23. tom z serii Pism wybranych Stanisława Cata-Mackiewicza pod redakcją Jana Sadkiewicza
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Od autora
…Byłem już zupełnie bezsilny w tym, co było najważniejsze. Rozumiałem dobrze, że w razie wojny z Niemcami Rosja zajmie nasze ziemie wschodnie, czego nie rozumiały bałwany w naszych ministerstwach w Warszawie. I dlatego robiłem wszystko, aby tej wojny nie było… Ta moja rozpaczliwa i śmieszna szarpanina publicystyczna nic naturalnie nie pomogła. Wojna z Niemcami wybuchła i Rosja do nas przyszła, potworniejsza niż Rosja Mikołaja, i kraj nasz wyglądał jak mała dziewczynka z kokardą we włosach uderzona w twarz pniem sosny jadącym na kołach żelaznych.
Dzisiaj należę już do innego społeczeństwa, w którego skład wchodzą ludzie myjący naczynia po Anglikach…
Czy książka "Życie daremne. "Wiadomości" 1950-1956" zawiera teksty publicystyczne z okresu emigracji?
Tak, publikacja ta stanowi zbiór artykułów Stanisława Cata-Mackiewicza publikowanych w londyńskich "Wiadomościach" w latach 1950-1956. Teksty te dokumentują najbardziej gorzki okres życia autora, spędzony na przymusowej emigracji w Wielkiej Brytanii. Czytelnik odnajdzie tu głębokie analizy geopolityczne oraz refleksje nad losem Polski po II wojnie światowej. Jest to kluczowe źródło dla osób badających myśl polityczną polskiego uchodźstwa niepodległościowego.
Czy tę pozycję można czytać bez znajomości poprzednich tomów serii Pism wybranych?
Tak, książka stanowi autonomiczną całość i nie wymaga lektury wcześniejszych części cyklu Pism wybranych Stanisława Cata-Mackiewicza. Każdy tom w tej serii skupia się na konkretnym przedziale czasowym lub specyficznej tematyce publicystycznej autora. Ten konkretny wolumin, oznaczony numerem 23, precyzyjnie zamyka ramy czasowe lat 1950-1956. Dzięki profesjonalnemu opracowaniu redakcyjnemu poszczególne teksty są w pełni zrozumiałe dla współczesnego odbiorcy zainteresowanego historią.
Dla jakiego typu czytelnika ta książka nie będzie odpowiednim wyborem?
Publikacja ta nie jest polecana osobom poszukującym beletrystyki, powieści historycznej lub lekkiej lektury wspomnieniowej. Zawiera ona wymagające teksty publicystyczne i polityczne, które skupiają się na trudnej tematyce klęski ideowej oraz realiach życia na uchodźstwie. Czytelnik nieznający kontekstu politycznego połowy XX wieku może uznać te eseje za zbyt hermetyczne. Książka wymaga od odbiorcy skupienia oraz zainteresowania historią dyplomacji i polskiej myśli konserwatywnej.
Jaka tematyka dominuje w zebranych tu artykułach autorstwa Cata-Mackiewicza?
Głównym motywem przewodnim jest poczucie beznadziei emigracyjnego losu oraz krytyka powojennych układów międzynarodowych. Autor wnikliwie analizuje sytuację Polski pod okupacją sowiecką, konfrontując ją z niemocą zachodnich mocarstw wobec stalinizmu. W tekstach często pojawia się metafora kraju jako małej dziewczynki uderzonej pniem sosny, co symbolizuje tragizm losu ojczyzny. Mackiewicz z właściwą sobie swadą opisuje również codzienne upokorzenia polskiej inteligencji pracującej fizycznie w Anglii.
Czy w książce znajdują się komentarze redakcyjne wyjaśniające tło historyczne?
Tom ten został profesjonalnie opracowany pod redakcją Jana Sadkiewicza, co zapewnia niezbędny kontekst merytoryczny dla prezentowanych tekstów. Dzięki starannemu przygotowaniu edytorskiemu czytelnik otrzymuje rzetelne wydanie źródłowe, zgodne z najwyższymi standardami naukowymi. Przypisy i komentarze ułatwiają identyfikację osób oraz wydarzeń, o których wspomina Cat-Mackiewicz w swoich felietonach. To wydanie jest uznawane za najbardziej kompletne zestawienie jego dorobku z okresu współpracy z tygodnikiem "Wiadomości".