Zakochane w psychopatach

Pokochać psychopatę

Nie ma chyba osoby, która nie zna dr Hannibala Lectera, z głośnego "Milczenia owiec" Jonathana Demme, czy kontynuacji filmu - „Hannibala”Ridleya Scotta. Ten demoniczny przestępca lubujący się w kosztowaniu ludzkiego mięsa, to jednocześnie fascynujący i niezwykle pociągający mężczyzna, dysponujący szeroką wiedzą z wielu dziedzin. Prawdziwy człowiek renesansu, erudyta, dżentelmen w każdym calu. Idąc przez życie kieruje się jednak wyłącznie swoim dobrem i swoimi zasadami, bez skrupułów wykorzystując innych do swoich celów, traktując ich niemal jak zabawki, których po użyciu można się bez problemu pozbyć. Taka postawa jest typowa dla jednostek psychopatycznych i to właśnie z psychopatą dr Lecter wszystkim się kojarzy.

Nie trzeba jednak na swojej drodze spotkać Anthony`ego Hopkinsa, by wiedzieć, że w kontaktach z drugą osobą coś jest nie tak, że psychologiczna gra w którą nas ona w ciąga, nie wyjdzie nam na dobre. Tyle tylko, że zwykle nie zdajemy sobie sprawy, że mamy kontakt z psychopatą, przynajmniej do chwili, kiedy ta osoba nas nie zostawi bez niczego, nie wykorzysta, nie zniszczy psychicznie, póki nie sięgniemy dna. Co sprawia, że zakochujemy się w psychopatach i kim ten psychopata tak naprawdę jest? Przekonamy się o tym dzięki lekturze znakomitej książki Sandry L.Brown, pt. „Zakochane w psychopatach”. Opublikowana nakładem Wydawnictwa Helion książka autorstwa byłej psychoterapeutki, której ojciec został zamordowany właśnie przez psychopatę, to fascynująca lektura, która nie tylko zwiększa naszą świadomość i czujność, co być może pozwoli nam w przyszłości uniknąć toksycznego związku (albo wyrwać się z tego, który mamy), ale również jest prawdziwą pomocą naukową dla psychologów, psychoterapeutów i wszystkich tych osób, które mają styczność zarówno z psychopatami, jak i z ich ofiarami.

Książka składa się z piętnastu rozdziałów, opierających się zarówno na wiedzy merytorycznej autorki, jak i na badaniach przeprowadzonych zarówno przez nią, jak i przez inne osoby, zajmujące się zagadnieniem, a także na przypadkach osób, które Brown prowadziła w trakcie pracy jako terapeuta. Publikacja prezentuje dość niezwykłe spojrzenie na psychopatyczne jednostki, bowiem koncentruje się nie tyle na samych tych jednostkach, ale na osobach żyjących w związkach z psychopatą. Konsekwencją bowiem tego, że psychopaci fascynują wszystkich, jest fakt, iż osoby przez nich krzywdzone, nie otrzymują należnej im pomocy. Ponadto Brown nie ogranicza się – jak wielu autorów – do zwrócenia uwagi na tych psychopatów, którzy zostali złapani, osądzeni i odbywają karę więzienia, ale pisze przede wszystkim o tych, którzy przebywają na wolności, krzywdząc kolejne osoby.

Autorka podkreśla, że książka powstała przede wszystkim po to, by pomóc ofiarom psychopatów zrozumieć swój stan i by w przyszłości mogły one ochronić się przed wyniszczeniem spowodowanym przez psychopatę. Dlatego też w pierwszym rozdziale autorka przybliża naturę psychopaty i związków miłosnych, w które wchodzi. Rozdział drugi stanowią rozważania na temat przyczyn patologii, zaś trzeci naświetla sposoby działania psychopatów i uświadamia, że kryją się oni wszędzie.

W rozdziale czwartym autorka przybliża naukowe ujęcie psychopatii, a dokładnie odkrycia neuronauki kwestii odmienności budowy zaburzonego mózgu, z kolei rozdział piąty koncentruje się na problemach psychopaty z komunikacją. Kolejne rozdziały poruszają tematy związane z psychopatycznym partnerem, a także związkami z psychopatą – autorka szuka przyczyn, dla których partnerka wybiera psychopatów. Pokazuje również, w jaki sposób psychopata „łapie w sidła” partnerkę, coraz bardziej mamiąc ją, manipulując, pokazując mechanizmy funkcjonowania związku na różnych etapach jego trwania. Niezwykle ważne są dwa ostatnie rozdziały, koncentrujące się na powrocie do zdrowia po związku z psychopatą oraz krzywdzie doświadczanej przez dzieci zrodzone z tego związku.

Książka, mimo iż omawiająca zagadnienie psychopatii z naukowego punktu widzenia, jest nie tylko napisana zrozumiałym językiem, ale wprost fascynująca. Sandra L.Brown przybliża osobowość psychopaty, ale kładzie też nacisk na to, że psychopatą może być każdy w naszym otoczeniu, że nie zawsze jest to osoba skazana, siedząca w więzieniu. Autorka porusza również zapomnianą dotąd przez badaczy kwestię partnerek psychopatów, które powoli wabione, dają się złapać w sieć chorego umysłu psychopaty i … niszczyć. Mam nadzieję, że lektura książki „Zakochane w psychopatach” otworzy im oczy!

Justyna Gul

Qultura słowa

Psychopatia to bardzo szeroki temat, nad którym można się rozwodzić bez końca. W tej książce postawiono na opisanie w szczegółowy, lecz prosty i zrozumiały sposób funkcjonowania w związkach z psychopatami. Może to dawać do myślenia i skłaniać do zmiany swojego nastawienia, by nie ucierpieć psychicznie na takiej relacji. Rzetelna i aktualna wiedza jest dodatkowo wzbogacona o praktyczne informacje i wskazówki, które stanowią gigantyczną pomoc. Lektura jest naprawdę przydatna i zdecydowanie ją polecam.

