Zapaść. Reportaże z mniejszych miast

Średnia książka. Pokazuje kilka ciekawych historii i szybko się czyta, ale mam wrażenie, że niektóre tematy autor potraktował tendencyjnie. Przykładowo sprawę zabójstwa w Ełku (wybielanie mordercy, bo był biednym imigrantem, narracja tworzona stronniczo) czy zatrudnienie w administracji w małych miejscowościach. Poza tym autor myli procenty z punktami procentowymi oraz wieloktotnie podaje błędną interpretację wskaźnika bezrobocia. Jeśli chce się opisywać zjawiska ekonomiczne to wypadałoby znać podstawy. Do tego nie ma nic o pracy i edukacji zdalnej, co jest dużą szansą dla małych miast na powrót młodych ludzi i nowym trendem na rynku.

Czy wiedzieliście, że według Polskiej Akademii Nauk połowie z 255 średnich miast grozi społeczno-ekonomiczna zapaść?

Ja nie wiedziałam, ale ponieważ sama wychowałam się w takim mieście zapaści, to byłam ciekawa, czy autorowi uda się dojść, dlaczego tak się dzieje?

Moje miasto kiedyś miało wiele fabryk, które w pewnym momencie zaczęły być opłacalne i zostały zamknięte. Przez to wielu ludzi straciło pracę. W tym moi rodzice. Pomimo, że udało im się otrzymać zasiłek przedemerytalny, to i tak w domu było ciężko.

A perspektywy innej pracy- zerowe.

Dlatego wielu ludzi popadło w biedę i alkoholizm lub wyjechało.

Każde z nas, nastolatków wtedy, marzyło o tym, aby po szkole średniej opuścić jak najszybciej to miasto bez perspektyw i w dużej mierze tak właśnie się stało.

Tylko nieliczni wrócili.

Teraz mogę powiedzieć, że to moje miasto trochę odżyło, ale z pewnością są też rzeczy, które nie zmieniły się od lat.

W tej książce przeczytacie o kilku takich miastach jak moje, gdzie bezrobocie, problemy mieszkaniowe czy też układy polityczne sprawiają, że trudno jest w nich żyć.

Wysłuchacie ludzi- dziennikarza, przedsiębiorcy, samorządowców, czy też samych mieszkańców, którzy bez pardonu obnażają nieudolność władzy, ich układy i układziki, które nie pozwalają miastu na lepszy rozwój.

Przytakniecie przedsiębiorcy, który stwierdzi, że między innymi brak szkolnictwa zawodowego pogrąża gospodarkę, brak jest młodych fachowców, bo nikt nie chce ciężko pracować za małe pieniądze.

W ,,Zapaści" jest wiele gorzkich historii.

Smutnych, szczerych i prawdziwych.

Dlatego warto się nad nimi pochylić, wysłuchać głosów tych, którzy mieli odwagę mówić.

I mieć nadzieję, że być może..kiedyś..to wszystko się zmieni i każdy będzie mógł u siebie godnie żyć.

Nie bardzo wiedziałam czego spodziewać się po tej książce. Okazała się jednak strzałem w 10 i pozycją, która mocno zapadła mi w pamięci. Autor analizuje problemy ekonomiczne, gospodarcze, ale przede wszystkim kwestie społeczne w małych miastach. Często ludzie z większych miast, czy też rządzący nie zdają sobie sprawy z małych, zapomnianych miejsc, gdzie toczą się prawdziwe dramaty. Bardzo solidnie napisana książka, która głęboko bada problem. Naprawdę daje do myślenia w wielu kwestiach. Warto przeczytać, bo to bardzo ciekawa analiza, pełna trafnych spostrzeżeń, z których często nie zdajemy sobie sprawy.

Marek Szymaniak w Zapaści... oddaje głos mieszkańcom polskich miast. Opowiadają o problemach swoich społeczności, wspominają czasy świetności, a także snują refleksje na temat obecnej i przyszłej sytuacji własnej i miejscowości. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Czarne.

Małe miasta w Polsce starzeją się. Młodzi ludzie opuszczają je, by zdobyć wykształcenie lub znaleźć zatrudnienie. Szczególnie ten pierwszy proces można uznać za pozytywny i naturalny. Rzadkością jednak jest powrót w rodzinne strony po zakończeniu edukacji. Powód jest prosty – nie ma do czego wrócić. Brakuje pracy, szczególnie tej stabilnej. Układy i znajomości są tu bardziej potrzebne niż w większych ośrodkach. Więź z małą ojczyzną pozostaje żywa, jednakże nie jest w stanie zapewnić możliwości rozwoju zawodowego, a nierzadko podstawowych potrzeb życiowych, takich jak dostęp do opieki zdrowotnej.

W książce opisane są także przykłady miast, których lata świetności opierały się na lokalnych zakładach przemysłowych. Ich upadłość zmieniła w krajobrazie tych miejsc wszystko. Tych, którzy podejmowali decyzje o likwidacji, zazwyczaj nie interesował los pracowników, choć dla nich stanowił ON nie tylko miejsce pracy. Często to ON wyznaczał rytm dnia i był dumą mieszkańców. Zostaje tu obalony przykry mit o niezaradności i lenistwie, które – zdaniem chociażby polityków – są przyczyną niskiej jakości życia w miastach zapaści. Jeśli mieszkańcy radzą sobie bez głównego miejscowego źródła zatrudnienia, bez dostępu do wielu usług, takich jak choćby dojazd do pracy czy dostęp do lekarza specjalisty, to najlepiej świadczy o tym, że to nie oni są winni sytuacji, w jakiej się znaleźli.

Autor niemal w pełni oddaje głos swoim rozmówcom, co sprawia, że rzeczywistość jest pokazana w sposób bezpośredni i szczery. Wykorzystuje raporty oraz inne źródła, przez co historia jednego człowieka bądź grupy ludzi staje się punktem odniesienia w określonym problemie – bezrobocia, wyludnienia, wykluczenia komunikacyjnego i tym podobnych.

Książka Marka Szymaniaka ma wszystkie cechy, jakie powinien posiadać dobry reportaż. Informacje z pierwszej ręki, głos ludzi bezpośrednio stykających się z omawianym tematem, odpowiednie zaplecze merytoryczne, które nie przysłania głównego nurtu, czyli wypowiedzi rozmówców. Autor jest praktycznie niezauważalny, choć widać, jaką pracę wykonał i że miał świadomość tego, co chce przekazać czytelnikowi.

Cała recenzja na: [Adres usunięty]