami, w którym klient zanurza się z obawą, szybko przezwyciężoną żądzą poznania (co jest za kolejnym zakrętem?). To świat-kolekcja, tajemniczy i fascynujący, wciągający jak przepastne podziemia egipskich piramid, zupełnie osobny w naszej plastykowo-elektronicznej, cyfrowej rzeczywistości wiecznego teraz, który nieoczekiwanie wypączkował na ulicy Szczytnickiej. I podobnie należy traktować tę książkę jako wartą poznania kolekcję..."
Jacek Inglot, "Posłowie", [w:] Stanisław Karolewski, "Ciemność", Brzeg 2023.
Istnieje tylko jedna opowieść. Próbujemy ją sobie przypomnieć, wyszeptując wciąż na nowo. Istnieje tylko jedno Utracone Królestwo, do którego ludzkość pragnie powrócić, i za każdym razem, gdy ktoś przypomina sobie tę historię, zdaje sobie sprawę, że sam jest zaginionym królem na wygnaniu, zaś bramy Królestwa otwierają się. Istnieje się tylko jedna opowieść. Zapomniana przez ludzkość. Złożona w ciemności.
Znów zagłębiam się w mrok. Ciemność przynosi odpowiedzi. Zbieram je z łona nocy. Karmię się z jej czernych piersi. Przelewa mi się przez usta i skrapla ziemię, która za dziewięć miesięcy wyda plon. Obrodzi opowieściami wydartymi z dna kufrów i piwnic, spomiędzy pustki czasu, z mrocznych podziemi jaźni.
Znów szukam ciszy: w nadodrzańskich ulicach, w zrujnowanych bramach, w kruszących się elewacjach, w piwnicach i głębiej. W szarych zwojach mózgowych. W otchłani ksiąg. W korycie leniwej Odry. Pomiędzy ludem. Z cienia wynoszę odłamki stłuczonego lustra, szklane drzazgi, które pieczołowicie układam jedna przy drugiej, z nadzieją, że pewnego dnia będzie ich dostatecznie dużo, by odbiły i pokazały mi świat, z którego pochodzą, inny świat, świat, który powstał ze Światła.
Stanisław Karolewski (fragment powieści)
Szukasz więcej propozycji? Zobacz nasze tytuły z kategorii fantasy lub z serii Szamani Fantastyki
Jaki styl narracji dominuje w powieści "Ciemność" Stanisława Karolewskiego?
Powieść "Ciemność" wykorzystuje strukturę szkatułkową, w której główna oś fabularna przeplata się z licznymi, mniejszymi opowieściami. Autor buduje narrację wokół motywu golema poszukującego swojej stwórczyni, co nadaje całości oniryczny i wielowarstwowy charakter. Czytelnik zagłębia się w kolejne poziomy historii niczym w labiryncie antykwariatu pełnego zapomnianych przedmiotów. Taka konstrukcja wymaga od odbiorcy skupienia i gotowości na nieliniowe odkrywanie sensów.
Czy książka "Ciemność" skupia się bardziej na akcji, czy na refleksji?
Książka stawia przede wszystkim na głęboką refleksję i kontemplację świata, rezygnując z dynamicznych zwrotów akcji. Stanisław Karolewski skupia się na materialnym i duchowym bogactwie rzeczywistości, czerpiąc inspiracje ze swojego doświadczenia zawodowego antykwariusza. Fabuła płynie powoli, pozwalając na delektowanie się bogatym językiem oraz filozoficznymi przemyśleniami o naturze bytu. Jest to idealna lektura dla osób poszukujących w literaturze intelektualnego wyzwania zamiast prostej rozrywki.
Dla jakiego typu czytelnika książka "Ciemność" może okazać się zbyt wymagająca?
"Ciemność" nie jest odpowiednim wyborem dla czytelników poszukujących lekkiej literatury popularnej z szybkim tempem wydarzeń. Ze względu na swoją gęstą, metaforyczną strukturę i brak galopującej akcji, może zniechęcić osoby przyzwyczajone do klasycznych schematów fantasy. Książka wymaga cierpliwości oraz zaangażowania w rozszyfrowywanie symbolicznych znaczeń ukrytych w tekście. Odbiorcy nastawieni na czysto rozrywkową fabułę mogą poczuć się przytłoczeni jej refleksyjnym i onirycznym nastrojem.
W jakim klimacie utrzymana jest historia przedstawiona w tej powieści?
Utwór jest przesycony mrocznym, tajemniczym klimatem, który nawiązuje do ukrytych zakamarków Wrocławia i ludzkiej psychiki. Autor prowadzi czytelnika przez zrujnowane bramy, piwnice oraz nadodrzańskie ulice, tworząc atmosferę pełną cieni i niedopowiedzeń. Wizja świata przedstawionego jest odległa od współczesnej, cyfrowej rzeczywistości, oferując w zamian zanurzenie w "otchłani ksiąg" i mroku. Ta gęsta aura sprawia, że lektura staje się niemal fizycznym doświadczeniem obcowania z zapomnianą historią.
Czy "Ciemność" jest częścią większego cyklu literackiego?
Tytuł ten ukazał się w ramach prestiżowej serii "Szamani Fantastyki", która promuje ambitną i nietuzinkową polską prozę gatunkową. Przynależność do tego cyklu gwarantuje wysoki poziom literacki oraz oryginalne podejście do konwencji fantastycznej. Powieść idealnie wpisuje się w to założenie, oferując prozę autorską, która wykracza poza ramy gatunku w stronę literatury pięknej. Wybór tej książki to okazja do zapoznania się z unikalnym głosem na polskim rynku wydawniczym.