Według mnie książkę powinna przeczytać każda kobieta, która zastanawia się lub zastanawiała się dlaczego jej partner jest w jednym momencie czuły i kochający, a w drugim ją obraża. Pozycja może pomóc kobiecie zrozumieć, z kim tak naprawdę żyje pod jednym dachem. Książka jest również przestrogą do wchodzenia  w toksyczne związki. Jest to jednak z nielicznych książek skupiających się na ofiarach przemocy, którą mogę z czystym sumieniem polecić. Pozycja uświadamia również, że na świecie żyje więcej psychopatów, niż mogłoby się wydawać. 

Psychopaci są wśród nas.

Książkowych opracowań na temat psychopatów można znaleźć wiele. Wśród nich rozróżnienia dotyczące ich rodzajów, sposobów działania, charakteru zaburzenia itd... Mało jest jednak pozycji poświęconych ofiarom relacji z psychopatami, w szczególności zaś ofiarom związków z wyżej wymienionymi. I choć książka ta jest mocno jednostronna, zakłada bowiem, że psychopatą jest z reguły mężczyzna (a bywa czasem na odwrót), to jest to jednak niesamowicie wartościowa lektura.

Pewnym nieuniknionym w tej książce wstępem jest (w pewnej mierze powielone z innych opracowań) zdefiniowanie osoby, którą można uznać za psychopatę. Socjopaci, osoby z antyspołecznymi zaburzeniami osobowości, borderline, skłonnościami narcystycznymi... Troszkę na wyrost wrzucono w tej książce wszystko powyżej (i wiele innych) do jednego worka pt. "psychopata". Cóż... Pewnym usprawiedliwieniem dla autorki może być tutaj skupienie się na negatywnych aspektach osobowości psychopatycznej, zwłaszcza objawiających się w związku na przestrzeni zachowań nagannych, agresywnych, nacechowanych manipulacją emocjonalną i presją dokonywaną na psychice ofiar. To pewne usprawiedliwienie, zaznaczyć jednak trzeba, że sprowadzenie większości zaburzeń osobowościowych do wspólnego mianownika (a takie można odnieść wrażenie) jest jednak pewnym nadużyciem (przy uznaniu wszakże wszystkich negatywnych i możliwych do zaistnienia zachowań osoby w jakikolwiek sposób zaburzonej w stosunku do kogoś, z kim pozostaje ona w stałej relacji).

Rozwinięciem myśli zawartej w części poświęconej zdefiniowaniu psychopaty jest powołanie się autorki na najnowsze zdobycze medycyny, w tym m.in. na badania pozwalające zlokalizować i uchwycić różnice w budowie i funkcjonowaniu mózgu osoby zaburzonej w stosunku do osoby całkowicie zdrowej. Ciekawe :) Medyczne aspekty książki są, jak widać, przygotowane z wielu perspektyw. No ale wciąż mowa o psychopatach, a książka miała być o ofiarach.

Dochodzimy do elementu lektury, który jest bardzo jednostronny, a przez to - niestety - przekłamany. Jak już wspomniałem, autorka zakłada bowiem, że psychopata to z reguły mężczyzna, co nie jest prawdą. Założenie takie prowadzi do dalszych przekłamań, idąc bowiem tokiem rozumowania autorki, można by przyjąć, że zaburzenia wszelkiego rodzaju (postawiono bowiem między nimi a byciem psychopatą pewien znak równości) to także domena mężczyzn, co także nie jest prawdą. Takie więc trzeba przyjąć zastrzeżenie już na wstępie.

Poza tym wstępnym zastrzeżeniem książka jest mocno wartościowa, pokazuje bowiem, na przykładach historii z życia wziętych oraz w oparciu o zapisy sesji terapeutycznych ofiar, jak działa psychopata i co takie działanie może zrobić z osobą, która jest pod jego/jej wpływem. Sandra Brown opisuje pewne schematy i scenariusze według których relacja z psychopatą się rozpoczyna, rozwija, jakimi sposobami psychopata zdobywa zaufanie, znajduje słabe punkty, manipuluje emocjami, psychiką, potrzebą bezpieczeństwa, dowartościowania, bliskości i co się dzieje potem. Ukazano szerokie spektrum spustoszeń, jakie psychopata w imię własnych celów i egoizmu jest w stanie poczynić w umyśle i sferze emocjonalnej jednostki całkowicie zdrowej, doprowadzając ją do stanów, a jakie by się przed nawiązaniem tej relacji wspomniana jednostka w ogóle nie podejrzewała. Autorka zamieszcza także obszerne opracowanie metod pracy i leczenia ofiar, które same w sobie nie są łatwe, ich lektura zaś pokazuje, jak wielki problem może powstać i z jaką traumą trzeba niejednokrotnie walczyć, ażeby wyjść z toksycznej relacji. Można więc powiedzieć - lektura "ku przestrodze".

Książka ciekawa, wartościowa, pouczająca. Nikomu nie życzę przeżyć, które są podstawą do stworzenia pewnej bazy informacji, dzięki którym powstają książki takie jak ta. Sama w sobie lektura może być jednak przydatna. Jak napisano w opisie w tylnej części okładki: "Ochroń się przed psychopatą!". Pod tym kątem patrząc - warto przeczytać. I to pomimo pewnych mankamentów na polu przyjętych przez autorkę założeń.

Dziękuję Wydawnictwu Sensus za egzemplarz recenzencki.

Recenzja także na:

[Adres usunięty]