Izaak Cylkow

Izaak Cylkow był polskim rabinem oraz kaznodzieją. Zajmował się tłumaczeniami Biblii hebrajskiej z języka hebrajskiego na polski i właśnie z tej działalności zasłynął.

Cylkow przyszedł na świat jedenastego stycznia 1841 roku w Bieżuniu, a zmarł pierwszego grudnia 1908 roku w Warszawie na atak serca. Uczęszczał do Warszawskiej Szkoły Rabinów i ukończył ją w 1859 roku. Z początku studiował medycynę, jednak zrezygnował z tego na rzecz studiów teologicznych i filozoficznych (uzyskał stypendium).

Gdy powstanie styczniowe dobiegło końca, Cylkow powrócił do kraju. Od 1865 roku pełnił funkcję kaznodziei w synagodze, wygłaszając swoje kazania w języku polskim. Był pierwszym rabinem Wielkiej Synagogi na Tłomackiem. W trakcie jej uroczystego otwarcia wygłosił przemówienie, skłaniające do większego zrozumienia i tolerancji, zwłaszcza pomiędzy wyznawcami różnych religii. Wbrew zaleceniu rosyjskich władz, jego mowa także została wygłoszona w języku polskim.

Ponad trzydzieści lat zajęło mu tłumaczenie żydowskich ksiąg Starego Testamentu na polski. W pierwszej kolejności, w 1883 roku, opublikowane zostało tłumaczenie Psalmów. Dwanaście lat później pojawiła się Tora w dwóch edycjach: jedna z nich była opatrzona komentarzami, w drugiej zaś ich nie opublikowano. Całość dzieła uznaje się za pierwsze tłumaczenie Starego Testamentu bazujące w dużej mierze na hebrajskiej wersji, warto jednak zauważyć, że nie znalazły się w nim księgi Kronik, Ezdrasza, Nehemiasza i Daniela.