Czytelnik dostaje do rąk historię prawdziwą - poruszającą, tragiczną, pełną okrucieństwa, ale i wiary w ludzi. Podróżuje w przeszłość, do wojennej rzeczywistości, aby poznać los Ziuty i innych dzieci wojennych ocalonych przez maharadżę z Indii.
"Wypatruj naszej gwiazdy" to książka, której główną bohaterką jest mama pisarki o polskich korzeniach - Imogene Salvy. Utwór rozpoczyna się relacją z przymusowej podróży polskiej rodziny Nowickich na Syberię. Musieli opuścić rodzinny dom na Wołyniu, aby następnie w ścisku i upiornych warunkach podróżować przez 23 dni w towarowym wagonie pociągu jadącego na wschód.
Syberia to ciężka praca od świtu do nocy, to mieszkanie w barakach, to kilkudziesięciostopniowy mróz, głód i niemożność ucieczki. Tak minęły dwa lata. Później, dzięki desperacji ojca i starszego brata Ziuty, rodzinie udało się przedostać do Kujbyszewa. Stamtąd grupa polskich dzieci wraz z armią generała Andersa wyruszyła pod perską granicę do sierocińca. Ziuta miała 10 lat, gdy maharadża z Indii zaoferował im schronienie.
Polska dziewczynka dorastała w Indiach. Po okrutnych doświadczeniach niełatwo było znów zaufać ludziom. Rodzice pozostali w Kujbyszewie z najmłodszą siostrą Ziuty, ale dla niej i reszty jej rodzeństwa otworzyła się szansa na życie w lepszym świecie. Jak potoczą się dalsze losy Ziuty, czyli Józefiny Nowickiej?
O autorce
Imogene Salva urodziła się w Ameryce. Studiowała we Francji, często podróżowała do ojczyzny rodziców. Postanowiła opowiedzieć światu historię swojej polskiej rodziny, matki oraz tysięcy innych dzieci ocalonych z rosyjskiego piekła.
Czy "Wypatruj naszej gwiazdy" to dokumentalny zapis faktów czy powieść fabularyzowana?
Książka stanowi literacki zapis autentycznych losów rodziny autorki, łączący cechy biografii z narracją wspomnieniową. Imogene Salva rekonstruuje wojenne i powojenne dzieje swojej matki, Józefiny Nowickiej, opierając się na faktach historycznych związanych z wywózką na Syberię. Autorka dba o oddanie emocji towarzyszących bohaterom, co nadaje publikacji charakter przejmującej opowieści o przetrwaniu. Jest to idealna lektura dla czytelników poszukujących osobistych świadectw z czasów II wojny światowej. Dzięki starannej narracji historia staje się przystępna dla osób, które nie przepadają za suchymi opracowaniami historycznymi.
Dla jakiej grupy czytelników książka ta może okazać się zbyt trudna w odbiorze?
Publikacja nie jest zalecana dla bardzo młodych czytelników oraz osób szczególnie wrażliwych na opisy cierpienia dzieci i traumy wojennej. Tematyka deportacji na Syberię, głodu oraz tragicznego rozdzielenia rodziny wiąże się z dużym ładunkiem emocjonalnym, który wymaga od odbiorcy dojrzałości. Choć historia ostatecznie niesie nadzieję, początkowe rozdziały realistycznie ukazują brutalną rzeczywistość sowieckich łagrów. Czytelnicy unikający literatury opartej na bolesnych faktach historycznych mogą uznać tę treść za zbyt przytłaczającą. Jest to pozycja wymagająca skupienia i gotowości na konfrontację z trudną przeszłością.
W jakich lokalizacjach toczy się akcja tej wielowątkowej opowieści?
Narracja prowadzi czytelnika przez drastycznie różne środowiska, od mroźnego Wołynia i Syberii, aż po egzotyczne oraz gościnne Indie. Kluczowym punktem zwrotnym jest ucieczka z wioski pod Wołogdą do Kujbyszewa, skąd bohaterowie wyruszają w długą podróż do rezydencji maharadży. Kontrast między potwornościami doświadczonymi w ZSRR a rajskim sierocińcem w Indiach stanowi oś konstrukcyjną książki. Dzięki tak szerokiej geografii czytelnik poznaje mniej znane szlaki polskiego uchodźstwa wojennego. Opisy indyjskiej rzeczywistości widzianej oczami polskich dzieci stanowią unikalny walor tej publikacji.
Kto jest głównym bohaterem, przez którego pryzmat obserwujemy te wydarzenia?
Centralną postacią jest dziesięcioletnia Józefina "Ziuta" Nowicka, której oczami widzimy zarówno tragedię wywózki, jak i cud ocalenia. Skupienie się na perspektywie dziecka pozwala autorce ukazać brutalność wojny w sposób niezwykle szczery i bezpośredni. Czytelnik obserwuje proces dorastania Ziuty w ekstremalnych warunkach oraz jej późniejszą adaptację do zupełnie obcej kultury indyjskiej. Taka narracja buduje głęboką więź z bohaterką i pozwala lepiej zrozumieć wpływ traumy na psychikę dziecka. Postać Ziuty uosabia hart ducha i wolę przetrwania całego pokolenia dzieci wojny.
Czy książka wyjaśnia historyczny związek armii Andersa z pomocą hinduskiego maharadży?
Tak, publikacja szczegółowo opisuje współpracę armii Andersa z maharadżą Jamem Sahebem Digvijay Sinhji w celu ratowania polskich sierot. Czytelnik dowiaduje się, jak dzięki heroizmowi i filantropii indyjskiego arystokraty stworzono bezpieczną przystań dla dzieci wywiezionych wcześniej w głąb Rosji. Książka rzuca światło na ten wyjątkowy, a często pomijany w podręcznikach akt solidarności międzynarodowej w czasie II wojny światowej. Jest to cenny materiał dla osób zainteresowanych historią polskiej diaspory oraz dyplomacji wojennej. Autorce udało się wpleść te ważne fakty w osobistą historię rodziny Nowickich.
